Jadwiga cieszyńska (ur. między 1469 a 1472, zm. 16 kwietnia 1521) – księżniczka cieszyńska z dynastii Piastów.
Córka i jedyne dziecko księcia cieszyńskiego Przemysława II i Anny, córki księcia warszawskiego Bolesława IV. Żona palatyna Węgier Stefana Zapolyi. Matka królowej polskiej Barbary Zápolyi i króla Węgier Jana Zapolyi.
Jadwiga cieszyńska w wieku 8 lat została osierocona przez ojca. Odtąd opiekę nad nią sprawował brat stryjeczny, Kazimierz II. W grudniu 1486S. A. Sroka, Jadwiga Zapolya. Piastówna śląska na Węgrzech w dobie panowania Jagiellonów, Kraków 2005, s. 15-18; Dawniej ślub datowano na 11 sierpnia 1483. Zob. K. Jasiński, Rodowód Piastów śląskich, cz. III, wyd. II, Kraków 2007, s. 652. została wydana za węgierskiego magnata Stefana Zapolyę, który na ślubnym kobiercu stawał już po raz drugi. W latach 1492–1499 jej mąż pełnił urząd palatyna Węgier. Po jego śmierci w 1499 Jadwiga pozostała na Węgrzech, gdzie zarządzała ogromnym majątkiem, który po sobie pozostawił. Hojnie wspierała klasztor kartuzów Lapis Refugii na Spiszu. W 1506 ufundowała zakonnikom dwie nowe cele oraz kaplicę w kościele z 2 ołtarzami, mensę dla ołtarza głównego w kościele, a także powiększyła klasztorny majątek. Kolejny raz poczyniła nadania w 1509. Jadwiga przypuszczalnie ufundowała ołtarze także w trzech innych kościołach na Słowacji. Przypuszcza się, że mogła ona ufundować cykl czterech (częściowo zachowanych) malowideł ściennych w kościele w Czerwonym Klasztorze, przedstawiających sceny z PasjiZuzana Čovanová Janošíková: Renesančná nástenná maľba a sgrafito na územi Spiša a Šariša, Levoča, 2018, s. 49 .
Z małżeństwa ze Stefanem Zapolyą urodziła czworo dzieci: Jana, Jerzego, Barbarę i Magdalenę. Barbara w 1512 poślubiła króla Polski Zygmunta I Starego. Jan stanął na czele antyhabsburskiego stronnictwa szlacheckiego na Węgrzech i w 1526 został koronowany na króla Węgier. Jadwiga nie doczekała tej uroczystości. 16 kwietnia 1521 zmarła na zamku w Trenczynie. Pochowano ją u boku męża w kaplicy Zapolyów w Kapitule Spiskiej.
Genealogia
Bolesław I cieszyńskiur. po 1363zm. 6 V 1431 Eufemia mazowiecka 1)ur. 1395/1398zm. 1447 Bolesław IV warszawskiur. ok. 1421zm. 10 IX 1454 Barbaraur. XV w.zm. 25 VII 1488/1492 Przemysław II cieszyńskiur. ok. 1420zm. 18 III 1477 Anna mazowieckaur. ok. 1450zm. 19 XI 1477/14 IX 1480
Stefan Zápolyaur. XV w.zm. 25 XII 1499OO XII 1486 Jadwiga cieszyńskaur. 1469/1472zm. 16 IV 1521 Jan Zápolya ur. 1487 zm. 22 VII 1540 Jerzy Zápolya ur. ok. 1494 zm. 29 VIII 1526 Barbara Zápolya ur. 1495 zm. 2 X 1515 Magdalena Zápolya ur. przed lub w 1499 zm. ? córka Siemowita IV
Przypisy
Bibliografia J. Rajman, Jadwiga, [w:] Piastowie. Leksykon biograficzny, s. 813, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, s. 813. Sroka S. A., Jadwiga Zapolya. Piastówna śląska na Węgrzech w dobie panowania Jagiellonów, Kraków 2005.
Kategoria:Piastowie cieszyńscy i oświęcimscy Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1521