thumb|250px|Układ pary akrobatek sportowych Akrobatyka sportowa – dyscyplina sportowa, która polega na wykonywaniu układów ćwiczeń gimnastycznych o dużym stopniu trudności, obejmuje ćwiczenia kobiet i mężczyzn w parach i grupach, a także ćwiczenia indywidualne i synchroniczne przy wykorzystaniu m.in. trampoliny i ścieżek.
Wstęp Akrobatyka sportowa obejmuje:
Skoki na trampolinie
Pierwsze zawody akrobatyczne rozegrano w 1925 r. w Niemczech, a w 1932 r. skoki akrobatyczne mężczyzn dołączono do dyscyplin sportowych rozgrywanych podczas igrzysk olimpijskich w Los Angeles. Następnie wykreślono je z programu igrzysk i ponownie skoki na batucie włączono podczas letnich igrzysk w Sydney w 2000 r.Akrobatyka sportowa, Onet.pl.
Polegają na wykonywaniu ewolucji w powietrzu po odbiciu się od sprężystej powierzchni – batutu. Zawodnik wykonuje 2 układy, jeden obowiązkowy oraz jeden dowolny. Każdy z nich składa się z 10 różnych elementów. Skoki na trampolinie wykonywane przez kobiety oraz mężczyzn zarówno w konkurencji indywidualnej, jak i synchronicznej, podczas której dwóch zawodników wykonuje układy równocześnie na dwóch równoległych trampolinach. Jest sześć klas, w których startują zawodnicy, w zależności od wieku: Pierwszy Krok, klasa młodzieżowa: klasa III, klasa II, klasa I oraz klasa mistrzowska.
Skoki na ścieżce Zostały zaliczone do akrobatyki sportowej w 1998 r. Dyscyplina ta charakteryzuje się wysoką dynamiką i szybkością wykonywanych elementów. Elementy akrobatyczne wykonywane są z rąk na stopy i ze stóp na ręce w przód i w tył. Zawody rozgrywane są w kategorii kobiet i mężczyzn indywidualnie i drużynowo (drużyna składa się z trzech lub czterech zawodników). Podczas zawodów na ścieżce o długości 25 m (plus dobieg 10 m) i szerokości 1,5 m zawodnik wykonuje 4 (3 w zawodach drużynowych) układy skoków z których każdy składa się z 8 elementów (klasy od 2 do Mistrzowskiej) wykonywanych po kolei bez przerwy. Pierwszy układ eliminacyjny to tzw. układ salt. Elementy w tym układzie nie mogą zawierać więcej niż 180 stopni obrotu wokół własnej osi (pół śruby). Drugi układ to tzw. układ śrubowy, w tym układzie dozwolone są obroty powyżej pół śruby i dodatkowo muszą być wykonane co najmniej dwa salta z obrotem co najmniej o 360 stopni (pełna śruba). Układy 3 i 4 są układami finałowymi w których wykonywane elementy są dowolne jednak każdy układ musi być zakończony saltem.
Ćwiczenia zespołowe Ćwiczenia zespołowe składają się z pięciu konkurencji: dwójek kobiet, mężczyzn i par mieszanych, trójek kobiet, czwórek mężczyzn. Układy w ćwiczeniach zespołowych wykonywane są na kwadratowej planszy gimnastycznej o boku 12 metrów przy muzycznym akompaniamencie. W układach wykonywane są elementy zespołowe oraz indywidualne wplecione w choreograficzną kompozycje układu. Maksymalny czas trwania układu wynosi dwie i pół minuty. Układy dzielą się na trzy grupy:
Układ Statyczny. Jest to układ w którym elementy zespołowe charakteryzują się ciągłym kontaktem partnerów. Jeden z zawodników (górny) wykonuje pozycje statyczne takie jak stania na rękach będąc podtrzymywanym przez jednego bądź więcej zawodników (dolni). Górny wykonując pozycje statyczne musi zademonstrować opanowanie i kontrolę ćwiczeń poprzez utrzymywanie ich w bezruchu przez co najmniej 3 sekundy. Elementy indywidualne pokazują gibkość oraz statyczność zawodników, a salta zakończone są pozami takimi jak klęk, szpagat itp.
Układ Dynamiczny. W tym układzie elementami zespołowymi są salta wykonywane przez jednego zawodnika (górnego), gdzie dolni wyrzucają go, by nadać mu odpowiednią wysokość, a również go łapią. Oprócz tego wszyscy zawodnicy wykonują elementy indywidualne, które mogą, ale nie muszą być saltami.
Układ Kombinowany. Jest kompozycją układów statycznego i dynamicznego. Zespół wykonując ćwiczenia zespołowe i indywidualne obu typów musi zademonstrować równowagę pomiędzy nimi a również spełnić wymagania dotyczące obu układów.
Skoki na podwójnej mini trampolinie, tzw. mini-double Ocena sędziowska polega na odejmowaniu od wyjściowej noty 10 punktów za każdy popełniony błąd.
Zawodnik biegnie po około 20 metrowym rozbiegu aby wskoczyć na trampolinę, na której wykonuje pierwsze salto. Następnie ląduje na trampolinie i wykonuje drugi element kończąc go lądowaniem na materacu.
Historia W 1964 r. została utworzona Międzynarodowa Federacja Trampoliny (FIT – International Trampoline Federation). W 1973 r. powołano Międzynarodową Federację Akrobatyki Sportowej (IFSA – International Federation of Sports Acrobatics). W 1974 r. w Moskwie miały miejsce pierwsze mistrzostwa świata w tej dyscyplinie, a w 1978 mistrzostwa Europy. W 1975 r. odbył się pierwszy Puchar Świata zorganizowany w Widnau (Szwajcaria). Podczas Kongresu IFSA w 1998 r. rozwiązano Międzynarodową Federację Akrobatyki Sportowej i od 1999 r. jej struktury przyłączono do Międzynarodowej Federacji Gimnastyki (FIG – Fédération Internationale de Gymnastique).
W Polsce akrobatyka sportowa jako dyscyplina sportowa została wyodrębniona w 1951 r., kiedy powstał Komitet Gimnastyki Artystycznej i Akrobatyki przy Głównej Komitecie Kultury Fizycznej i Turystyki. Akrobatów i działaczy tego sportu zrzesza Polski Związek Akrobatyki Sportowej, który powstał w 1957. Pierwsze Mistrzostwa Polski miały miejsce w 1955 w Białymstoku. W 1995 we Wrocławiu zostały zorganizowane XII Mistrzostwa Świata Seniorów.
thumb|250px|Synchroniczne skoki na trampolinie kobiet
Mistrzowie świata w akrobatyce sportowej (FIG) Dwójki kobiet 1974 – S.Spasowa, K.Leczewa () 1986 – S.Kostowa, I.Bakałowa () 1988 – Milena Daczewa, Nikolina Kolewa () 1990 – Jelena Drożina, Sulfia Alimowa () 1992 – Ludmiła Winnikowa, Irina Pajutowa () 1994 – Chen Mei, Liang Haiqiong () 1995 – Brygida Sakowska, Ewelina Fijołek () 1996 – Chen Mei, Liang Haiqiong () 1997 – Liao Xinxin, Lao Peiling () 1998 – Ludmiła Kowalczuk, Irina Wisznewskaja () 1999 – Anna Mochowa, Julia Łopatkina () 2000 – Anna Mochowa, Julia Łopatkina () 2002 – Anna Mochowa, Julia Łopatkina () 2004 – Anna Mochowa, Julia Łopatkina () 2006 – Kaciaryna Muraszko, Alina Juszko () 2008 – Kaciaryna Muraszko, Alina Juszko () 2010 – Katerina Sytnikowa, Anastasya Melnychenko () 2012 – Katerina Sytnikowa, Anastasya Melnychenko () 2014 – Eline De Smedt, Nikki Snel () 2016 – Daria Guryeva, Daria Kalinina () 2018 – Daria Guryeva, Daria Kalinina () 2020 (2021) – Rita Ferreira, Rita Teixeira () 2022 – Rita Ferreira, Rita Teixeira ()
Trójki kobiet 1974 – 1986 – 1988 – 1990 – 1992 – , 1994 – 1995 – 1996 – , 1997 – 1998 – 1999 – 2000 – 2002 – 2004 – 2006 – 2008 – 2010 – 2012 – 2014 – 2016 – 2018 – 2020 (2021) – (RGF) 2022 –
Dwójki Mężczyzn 1974 – Władimir Alimanow, Władimir Nazarow () 1986 – Walerij Lapunow, Sergiej Cziżewski () 1988 – Walerij Lapunow, Siergiej Cziżewski () 1990 – G. Zerizenko, Jurij Stepczenkow () 1992 – Cao Fensu, Huang Hai () 1994 – Cao Fensu, Huang Hai () 1996 – Song Min, Li Renjie () 1997 – Song Min, Li Renjie () 1998 – Mark Flores, Martyn Smith () 1999 – Song Min, Li Renjie () 2000 – Aleksiej Anikin, Siergiej Batrakow () 2002 – Song Min, Li Renjie () 2004 – Erwin Miednikow, Aleksiej Moczeczkin () 2006 – Mykoła Szczerbak, Serhij Popow () 2008 – Mykoła Szczerbak, Serhij Popow () 2010 – Douglas Fordyce, Edward Upcott () 2012 – Aleksei Dudchenko, Kontastin Pilipchuk () 2014 – Aleksei Dudchenko, Kontastin Pilipchuk () 2016 – Nikolay Suprunov, Igor Mishev () 2018 – Nikolay Suprunov, Igor Mishev () 2020 (2021) – Timofei Ivanov, Maksim Karavaev ( - RGF) 2022 – Angel Felix, Braiden Mcdougall ()
Dwójki mieszane 1974 – G.Sawieliewa, J.Sawieliew () 1986 – I.Miller, E.Marczenko () 1988 – Migłena Basczewa, Swetełosar Żeliaskow () 1990 – Wu Xiangdong, Li Yijia (), Natalia Redkowa, Jewgienij Marczenko () 1992 – Zhu H., Li Z. () 1994 – Jia Jianzhong, Guan Bei () 1995 – Kapka Todorowa, Iwajła Kacow () 1996 – Oksana Jasenko, Walerij Knijasew () 1997 – Oksana Jasenko, Edward Pereljugin () 1998 – Rebecca Law, Neil Griffiths () 1999 – Polina Lymarewa, Andriej Jakowlew () 2000 – Polina Lymarewa, Andriej Jakowlew () 2002 – Shenea Booth, Arthur Davis (), Jelena Kirianowa, Jurij Trubicyn () 2004 – Shenea Booth, Arthur Davis () 2006 – Anna Kaczałowa, Rewaz Gurgenidze () 2008 – Olga Swiridowa, Stanisław Babarykin () 2010 – Kristin Allen, Michael Rodrigues () 2012 – Laure De Pryck, Nicolas Vleeshouwers () 2014 – Marina Chernova, Revaz Guergenidze () 2016 – Marina Chernova, Georgii Pataraia () 2018 – Marina Chernova, Georgii Pataraia () 2022 – Helena Heijens, Bram Roettger ()
Czwórki mężczyzn 1974 – 1986 – 1988 – , 1990 – 1992 – 1994 – 1995 – 1996 – , 1997 – 1998 – 1999 – 2000 – 2002 – 2004 – 2006 – 2008 – 2010 – 2012 – 2014 – 2016 – 2018 – 2020 (2021) – (RGF) 2022 –
Mistrzowie świata w skokach na ścieżce i trampolinie (FIT) Skoki na ścieżce kobiet 1974 – N. Masloboitczikowa () 1986 – Huan Ruifen () 1988 – Maria Dimowa () 1990 – Natalia Kadatowa () 1992 – Chrystel Robert () 1994 – Tatiana Paniwan () 1995 – Tatiana Paniwan () 1996 – Jelena Chabanenko () 1997 – Kathryn Peberdy () 1998 – Natalia Rachmanowa ()
Skoki na ścieżce mężczyzn 1974 – J. Zikunow () 1986 – I. Brikman () 1988 – Feng Tao () 1990 – Andriej Garbusow () 1992 – Aleksiej Kryżanowski () 1994 – Aleksiej Kryżanowski () 1995 – Władimir Ignatenkow (), Aleksiej Kryżanowski () 1996 – Władimir Ignatenkow () 1997 – Władimir Ignatenkow () 1998 – Aleksiej Kryżanowski ()
Skoki na trampolinie indywidualnie mężczyzn 1964 – Danny Millman () 1965 – George Irwin () 1966 – Wayne Miller () 1967 – Dave Jacobs () 1968 – Dave Jacobs () 1970 – Wayne Miller () 1972 – Paul Luxon () 1974 – Richard Tisson () 1976 – Richard Tisson (), Jewgienij Janes () 1978 – Jewgienij Janes () 1980 – Stewart Matthews () 1982 – Carl Furrer () 1984 – Lionel Pioline () 1986 – Lionel Pioline () 1988 – Wadim Krasnoczapka () 1990 – Aleksandr Moskalenko () 1992 – Aleksandr Moskalenko () 1994 – Aleksandr Moskalenko () 1996 – Dzmitryj Polaruch () 1998 – German Knyczew () 1999 – Aleksandr Moskalenko () 2001 – Aleksandr Moskalenko () 2003 – Henrik Stehlik () 2005 – Aleksander Rusakow () 2007 – Ye Shuai ()
Skoki synchroniczne na trampolinie mężczyzn 1965 – Gary Irwin, Frank Smith () 1966 – Wayne Miller, Dave Jacobs () 1967 – Hartmut Riehler, Kurt Treiter () 1967 – Klaus Forster, Michael Budenberg () 1970 – Don Waters, Gary Smith () 1972 – Paul Luxon, Robert Hughes () 1974 – Robert Nealy, Jim Cartledge () 1976 – Jewgienij Janes, Jewgienij Jakokowienko () 1978 – Jewgienij Janes, Władimir Szadojew () 1980 – Stewart Matthews, Carl Furrer () 1982 – Stuart Ransom, Mark Calderon () 1984 – Igor Bogaczew, Wadim Krasnoczapka () 1986 – Igor Bogaczew, Wadim Krasnoczapka () 1988 – Igor Bogaczew, Wadim Krasnoczapka () 1990 – Dmitrij Poliaruch, Sergiej Nesstreliaj () 1992 – Aleksander Danilczenko, Aleksandr Moskalenko () 1994 – Aleksander Danilczenko, Aleksandr Moskalenko () 1996 – Stanisław Woronin, Andriej Kossow () 1998 – Emmanuel Durand, David Martin () 1999 – German Knyczew, Aleksandr Moskalenko () 2001 – German Knyczew, Aleksandr Moskalenko () 2003 – Mikałaj Kazak, Dzmitryj Poljarusz () 2005 – Uładzimir Kakoroko, Mikałaj Kazak () 2007 – Tetsuya Sotomura, Yasuhiro Ueyama ()
Skoki na trampolinie drużynowo mężczyzn 1986 – 1988 – 1990 – 1992 – 1994 – 1996 – 1998 – 1999 – 2001 – 2003 – 2005 – 2007 –
Skoki na ścieżce indywidualnie mężczyzn 1965 – Frank Schmitz () 1966 – Frank Schmitz () 1976 – Jim Betz () 1978 – Jim Betz () 1980 – Kevin Eckberg () 1982 – Steve Elliott () 1984 – Steve Elliott () 1986 – Jerry Hardy () 1988 – Pascal Eouzan () 1990 – Pascal Eouzan () 1992 – Jon Beck () 1994 – Adrian Sienkiewicz () 1996 – Rayshine Harris () 1998 – Lewon Petrosian () 1999 – Lewon Petrosian ()