Ćwiczenie taktyczne – forma praktycznego szkolenia dowództw sztabów i wojsk w terenie lub pomieszczeniach, podczas którego ćwiczący działają zgodnie z zasadami taktyczno-operacyjnymi zakładającymi warunki zbliżone do rzeczywistego pola walki.
Charakterystyka Ćwiczenie taktyczne jest najwyższą formą sprawdzianu wyszkolenia bojowego wojsk. Realizowane jest na zakończenie okresu kadencji i stanowi podstawę do opiniowania ćwiczącego dowódcy. Prowadzi je dowódca o jeden szczebel wyższy od ćwiczącego, a poprzedza je ćwiczenie epizodyczne lub trening sztabowy. W ramach ćwiczenia taktycznego zazwyczaj realizuje się też zgrywanie podsystemów systemu walki.
Celem ćwiczenia taktycznego jest zgranie działania pododdziałów (oddziałów) ogólnowoskowych z jednostkami wsparcia i zabezpieczenia w warunkach najbardziej zbliżonych do rzeczywistego pola walki. Dla zwiększenia realizmu ćwiczenia, działania niećwiczących wojsk, sił przełożonego i sąsiadów, powinny być podgrywane, zaś działania przeciwnika pozorowane przez pododdział pozoracji.Ćwiczenie taktyczne rozpoczyna się z zasady od sprawdzenia elementów osiągania wyższych stanów gotowości bojowej, w tym sposobu przemieszczenia i rozmieszczenia w rejonie alarmowym lub wyjściowym do ćwiczenia. Kierowanie ćwiczeniem w dynamice walki polega na zapewnieniu rozwoju sytuacji taktycznej oraz śledzeniu reakcji ćwiczących na zachodzące w niej zmiany. W przypadku błędnych decyzji należy stosować kary taktyczne. Tworzenie kolejnych sytuacji taktycznych powinno wynikać z aktualnego położenia elementów ugrupowania bojowego i uzyskanych przez nich informacji o przeciwniku. Istotną rolę w rozgrywaniu poszczególnych sytuacji taktycznych spełniają rozjemcy terenowi. Wpływają oni na przebieg działań poprzez określenie położenia wojsk, strat w stanie osobowym i sprzęcie.W celu urealnienia działań należy dążyć do szerokiego wykorzystania w ćwiczeniu laserowych symulatorów strzelań broni ręcznej i pokładowej.
Rodzaje ćwiczeń taktycznych Rozróżnia się następujące rodzaje ćwiczeń taktycznych: w szkoleniu dowódców i sztabów: grupowe, sztabowe, dowódcze, dowódczo-sztabowe: na mapach, szkieletowe, podróże polowe, w szkoleniu wojsk: musztra bojowa, taktyczne z wojskami, taktyczne ze strzelaniem amunicją bojową, manewry. Zależnie od celów szkoleniowych ćwiczenia taktyczne dzielą się na: ćwiczenie nauczające ćwiczenie zgrywające doskonalące, pokazowe, ćwiczenie instruktażowo-metodyczne inspekcyjne (kontrolne, sprawdzające), doświadczalne, Zależnie od zakresu tematów na: taktyczne, epizodyczne, kompleksowe. Według liczby szczebli ćwiczących na: jednoszczeblowe, dwuszczeblowe, wieloszczeblowe, według zaś liczby stron biorących udział na: jednostronne, dwustronne. Pod względem rozmachu na: korpuśne, dywizyjne, pułkowe, batalionowe, kompanijne i plutonowe.
Typy ćwiczeń
Ćwiczenia z wojskami ćwiczenia taktyczne z wojskami: dywizyjne /flotyllowe (równorzędne); brygadowe (równorzędne); batalionowe /dywizjonowe (równorzędne); ćwiczenia taktyczno-specjalne: ćwiczenie z przemieszczania; ćwiczenie rozpoznawcze, walki elektronicznej i działań psychologicznych; ćwiczenie logistyczne; ćwiczenie artyleryjskie; ćwiczenie obrony przeciwlotniczej; ćwiczenie inżynieryjne; ćwiczenie OPBMR; inne ćwiczenia stosownie do potrzeb;
Ćwiczenia z dowództwami i sztabami gra wojenna (strategiczna, operacyjna); ćwiczenie dowódczo-sztabowe szkieletowe; ćwiczenie dowódczo-sztabowe wspomagane komputerowo; ćwiczenie dowódczo-sztabowe na mapach; trening sztabowy;
Ćwiczenia przygotowawcze ćwiczenie grupowe; ćwiczenie epizodyczne; ćwiczenie studyjne; zajęcia przygotowawcze: podróż historyczno-geograficzna; seminarium; wykład; inne, stosownie do potrzeb.
Podział ćwiczeń na rodzaje według przyjętego kryterium celu szkolenia: nauczające; zgrywające; doskonalące; instruktażowo-metodyczne; doświadczalne (badawcze); inspekcyjne (kontrolne, sprawdzające, certyfikujące);
rozmachu działań (szczebla działania): strategiczne; operacyjne; taktyczne; treści szkolenia: ćwiczenia mobilizacyjne; ćwiczenia militarne; ćwiczenia reagowania kryzysowego; składu ćwiczących: ćwiczenia narodowe; ćwiczenia sojusznicze / ćwiczenia koalicyjne; ćwiczenia międzynarodowe liczby ćwiczących szczebli: jednoszczeblowe; dwuszczeblowe; wieloszczeblowe;
liczby ćwiczących stron: jednostronne; dwustronne; wielostronne; miejsca prowadzenia: w warunkach polowych; w obiektach stacjonarnych (w miejscu stałej dyslokacji - MSD lub zapasowym miejscu pracy – ZMP oraz w centrach symulacyjnych).
Przypisy
Bibliografia
Taktyczne