Detroit Red Wings

Detroit Red Wings – amerykański klub hokejowy z siedzibą w Detroit (Michigan), występujący w lidze NHL. Jeden z najbardziej utytułowanych klubów NHL (do tej pory zdobył jedenaście razy Puchar Stanleya oraz 25 innych drużynowych trofeów ligi NHL). Red Wings 55 razy grali w play-offach NHL, należy do nich też rekord największej ilości zwycięstw: 62 w sezonie 1995–1996. Zespół należy do Oryginalnej Szóstki.

Zespół posiada afiliacje w postaci klubów farmerskich w niższych ligach. Tę funkcję pełnią Grand Rapids Griffins w lidze AHL i Toledo Walleye w rozgrywkach ECHL. W przeszłości podległe były Toledo Storm (ECHL) oraz Flint Generals oraz Port Huron Icehawks (IHL).

Historia 1925–1949: Wczesne lata Kiedy, po sezonie 1925–1926, doszło do zamknięcia ligi Western Canada Hockey League na podstawie umowy z NHL organizacja hokejowa z Detroit nabyła prawa do zawodników jednego z najlepszych zespołów WCHL – Victoria Cougars, którzy wygrali w 1925 roku Puchar Stanleya. W NHL nie uważa się jednak Red Wings jako kontynuacji tamtego zespołu.

Ponieważ w Detroit nie było w tym czasie żadnej hali przygotowanej do rozgrywek hokeja na lodzie Detroit Cougars (nazwani tak na cześć zespołu z Victorii) grali przez pierwszy sezon w mieście Windsor w Kanadzie w hali Windsor Arena (wówczas Border Cities Arena). Na sezon 1927–1928 Cougars przenieśli się do Detroit Olympia, która gościła ich aż do 15 grudnia 1979 roku. Był to również pierwszy sezon na ławce trenerskiej Jacka Adamsa, który miał się stać twarzą organizacji przez kolejne 36 lat – zarówno jako trener jak i menadżer.

Cougars dostali się do play-off po raz pierwszy w roku 1929 a najskuteczniejszym zawodnikiem był Carson Cooper (44M, 18G, 9A). W pierwszej rundzie przegrali dwa spotkania z Toronto Maple Leafs w sumie stosunkiem 2:7. Rok później drużyna zmieniła nazwę na Detroit Falcons (Jastrzębie), lecz nie wpłynęło to na ich słabą grę. Zespół z reguły kończył rozgrywki w dole tabeli, chociaż w 1932 roku ponownie dostał się do play-off. Tymczasem, obok NHL zaczęła powstawać nowa, konkurencyjna liga. American Hockey Association stało się AHL i ogłosiło się główną ligą (major league).

Prezes NHL, Frank Calder, chciał znaleźć sposób na pozbycie się konkurencji i przekonał właścicieli drużyn NHL aby pozwolili Jamesowi E. Norrisowi, właścicielowi Chicago Shamrocks z AHL, kupić zespół z Detroit. Norris dokonał zakupu latem 1932 roku i połączył obie drużyny. Pierwszą decyzją, jaką podjął była zmiana nazwy zespołu. W ten sposób powstali znani nam do dzisiaj Red Wings.

Na początku XX wieku Norris grał w jednej z pierwszych hokejowych potęg – Montreal Amateur Athletic Association – którzy byli nazywani „Winged Wheelers” (Skrzydlate Kołowroty). Ponieważ jego nowy zespół był z Detroit, Motor City, zaadaptował on logo MAAA i stworzył pierwszą wersję bardzo charakterystycznego logo Red Wings. Norris dał jeszcze jedną szansę trenerowi Jackowi Adamsowi i Wings po raz pierwszy w historii wygrali mecz w play-off, pokonując Montreal Maroons. W drugiej rundzie odpadli jednak z New York Rangers.

W 1934 Skrzydła po raz pierwszy dotarli do wielkiego finału. W tym sezonie, w 47 meczach John Sorrell zdobył 21 bramek, a najskuteczniejszym graczem został Larry Aurie (48M, 16G, 19A). W finale nie mieli jednak żadnych szans z Chicago Blackhawks, którzy wygrali serię do trzech zwycięstw w czterech meczach i zdobyli swój pierwszy Puchar Stanleya.

Red Wings sięgnęli po pierwszy puchar w 1936 roku, pokonując w finale Toronto w czterech spotkaniach. Powtórzyli sukces rok później, lecz w konfrontacji z Rangers potrzebowali wszystkich pięciu spotkań. Na początku lat 40. Wings dochodzili do finału trzy razy z rzędu. W 1941 roku przegrali „do zera” z Boston Bruins, rok później stracili trzymeczowe prowadzenie nad Toronto Maple Leafs, lecz w końcu, w 1943 roku zrewanżowali się Bruins za porażkę sprzed dwóch lat i wygrali swój drugi Puchar. Syd Howe i Mud Bruneteau zdobyli w tych ostatnich rozgrywkach po 20 bramek. Do końca dekady Red Wings pozostali silnym zespołem, co rok dostając się do play-off i jeszcze trzykrotnie dochodząc do finałów.

W 1946 roku jeden z najlepszych graczy w historii hokeja wkroczył do NHL, a dokładniej, do drużyny z Detroit. Gordie Howe, prawoskrzydłowy, zdobył zaledwie 7 bramek i 15 asyst w swoim pierwszym sezonie, lecz swoje prawdziwe oblicze pokazał dopiero po kilku latach. Ten rok przyniósł również pożegnani Jacka Adamsa z pozycją trenera. Adams postanowił skupić się na obowiązkach menadżerskich a jego miejsce na ławce zajął trener z niższej ligi, Tommy Ivan.

W swoim drugim sezonie Gordie Howe został dołączony do linii Sida Abela i Teda Lindsaya, dzięki czemu powstała jedna z najlepszych formacji w historii NHL – „Production Line”. 33 bramki Lindsaya popchnęły Wings do kolejnego finału, gdzie zostali pokonani przez Toronto. Sytuacja powtórzyła się sezon późnej.

1949–1966: Era Gordie Howe’a Wings wrócili na szczyt w 1950 roku. W drugiej dogrywce finałowego meczu numer siedem o zwycięstwie Skrzydeł nad Rangers zdecydowało trafienie Pete’a Babando. Po tym meczu Lindsay wzniósł Puchar Stanleya nad głowę i zrobił rundkę honorową dookoła tafli w hali Olympia, co zapoczątkowało nową tradycję w NHL.

Po porażce w półfinale z Montreal Canadiens w 1951 roku Wings wygrali swój piąty Puchar w rok później, pokonując, bez porażki, zarówno Montreal jak i Toronto. Dużą zasługę w tym zwycięstwie miał, oprócz „Production Line”, bramkarz Terry Sawchuk, dla którego był to drugi sezon w NHL. Detroit byli pierwszą drużyną od 17 lat, która niepokonana przeszła całe rozgrywki play-off. Zdobyła ona również bardzo dużo, bo 24 bramki, co przy 5 golach Toronto i Montrealu w sumie daje sporą przewagę. Po sezonie Sid Abel przeszedł do Chicago Blackhawks a jego miejsce w składzie zajął Alex Delvecchio.

James E. Norris zginął w grudniu 1952 roku a jego rolę jako właściciela drużyny przejęła córka Marguerite. Była ona pierwszą i, jak do tej pory, jedyną kobietą-właścicielką klubu NHL. Maguerite nie kryła swojej niechęci do Jacka Adamsa, lecz mimo możliwości zwolnienia go, gdyż nie miał on żadnego kontraktu, nie uczyniła tego.

Po kolejnym rozczarowaniu w roku 1953, kiedy Wings polegli w walce z Bruins, drużyna z Detroit ponownie sięgnęła po dwa Puchary Stanleya z rzędu. W 1954 nad Montrealem, kiedy obrońca Habs, Doug Harvey, skierował strzał Tony’ego Leswicka do własnej bramki oraz w 1955, ponownie pokonując Canadiens, lecz w siedmiu spotkaniach. W przerwie przed kolejnym sezonem Marguerite Norris przegrała rodzinną batalię ze swoim bratem Bruce’em i musiała zrzec się na jego rzecz praw do drużyny. Wings i Habs spotkali się w finale po raz kolejny w roku 1966, lecz tym razem to zespół z Kanady okazał się lepszy, wygrywając swój pierwszy z pięciu z rzędu Puchar Stanleya.

W 1957 roku Ted Lindsay, który zdobył w sezonie 30 bramek i zaliczył 55 asyst, razem z Dougiem Harveyem założył Związek Zawodników NHL (NHLPA). Następnie został wytransferowany do Chicago wraz z młodym bramkarzem Glennem Hallem. Blackhawks byli w tym czasie własnością Jamesa D. Norrisa, starszego brata Bruce’a.

Ten transfer był jednym z kilku wątpliwych decyzji Jacka Adamsa w późnych latach 50. Rok wcześniej Adams oddał do Bruins Terry’ego Sawchuka. Mimo iż udało mu się go odzyskać dwa lata później, musiał za niego wysłać do Bostonu młodego, zdolnego Johna Bucyka. Była to jednak z najbardziej jednostronnych wymian w historii NHL. Bucyk grał w Bruins przez następne 21 lat, a Wings przegrali z „Miśkami” w pierwszej rundzie play-off. W 1959 zespół z Detroit nie dostał się do rozgrywek posezonowyh po raz pierwszy od 21 lat.

W ciągu kilku następnych sezonów Wings trochę odżyli i dotarli do finałów 4 razy w ciągu 6 lat w latach 1961–1966. Pomimo posiadania w składzie Delvecchio, Norma Ullmana, Howe’a, Parkera MacDonalda jako najlepszych strzelców, pomimo powrotu na jeden rok Lindsaya i pomimo Sawchuka, a później Rogera Croziera, w bramce, nie udało im się ani razu sięgnąć po najwyższe trofeum. Adams stracił posadę menadżera zespołu w 1963 roku. Jego 36 lat w tej roli, z których 31 przepracował bez kontraktu, to najdłuższy okres pracy generalnego menadżera w historii NHL.

1967–1983: Era „Martwych Skrzydeł” Pod koniec lat 60. Wings zaczęli grać coraz gorzej aż w końcu wpadli w dołek, z którego wykopali się dopiero po prawie 20 latach. W latach 1967–1983 zespół z Detroit zakwalifikował się do play-off zaledwie dwukrotnie, wygrywając tylko jedną potyczkę. Pomiędzy 1970 a 1983 przez fotel trenera przewinęło się 16 osób, nie licząc trenerów tymczasowych. Żaden z nich nie zagościł tam dłużej niż 3 sezony. Wcześniej, sześciu pierwszy trenerów – Art Duncan, Keats, Adams, Ivan, Jimmy Skinner i Abel – piastowali tę funkcję łącznie przez 44 lat. W okresie tej fatalnej formy Skrzydła były znane jako „Dead Wings” albo „Dead Things”, czyli „Martwe Skrzydła” lub „Martwe Rzeczy”.

Jednym z czynników tej słabej gry była odejście od starego systemu rozwijania młodzieży, który pozwalał Adamsowi pozyskiwać młodych prospektów już w wieku 16 lat. Dodatkowo, Ned Harkness, który został trenerem w roku 1970 i został mianowany menadżerem w środku sezonu, nie dawał sobie rady z pracą z weteranami lodowisk NHL. We wcześniejszej fazie swojej kariery trenował, z sukcesami, graczy w koledżach, lecz adaptacja do warunków wyższej ligi okazała się dla niego niemożliwa. Harkness musiał zrezygnować trzy lata później a okres jego rządów kibice nazywają „The Darkness with Harkness” („Ciemność z Harknessem”) i uważają za najgorszy epizod drużyny z Detroit w historii.

W sezonie 1967–1968, który przyniósł poszerzenie ligi NHL, Red Wings pozyskali lewoskrzydłowego Franka Mahovlicha od obrońców tytułu, Toronto Maple Leafs. Mahovlich trafił do linii z Howe’em i Delvecchio i sezon później zapisał na swoim koncie 49 bramek, co było jego rekordowym osiągnięciem. Dwukrotnie podczas swojego pobytu w Detroit był też wybierany do drużyny All-Stars.

Niestety ten okres nie trwał długo. W 1970 Mahovlich został oddany do Montrealu a Howe odszedł na emeryturę po sezonie 1970–1971. Howe wrócił jeszcze do zawodowego hokeja aby zagrać ze swoimi synami Markiem i Martym w powstającej wówczas World Hockey Association w 1972 roku. Mark Howe dołączył, pod koniec swojej kariery, do Detroit. Do końca dekady, podczas której Mickey Redmond zaliczył dwa 50-bramkowe sezony a Marcel Dionne zaczął wspinać się na szczyty swojej formy, które osiągnął już po odejściu do Los Angeles Kings, Wings nie byli w stanie dać sobie rady z brakami w obronie i w bramce.

Podczas sezonu 1979–1980 zespół opuścił halę Olympia i przeniósł się do Joe Louis Arena. W 1982 roku, po 50 latach obecności w rodzinie, Bruce Norris sprzedał Detroit Red Wings Mike’owi Illitchowi, założycielowi sieci restauracji Little Ceasars Pizza.

1983–1993: Odbudowa – Era Yzermana thumb|Steve Yzerman W roku 1983 Wings wybrali w drafcie Steve’a Yzermana, centra z miejscowości Cranbrook w prowincji Kolumbia Brytyjska. W swoim pierwszym sezonie był najlepiej punktującym zawodnikiem w drużynie i zaczął wyciągać zespół z powrotem na wyżyny. W tym sezonie, dzięki 42 trafieniom Johna Ogrodnicka i dobrej postawie Ivana Boldirewa i Rona Duguaya, którzy zdobyli ponad 30 bramek, Wings po raz pierwszy od sześciu lat dostali się do play-off. Do awansu przyczynił się też obrońca Brad Park, pozyskany wcześniej z Boston Bruins. Park wygrał w 1984 roku Bill Masterton Memorial Trophy za swoją postawę na lodzie i poza nim.

Park został później trenerem Skrzydeł, lecz został zwolniony po 45 meczach w sezonie 1985–1986. Sam przyznał, że rozpoczął pracę z drużyną z ostatniego miejsca i nie ruszył jej stamtąd. Ten sezon, najgorszy w historii Wings, skończyli na z bilansem 17–57–6 i zaledwie 40 punktami na koncie. W 1986 roku Wings dodali do swojego składu Boba Proberta, jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci Wings tej dekady.