mały|Grobowiec Potockich na Powązkach Stanisław Florian Potocki herbu Pilawa, Staś Potocki, starościc halicki (ur. 6 maja 1776 w Monasterzyskach, zm. 30 listopada 1830 w Warszawie) – hrabia, członek rodu Potockich; generał piechoty w Królestwie Polskim, senator-wojewoda Królestwa Polskiego, generał adiutant Jego Cesarskiej MościRocznik Woyskowy Królestwa Polskiego. Na rok 1830, s. 6., komandor maltański w Wielkim Przeoracie Katolickim w Rosji (w zakonie od 1807 roku)Jerzy Baranowski, Marcin Libicki, Andrzej Rottermund, Maria Starnawska, Zakon Maltański w Polsce, Warszawa 2000, s. 225..
Z uwagi na niewielki wzrost nazywany Stasiem. Pierwowzór studenta w Krakowiakach i Góralach Wojciecha Bogusławskiego. Jego praprawnukiem był Henryk Dobrzański "Hubal".
Życiorys Był synem starosty halickiego i czorsztyńskiego Józefa Makarego Potockiego, wnukiem kasztelana lwowskiego Józefa Potockiego, bratem generała Antoniego Potockiego. Jego synem z małżeństwa z hrabiną Józefą Sołłohubówną był Leon Potocki, polski pamiętnikarz.
Pierwszą jego żoną była Józefa Sołłohub, córka Jerzego Sołłohuba, posła na Sejm 1776, którą poślubił w 1797. Była ona matką Leona. Związek ten został zakończony rozwodem, drugą żoną była Marianna Górska, którą poślubił w lutym 1815.
Karierę wojskową rozpoczął jeszcze w czasie powstania kościuszkowskiego, gdzie był adiutantem księcia Józefa Poniatowskiego, uczestnik wojen napoleońskich. Odznaczył się w 1809 pod Zamościem i Sandomierzem.
Od 1811 należał do loży Wielki Wschód Narodowy Księstwa Warszawskiego. Dowódca 1 Dywizji Piechoty Królestwa Kongresowego w latach 1818–1829. W nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku usiłował zażegnać wybuch powstania; został wówczas ciężko ranny w wyniku postrzału z broni palnej. Po upływie kilkunastu godzin zmarł w męczarniach w domu Jana Łubieńskiego przy ul. Senatorskiej.
Istnieją dwie wersje dotyczące śmierci generała: pierwsza mówi, że został postrzelony przez powstańców, natomiast druga, że został postrzelony przez szpiega rosyjskiego, który go rozpoznał. Wraz z sześcioma innymi Polakami "wiernymi monarsze" gen. Potocki został na rozkaz cara Mikołaja I upamiętniony na nieistniejącym monumencie wzniesionym na Placu Saskim.
Na grobie na Powązkach umieszczono napis: "Tu spoczywają zwłoki Stanisława Potockiego jenerała piechoty wojsk polskich. Zgon jego był wyobraźnią życia, gdyż tak spokojnie umarł, jak ten, którego żadna zgryzota sumienia nie dręczyła, a na chwilę porzed skonaniem te ostatnie słowa wyrzekł: "Byłem zawsze cnotliwym człowiekiem, i dobrym Polakiem".Wójcicki, Cmentarz..., t. II, str. 72
Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 25-1/2-19/20).
Odznaczenia Posiadacz Krzyża Kawalerskiego Orderu Virtuti Militari (1808), Kawaler a później Oficer francuskiego Orderu Legii Honorowej (1807 i 1812), Kawaler westfalskiego Orderu Korony (1812)Tadeusz Jeziorowski: The Napoleonic Orders. Ordery Napoleońskie. Warszawa 2018, s. 61-65, 148, Kawaler Orderu Świętego Stanisława II klasy (1818)Stanisław Łoza: Kawalerowie orderu św. Stanisława (1. XII. 1815-29. XI. 1830), w: „Miesięcznik Heraldyczny”, nr. 2, r. XI, Warszawa, luty 1932, s. 39., odznaczony wielką wstęgą pruskiego Orderu Orła Czerwonego I klasy (1829), rosyjskimi orderami św. Aleksandra (1830), św. Anny I klasy (1820) i Świętego Włodzimierza III klasy (1816)Rocznik woyskowy królestwa polskiego na rok 1827. Warszawa: Drukarnia Wojskowa, 1827. s. 6. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 25 lat służbyPrzepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s].
Przypisy
Bibliografia Ignacy Baranowski: Pomnik na placu Zielonym w Warszawie. Warszawa: Tłocznia, 1917. Kazimierz Władysław Wójcicki: Cmentarz Powązkowski pod Warszawą, Warszawa 1855 Katalog portretów osobistości polskich i obcych w Polsce działających, t. 4, s. 100. (№ 4186, 4187)
Maria Minakowska: Stanisław Florian Potocki z Złotego Potoka herbu Pilawa (Złota), sejm-wielki.pl
Kategoria:Generałowie broni Wojska Królestwa Kongresowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Monasterzyskach Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława II klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Westfalii Kategoria:Odznaczeni Znakiem Honorowym (25 lat służby) Kategoria:Ofiary Nocy Listopadowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy – generałowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polscy komandorowie maltańscy Kategoria:Polscy uczestnicy wojen napoleońskich Kategoria:Polscy wolnomularze Stanisław Florian Kategoria:Senatorowie-wojewodowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-austriackiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1830–1831 (strona rosyjska) Kategoria:Urodzeni w 1776 Kategoria:Właściciele Monasterzysk Kategoria:Zmarli w 1830 Kategoria:Żołnierze powstania kościuszkowskiego