Maria Weryho-Radziwiłłowiczowa (ur. w Pskowie, zm. 8 listopada 1944 w KrakowieDlaczego Maria Weryho jest kobietą niezwykłą? – artykuł Joanny Juszczak-Guca i Roberta Halika na www.forum.blizejprzedszkola.pl.) – polska pedagog i pisarka, jedna z prekursorek wychowania przedszkolnego w Polsce.
Pochodzenie i wykształcenie Urodziła się na Witebszczyźnie w rodzinie ziemiańskiej Hilarego i Adeli z Malkiewiczów. Ukończyła gimnazjum rządowe w Pskowie. W latach 1877–1885 studiowała przyrodę na Wyższych Kursach dla Kobiet im. Bestużewa-Riumina w Petersburgu. Jednocześnie uczęszczała na kursy wychowania fizycznego. Ukończyła też 2-letni kurs freblowski, prowadzony przez Polkę Justynę Strzemeską.
Działalność publiczna W 1885 przyjechała do Warszawy, gdzie rozpoczęła pracę jako nauczycielka na konspiracyjnych kursach pedagogicznych, zorganizowanych przy pensji Henryki Czarnockiej. Dwa lata później założyła własny zakład freblowski. Z czasem liczba tych zakładów wzrosła do 16 (w 1896). Jednocześnie prowadziła kursy dla wychowawczyń przedszkolnych ochronek wiejskich, które po 1918 r. przekształcono w Państwowe Seminarium. Podczas I wojny światowej była naczelnikiem Sekcji Ochron w Wydziale Oświecenia m.st. Warszawy. Założyła wówczas 16 ochronek prowadzonych przez magistrat. W 1918 objęła stanowisko naczelnika Referatu Przedszkolnego w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Pełniła je do 1926 kiedy to referat został zlikwidowany. W latach 1926–1939 pracowała w redakcji czasopisma „Wychowanie Przedszkolne”.
Od 1903 była żoną psychiatry Rafała Radziwiłłowicza.
Zmarła w Krakowie. Pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 292-5-16,17).
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości
Publikacje Śpiewy i zabawy dziecięce w pokoju i w ogródku, 1890. Wychowanie przedszkolne, wspólnie z J. Strzemeską 1895. Gry i zabawy towarzyskie w pokoju oraz na wolnem powietrzu, M. Arct, 1900. Las: książka przeznaczona dla dzieci od lat 6-ciu do 10-ciu, Gebethner i Wolff 1901. Jak zająć dzieci w wieku przedszkolnym: pogadanki, rozmowy, zabawy i robótki, Gebethner i Wolff 1907. Zabawy i zajęcia dziecięce, M. Arct, 1909. Co się z czego robi i skąd pochodzi: zbiór praktycznych wskazówek dla wychowawców i nauczycieli początkowych, M. Arct, 1917. Cztery pory roku w pogadankach z dziećmi w domu i w ochronie, M. Arct, 1917. Roboty z papieru, M. Arct, 1922. I ja już czytam: 50 powiastek dla małych dzieci, Gebethner i Wolff, 1931. Jak to bywa...: powiastki dla dzieci, Z. Pomarański, 1931. Opowiem wam: powiastki dla dzieci, Z. Pomarański, 1931. Co słonko widziało: 34 powiastki dla małych dzieci, Książnica-Atlas, 1933..
Upamiętnienie W 2007 miesięcznik „Bliżej Przedszkola” ustanowił Nagrodę im. Marii Weryho-Radziwiłłowicz, która przyznawana jest osobom i instytucjom przyczyniającym się do wszechstronnego rozwoju małego dzieckaKomunikaty na stronie Kuratorium Oświaty w Opolu..
Przypisy
Bibliografia Sylwetka Marii Weryho na stronie Polskiego Towarzystwa Etologicznego Publikacje w katalogu Biblioteki Narodowej S. Moliere, Maria Weryho-Radziwiłłowiczowa – życie i praca, „Wychowanie w Przedszkolu”, 1982, nr 10, s. 525. B. Sendler, Wychowanie przedszkolne i kształcenie wychowawczyń w Królestwie Polskim, Wrocław 1968, s. 78–83.
Linki zewnętrzne Utwory Marii Weryho w serwisie Polona.pl
Kategoria:Emancypacja kobiet Kategoria:Ludzie urodzeni w Pskowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Słuchaczki Kursów Bestużewa Kategoria:Urodzeni w 1858 Kategoria:Zmarli w 1944