Towarzystwo Sportowe Wisła Kraków – krakowski klub sportowy.
Rys historyczny thumb|Kazimierz Dobija – honorowy prezes TS „Wisła” i prezes Krakowskiego OZPN od 1937 roku.
Zalążkiem Towarzystwa Sportowego Wisła Kraków stała się drużyna piłkarska utworzona w 1906Historia Wisły na stronie oficjalnejWspomnienia Romana Wilczyńskiego.Sprawozdanie II Szkoły Realnej w Krakowie z roku 1907 na stronie historiawisly.pl roku przez uczniów krakowskiej II Szkoły Realnej z inicjatywy profesora Tadeusza Łopuszańskiego (pierwszy prezes klubu).
W październiku 1906 roku Wisła wzięła udział w turnieju jesiennym zorganizowanym na Błoniach przez dr. Tadeusza Konczyńskiego. W 1907 roku zespół ten połączył się z ekipą „Czerwonych” (założonych przez Jenknera), a po fuzji koszulki klubowe przybrały właśnie kolor czerwony, który stał się podstawową barwą strojów sportowych zawodników. Czerwone stroje sportowe zostały zamówione w niemieckiej firmie odzieżowej, a następnie przesłane do Krakowa. Po otwarciu przesyłki okazało się, że koszulki zdobią dwie niebieskie, pięcioramienne gwiazdy. Na przełomie 1910 i 1911 roku te dwie gwiazdy zastąpiła jedna biała, co miało być zaakcentowaniem patriotycznego ducha klubu. Zbiegło się to z czasem, w którym Wisła tworzyła pierwszy na ziemiach polskich, niezależny od AZF, Związek Footbalistów Polskich.
W 1914 roku na krakowskich Oleandrach postawiono pierwszy stadion Towarzystwa Sportowego Wisła. Boisko i trybuna nie były najwyższej jakości Ilustrowany tygodnik sportowy donosił, że „Samo boisko, jakoteż trybuny, nie przedstawiają się zbyt świetnie. Boisko potrzebuje dużo jeszcze pracy, aby przyprowadzić je do właściwej wartości na zawody piłki nożnej.(...)”.. Po wybuchu I wojny światowiej prywatny przedsiębiorca, od którego Wisła podnajmowała stadion i budynek klubowy, wynajął te obiekty Legionom PolskimDobiesław Dudek: Dzieje stadionu sportowego TS"Wisła"w Krakowie, wielu piłkarzy pierwszej drużyny wyruszyło na fronty wojenne. „Biała Gwiazda” zawiesiła działalność aż do 1918 roku.
W 1936 roku, podczas klubowego jubileuszu, ustanowiono nowy herb klubu (Biała Gwiazda na czerwonym tle, przepasana niebieską wstęgą) oraz oficjalne, czerwono-biało-niebieskie barwy. Do wybuchu II wojny światowej klub osiągnął wiele sukcesów. Zdobywał mistrzowskie medale w piłce nożnej, ciężkiej i lekkiej atletyce, narciarstwie. Wojna zahamowała rozwój klubu, ale nie przerwała go całkowicie. Szybko zorganizowano pierwsze okupacyjne mecze oraz całe mistrzostwa.
W 1949 roku za wzorcem radzieckim wszystkie kluby sportowe w Polsce pozbawiono osobowości prawnej i wcielono w nowo powstałe zrzeszenia sportowe. 6 lutego Wisła wstąpiła do ZS Gwardia i przyjęła podwójną nazwę Gwardia-Wisła. Klub od następnego roku występował oficjalnie jako Gwardia Kraków, a we wrześniu 1955 roku powrócił do tradycyjnej nazwy – Wisła. W 1967 roku przed człon „Towarzystwo Sportowe” dodano przymiotnik „Gwardyjskie”, który usunięto po rozformowaniu MO w 1990 roku.
Zmiana ustroju politycznego w Polsce zmieniła też sytuację klubów sportowych. Lata powojenne pozostawiły Wisłę bez siedziby. Stadion został przekazany milicji, natomiast hale sportowe miastu. Niemniej, z biegiem lat klubowi udało się odzyskać hale i odbudować swoją przedwojenną pozycję.
Sekcje sportowe thumb|250px|Widok na rozbudowę Stadionu Miejskiego w Krakowie Obecnie TS Wisła prowadzi następujące sekcje: boks brydż gimnastyka judo koszykówka kobiet (zob. TS Wisła Can-Pack Kraków) koszykówka mężczyzn (zob. Wisła Kraków (koszykówka)) siatkówka kobiet (zob. Wisła Kraków (piłka siatkowa kobiet)) strzelectwo młodzieżowa piłka nożna pływanie masters kick-boxing szermierka pływanie Z TS Wisła wyodrębniona jest jedna spółka akcyjna: Wisła Kraków SA
W przeszłości istniały sekcje prowadzące: hokej na lodzie (zob. Wisła Kraków (hokej na lodzie)) skoki narciarskie (zob. Skocznie narciarskie w Krakowie) szachy (zob. Wisła Kraków (szachy))
Kontrowersje We wrześniu 2018 w programie Superwizjer zaprezentowano reportaż Szymona Jadczaka o przestępcach mających silny wpływ na władze klubu piłkarskiego Wisła Kraków, jak i całego Towarzystwa Sportowego. Program był szeroko komentowany, a brak reakcji klubu na zarzuty w nim stawiane stał się przyczyną protestu dziewiętnastu dziennikarzy sportowych piszących o Wiśle.
Przypisy
Linki zewnętrzne www.wisla.krakow.pl – Wisła Kraków S.A. – oficjalny serwis klubu www.tswisla.pl – TS Wisła – strona oficjalna http://historiawisly.pl – historiawisly.pl – Internetowa Encyklopedia TS Wisła Kraków Sekcja szachowa TS Wisła Kraków – Akademia Piłkarska Wisła Kraków
Kategoria:Polskie kluby bokserskie Kategoria:Polskie kluby gimnastyczne