thumb|Znak żółwia z hasłem „Pracuj jak żółw, przyspieszysz wyzwolenie” w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie thumb|Rzeźba żółwia autorstwa Marii Albina Bonieckiego symbolizująca hasło „Pracuj powoli”, znajdująca się w zbiorach Państwowego Muzeum na Majdanku Pracuj Polaku powoli (pPp) – graffiti przedstawiające często żółwia lub ciąg liter, malowane w ramach akcji małego sabotażu od 1941 roku przez patriotyczne młodzieżówki polskie (harcerstwo i tym podobne) na murach i chodnikach okupowanej przez Niemców Polski. Żółwie te zachęcać miały Polaków (zmuszonych do pracy na rzecz niemieckiego okupanta) do nieprzejawiania zapału w tej pracy.

W ramach akcji „Żółw” wykonano olbrzymią liczbę rysunków. Ludzie je wykonujący modyfikowali często hasło „pracuj Polaku powoli”. Pojawiały się między innymi hasła: „Dla wroga pracuj powoli”, „Pracując wolniej przyspieszysz koniec wojny”, „Bądź powolny jak żółw pracując dla szkopów” czy „To jest żółw. Tak jak on poruszaj się pracując dla Niemca”.

Okupowana Polska 3 lutego 1941 roku w niektórych miejscach Generalnego Gubernatorstwa pojawiły się tablice z napisem „Pracuj powoli”, a 9 kwietnia „Polaku. Pracowniku Polski. Pracuj Powoli” (powtarzane w skrócie PPPPP). 29 listopada policja znalazła w Poznaniu ulotki, które głosiły, że pierwszym przykazaniem Polaka jest „Pracuj powoli”; kolejne głosiły: „Często zmyślaj choroby”, „Siedź długo w sroczu”, „Nie dokręcaj śrub”, „Wynoś jak najwięcej przedmiotów w kieszeniach, ale nie daj się chwycić Werkschutzowi”. W niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym na Majdanku zachowała się rzeźba żółwia, wykonana przez więźnia-rzeźbiarza Marię Albina Bonieckiego zawierająca ukryte przesłanie „Pracuj powoli i bez zapału, nie śpiesz się, bądź jednak w ciągłym ruchu, by nie dawać kapo oraz załodze obozu pretekstu do bicia”.

Taktyka ta, obok bumelanctwa, wynoszenia sprzętu i jawnego sabotażu, stanowiła najpotężniejszą broń w walce robotników z niemiecką okupacją. W czerwcu 1943 roku ekonomista doktor Föhl donosił, że „około jedna trzecia robotników w Generalnym Gubernatorstwie pracuje nie więcej niż 4 godziny dziennie i wspiera nielegalną produkcję... Samowolne przerwy w pracy doprowadziły w niektórych przedsiębiorstwach do strat sięgających 30%”. Hasło to było używane również przez polskich kolejarzy.

Protektorat Czech i Moraw W Protektoracie Czech i Moraw hasło „Pracuj pomalu” było wspierane przez czechosłowacki rząd emigracyjny oraz działającą w podziemiu Komunistyczną Partię Czechosłowacji i według sowieckich danych doprowadziło do 20% spadku produkcji. 2 października 1941 roku feldmarszałek Fedor von Bock napisał w swoim dzienniku: „Sytuacja w Serbii jest poważna. Kryzys narasta również w Holandii, Norwegii i Protektoracie. Brytyjczycy wymyślili spektakularne hasło propagandowe dla krajów okupowanych. Brzmi ono: „Pracuj powoli!””.

16 maja 1942 roku sowiecka agencja prasowa Sowinformbiuro, powołując się na niemieckiego dezertera, donosiła: „Robotnicy starają się pracować jak najwolniej, aby zmniejszyć produkcję wojskową; niszczą maszyny i urządzenia. Popularnym hasłem wśród Czechów jest: „Jeśli kochasz Czechosłowację, pracuj powoli”... Gestapo prześladuje czeskich patriotów, rozstrzeliwuje setki osób, ale to nie pomaga. Sabotaż nie ustaje, wręcz przeciwnie, przybiera coraz większe rozmiary”.

Zobacz też Polska Walcząca (symbol)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Graffiti Kategoria:Symbole Kategoria:Polski ruch oporu podczas II wojny światowej