mały|Żyła główna dolna i jej dopływy Żyła główna dolna, żyła próżna dolna, żyła czcza dolna ( - IVC, ) – w anatomii człowieka pień żylny zbierający krew z podprzeponowej połowy ciała i uchodzący do prawego przedsionka serca.

Przebieg Żyła główna dolna powstaje z połączenia żył biodrowych wspólnych. Łączą się one pod kątem 60–65 stopni, do przodu od krążka międzykręgowego położonego między czwartym a piątym kręgiem lędźwiowym, około 1–2 cm poniżej rozdwojenia aorty. Biegnie pionowo ku górze wzdłuż prawego brzegu kręgosłupa po prawej stronie aorty. Na poziomie pierwszego kręgu lędźwiowego zbacza na stronę prawą i dochodzi do powierzchni przeponowej wątroby, gdzie przebiega w bruździe żyły głównej (biorąc istotny udział w umocowaniu tego narządu). Przechodzi przez otwór żyły głównej (ang. caval opening, łac. foramen venae cavae) w przeponie i wchodzi do klatki piersiowej. Zagina się tam silnie do przodu i w lewo, przechodzi przez osierdzie i uchodzi do tylno-dolnej części prawego przedsionka.

Rozmiary Składa się z dwóch części: części brzusznej i krótkiej części piersiowej. Długość zwykle wynosi około 22–25 cm (z czego 2–3 cm przypada na część piersiową). Średnica żyły na dole wynosi około 20–22 mm i wzrasta w miarę dochodzenia kolejnych dopływów. W końcowym odcinku ma średnicę około 30–32 mm.

Stosunki anatomiczne Część brzuszna ku tyłowi: kręgosłup tętnice lędźwiowe prawe tętnica nerkowa prawa tętnica nadnerczowa środkowa prawa tętnica przeponowa dolna prawa mięsień lędźwiowy większy prawy – brzeg przyśrodkowy pień współczulny prawy węzły chłonne po stronie lewej: część brzuszna aorty przepona – prawa odnoga po stronie prawej: mięsień lędźwiowy większy prawy moczowód nerka prawa nadnercze prawe do przodu: tętnica biodrowa wspólna prawa nasada krezki jelita cienkiego tętnica jądrowa prawa – u mężczyzn tętnica jajnikowa prawa – u kobiet otrzewna ścienna dwunastnica – dolna część trzustka – głowa żyła wrotna wątroba – część tylna powierzchni przeponowej

Część piersiowa odcinek zewnątrzosierdziowy: opłucna płuco prawe – podstawa błona oskrzelowo-osierdziowa odcinek wewnątrzosierdziowy: pokryty dookoła blaszką trzewną osierdzia

Dopływy gałęzie ścienne żyły przeponowe dolne (venae prenicae inferiores) żyły lędźwiowe (venae lumbales) gałęzie trzewne żyły biodrowe wspólne (venae iliacae communes) żyła krzyżowa pośrodkowa (vena sacralis mediana) żyły wątrobowe (venae hepaticae) żyły nerkowe (venae renales) żyła nadnerczowa prawa (vena suprarenalis dextra) żyła jądrowa prawa (vena testicularis dextra) żyła jajnikowa prawa (vena ovariva dextra)

Odmiany żyła główna dolna może nie występować w przypadku odwrotnego ułożenia trzewi znajduje się po lewej stronie aorty brzusznej i przez przeponę przechodzi przez rozwór aortowy żyła główna dolna może być podwójna do żyły głównej dolnej mogą uchodzić żyła nadnerczowa lewa żyła jądrowa lewa żyła jajnikowa lewa

Zespolenia poprzez żyły lędźwiowe (które obustronnie łączy żyła lędźwiowa wstępująca, uchodzące do żył nieparzystych obustronnie, a w dolnej części łączące się z żyłą biodrową wspólną) z żyłą główną górną.

Zastawki Żyła główna dolna posiada tylko jedną zastawkę położoną w ujściu do prawego przedsionka serca.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Główna dolna