Щ

Щ (Щ, щ, bułg. szta, ros., ukr. szcza) – 27. litera podstawowej cyrylicy. Początkowo nie była uważana za osobną literę, lecz ligaturę dwóch znaków Ш i Т i tak też jest do dzisiaj wymawiana w języku bułgarskim. Litera ta trafiła następnie na Ruś. Przejmując tę literę, nie zmieniano pisowni zawierających ją wyrazów; ponieważ jednak bułgarskiemu [] odpowiadało staroruskie [], na Rusi litera Щ zmieniła wartość fonetyczną na []. Z alfabetu staroruskiego przejęły ją alfabety rosyjski i ukraiński; natomiast w alfabecie białoruskim doszło do wtórnego rozdzielenia w dwuznak ШЧ. Podobnie litera Щ została usunięta z alfabetu serbskiego i zastąpiona przez inne zbitki spółgłosek, zależnie od wymowy.

We współczesnej wymowie rosyjskiej litera Щ zwykle posiada wartość długiej spółgłoski palatalnej [], czyli jest zawsze miękka i poniekąd zbliżona do polskiego ś. We współczesnym literackim języku ukraińskim posiada wartość dwugłoski [], a w szybkiej wymowie potocznej – spółgłoski [].

Literę Щ w języku polskim przyjęło się transkrybować za jako szcz (w przypadku języka bułgarskiego – szt). Oficjalna transkrypcja ukraińska przewiduje pisownię angielską shch, zarówno jak i współczesne transkrypcje języka rosyjskiego. Transkrypcja bułgarska zaś używa zapisu shtL.L. Ivanov, On the Romanization of Bulgarian and English, Contrastive Linguistics, XXVIII, 2003, 2, pp. 109—118. .

Kodowanie

Zobacz też Ш Т Ч

Przypisy

Kategoria:Litery cyrylicy