Mangusta (Herpestes) – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Herpestinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-zachodniej Europie, zachodniej Azji i Afryce.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 22–58 cm, samców 25,4–61 cm, długość ogona samic 20,5–56,3 cm, samców 19,4–61 cm, długość tylnej stopy samic 4,4–11,4 cm, samców 4,5–11,5 cm, długość ucha samic 1,5–4,2 cm, samców 1,4–3,8 cm; masa ciała samic 277–4100 g, samców 363–4100 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1811 roku niemiecki zoolog Johann Karl Wilhelm Illiger w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Wstępna systematyka ssaków i ptaków: z dodaniem terminów zoologicznych dla obu klas i ich niemieckiego tłumaczenia. Illiger wymienił trzy gatunki – Viverra ichneumon , Viverra cafraPodgatunek H. ichneumon. i Viverra mungo – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Viverra ichneumon .

Etymologia Ichneumon: ikhneumōn ‘tropiciel’, od ιχνευω ikhneuō ‘tropić, sledzić’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vivera ichneumon . Herpestes (Herpertes): gr. ἑρπηστης herpēstēs ‘pełzacz’, od ἑρπω herpō ‘pełzać’; prawdopodobnie w aluzji do zwyczajów mangusty, szczególnie jej pogoni za swoją ofiarą. Sugerowano również połączenie greckich słów: ερπ erp ‘gad, wąż’; εδεστης edestēs ‘zjadacz’, od εδω edō ‘jeść’. Galerella: galeē lub γαλή galē ‘łasica’ albo rodzaj Galera ; łac. przyrostek zdrabniający -ella. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Herpestes ochraceus . Myonax: gr. μυς mus, μυος muos ‘mysz’; αναξ anax, ανακτος anaktos ‘władca’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Herpestes gracilis (= Herpestes sanguineus ).

Podział systematyczny Taksonomia Herpestes ulegała znacznym wahaniom w ostatnich latach. Do Herpestes w tradycyjnym ujęciu należały wszystkie gatunki, które były zawarte w Herpestes, Urva, Galerella i Xenogale, ale dane molekularne wskazują, że w tradycyjnym ujęciu Herpestes jest taksonem parafiletycznym. Aby wykluczyć parafiletyzm Herpestes, takson naso jest umieszczany w Xenogale, wszystkie azjatyckie gatunki są zaliczane do Urva a afrykański ichneumon (gatunek typowy dla rodzaju Herpestes) jest zachowany w Herpestes wraz z gatunkami afrykańskimi tradycyjnie zaliczanymi do Galerella, chociaż ostatecznie może stanowić odrębny rodzaj. Potrzebne są dalsze badania, aby lepiej wyjaśnić relacje między Herpestes i Urva. W takim ujęciu do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxHerpestes ichneumon(Linnaeus, 1758)mangusta egipskagatunek monotypowypołudniowy Półwysep Iberyjski, północna Afryka, południowa Turcja, Lewant, Czarna Afryka od Senegalu na wschód do Morza Czerwonego, na południe do północnej Namibii i północnej Botswany, wzdłuż wybrzeża do południowej Południowej Afryki; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m.DC: 50–61 cmDO: 43–61 cmMC: 2,2–4,1 kgcentruj|150pxHerpestes sanguineusRüppell, 1835galerelka smukłagatunek monotypowyszeroko w pasie subsaharyjskim od Senegalu na wschód do Morza Czerwonego (Sudan), na południe do Południowej Afryki, także na wyspie Zanzibar (archipelag Zanzibar; zakres wysokości: 0–2700 m n.p.m.DC: 27–34 cmDO: 19–31 cmMC: 277–789 gcentruj|100pxHerpestes ochraceusJ.E. Gray, 1848galerelka somalijskagatunek monotypowyPółwysep Somalijski w Etiopii, Somalii i marginalnie w północno-wschodniej Kenii; zakres wysokości: do 600 m n.p.m.DC: 28–29 cmDO: 22–27 cmMC: brak danychcentruj|100pxHerpestes flavescensdu Bocage, 1889galerelka czarnagatunek monotypowyograniczony do południowo-zachodniej Angoli i północno-zachodniej NamibiiDC: 31–35 cmDO: 32–36 cmMC: brak danychcentruj|150pxHerpestes pulverulentusJ.A. Wagner, 1839galerelka szara3 podgatunkipołudniowa Afryka w południowej Namibii, Południowej Afryce i Lesotho; zakres wysokości: 0–1900 m n.p.m.DC: 33–42 cmDO: 20–34 cmMC: 0,5–1,2 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.

Opisano również gatunki wymarłe: Herpestes abdelalii (Afryka; pliocen) Herpestes alaylaii (Afryka; miocen) Herpestes dissimilis (Europa; miocen) Herpestes palaeoserengetensis (Afryka; plejstocen)

Uwagi

Przypisy

Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Mangustowate