Mikołaj Potocki herbu Pilawa (ur. 1626, zm. po 13 marca 1675 roku a przed 4 stycznia 1676 rokuKrzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 254.Polski Słownik Biograficzny podaje datę śmierci w 1676 roku) – generał ziem podolskich w latach 1662–1675, starosta czerkaski w 1651 roku, komendant Kamieńca, rotmistrz królewski w 1654 roku, pułkownik królewskiUrzędnicy podolscy XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Eugeniusz Janas, Witold Kłaczewski, Janusz Kurtyka, Anna Sochacka. Kórnik 1998, s. 226., starosta smotrycki w 1665 roku.
Syn Mikołaja, hetmana wielkiego koronnego i Zofii Firlej z Dąbrowicy, brat: wojewody bracławskiego Piotra, starosty niżyńskiego Stefana, pisarza polnego koronnego Jakuba i podskarbiego nadwornego koronnego Dominika.
W 1649 r. walczył w bitwie pod Zborowem; w następnym roku udał się do ordy tatarskiej jako zakładnik za ojca Mikołaja, wziętego do niewoli w bitwie pod Korsuniem. Do kraju powrócił w 1651 r. Od 1654 był rotmistrzem chorągwi kozackiej. Był uczestnikiem konfederacji tyszowieckiej w 1655 rokuAdam Kersten, Z badań nad konfederacją tyszowiecką, w: Rocznik Lubelski, t. I, 1958, s. 116.. Poseł sejmiku halickiego na sejm 1658 roku, poseł na sejm 1667 rokuStefania Ochmann-Staniszewska, Zdzisław Staniszewski, Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana Kazimierza Wazy. Prawo – doktryna – praktyka, tom II, Wrocław 2000, s. 364..
Po rozpoczęciu wojny z Turcją w 1672 r., pod koniec lipca, objął dowództwo Nowego i Starego Zamku Kamienieckiego, rozpoczął pospieszne roboty fortyfikacyjne w Kamieńcu i obronę miasta powierzył sześcioosobowej radzie wojennej pod kierownictwem Hieronima Lanckorońskiego. 20 sierpnia 1672 r. razem z Jerzym Wołodyjowskim podjął próbę wojennej wycieczki. 24 na 25 sierpnia z resztą załogi opuścił Nowy Zamek. 28 sierpnia 1672 r. poddał twierdzę Kamieniec. Pod koniec następnego roku uczestniczył w działaniach wojennych. Zmarł w 1676 r. w Strzelcach pod Dubnem.
Występuje w powieści „Pan Wołodyjowski” Henryka Sienkiewicza i w filmach Jerzego Hoffmana opartej na tej powieści. Rolę Mikołaja Potockiego gra Wiktor Grotowicz.
Zobacz też Potoccy herbu Pilawa
Przypisy
Linki zewnętrzne Genealogia polskich rodzin arystokratycznych
Kategoria:Generałowie ziem podolskich Kategoria:Komendanci fortec I Rzeczypospolitej Kategoria:Konfederaci tyszowieccy Kategoria:Ludzie związani z Jezupolem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1658 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1667 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia halicka) Mikołaj (ur. 1626) Kategoria:Pułkownicy I Rzeczypospolitej Kategoria:Rotmistrzowie królewscy Kategoria:Starostowie czerkascy Kategoria:Starostowie smotryccy Kategoria:Urodzeni w 1626 Kategoria:Zmarli w XVII wieku