right|260px thumb|Starosta sanocki dr Hofstetter oraz gubernator Hans Frank wchodzą do cerkwi greckokatolickiej w Sanoku„Niektórzy duchowni greckokatoliccy o świadomości ukraińskiej pracujący w AAŁ angażowali się w działania polityczne z nadzieją utworzenia samodzielnego państwa – Ukrainy. Popierali oni najpierw struktury Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), następnie Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) czy tworzone u boku armii niemieckiej SS „Galizien”, jako jednostek walczących o wolność Ukrainy. Akces do niej, jako kapelana, zgłosił m.in. ks. greckokatolicki z Sanoka Stepan Wenhrynowycz. Duchowni tej orientacji wspierali działania Ukraińskiego Komitetu Centralnego. [w:] S. Dziubyna, op. cit., s. 72; Krzysztof Z. Nowakowski, Administracja Apostolska Łemkowszczyzny w latach 1939–1947, [w:] Polska – Ukraina. 1000 lat sąsiedztwa, t. 3, Przemyśl 1996, s. 235., witany przez ochotników do SS-Galizien Powiat Sanok (, pol. powiat sanocki) – jednostka administracyjna samorządu terytorialnego dystryktu krakowskiego w Generalnym Gubernatorstwie. Funkcjonowała od 26 października 1939 do sierpnia 1944, siedzibą władz powiatu oraz starostwa był Sanok.
Historia Od 10 do 12 września 1939 Sanok oraz okolice zostały zajęte przez jednostki niemieckie oraz słowackie, były to; Gebirgsjägerregiment 138, Gebirgsjägerregiment 139 oraz grupa szybka armii polowej Bernolak„3 Dywizja Piechoty (Razus) 10 września przekroczyła granicę i maszerowała jedną kolumną na Bukowsko, a drugą na Baligród. Do 11 września osiągnęła rejon Bukowsko, Sanok, Lesko. [w:] „Przegląd Historyczno-Wojskowy” nr 3, 2004, s. 130. op. cit. W. Steblik: O koncentracji niemieckiej na Słowacji w 1939 roku. „WPH” 1961, s. 301.; „oddziały 3 Dywizji Piechoty obsadziły Dubne-Tylicz i Łupków, a do 11 września 1939 osiągnęły rubież Cisna, Jabłonki, Baligród...”, [w:] „Przegląd Historyczno-Wojskowy” nr 3, 2004. op. cit. P. Simunic: Slovenska armada, s. 25.; „Po tym terminie zastąpiły ją pododdziały Grupy Szybkiej Kalinciak, które ostatnich polskich jeńców wzięły 19 września 1939 w rejonie Bukowsko, Wysoczany.”, [w:] „Przegląd Historyczno-Wojskowy” nr 3, 2004, s. 131. w składzie 3 Dywizji Górskiej oraz 1 DGPołudniowa zmotoryzowana kolumna pościgowa ppłk. Geigera – dowódcy saperów XVIII KA – (w sile około batalionu strzelców górskich, w tym 99 psp ppłk. Seitza, z dwoma działami), poruszała się na osi Dukla, Nowy Żmigród, Rymanów i osiągnęła 9 września 1939 Besko, Zarszyn (o 22.00) i Sanok, a 10 września, Olszanicę, Ustrzyki Dolne, Krościenko i Chyrów, oraz północna zmotoryzowana kolumna pościgowa mjr. Langa (przez Kobylany, Wietrzno, Krosno, Haczów, Jaćmierz, Sanok, Dobromil na Chyrów, w sile batalionu strzelców górskich na samochodach, obie kolumny w składzie oddziału pościgowego płk. Karla Wintergersta – dowódca 79 pag, z 1 DG generała Ludwiga Küblera, w składzie 14 Armii.. Jednostka słowacka została wycofana z Sanoka 1 października 1939 roku.
Przez Sanok na rzece San ustalona została granica międzypaństwowa niemiecko-sowiecka. Prawobrzeżna strona Sanoka, chroniona następnie na Sanie sowiecką Linią Mołotowa należała do przemyskiego rejonu umocnień. Naprzeciwko Linii Mołotowa Niemcy wybudowali system umocnień granicznych tzw. „Pozycji Granicznej Galicja”. Jeden z bunkrów wchodzących w skład systemu znajduje się do dziś na wzgórzu zamkowym w Sanoku. Rejon przygraniczny w Sanoku do maja 1940 patrolowała m.in. 54. Landesschützenkompanie ze Stuttgartu pod dowództwem Behringera54. Landesschützenkompanie XIV/V, od września 1939, w Polsce 10 marca 1940, przemianowana na I/Infanterieregiment 649 (365. ID). „Kompania składała się z weteranów pierwszej wojny, ludzi w wieku powyżej 45 lat. [...] Starsi ludzie pobyt w Polsce wspominali po powrocie bardzo miło. Byli w Polsce okupowanej do maja, później zostali zdemobilizowani ze względu na wiek i powrócili do domu”. Zdjęcia wykonane przez żołnierza 54 kompanii strzelców krajowych Gerharda Schweiera zostały przekazane do Muzeum w Tarnowie ..
Druga część powiatu znalazła się w okresie 1939–1941 pod okupację sowiecką. Mieszkańcy tej części regionu zostali następnie deportowani do Białoruskiej i Ukraińskiej Republiki ZSRR. Na mocy porozumienia niemiecko-sowieckiego z listopada 1939, tym mieszkańcom Sanoka, którzy po 17 września 1939 znaleźli się pod okupacją sowiecką, stworzono możliwość powrotu do domów. W ten sposób w grudniu 1939 i kwietniu 1940 do Sanoka i okolicznych miejscowości powróciło wielu mieszkańców.
Od 26 października 1939 powiat sanocki znalazł się w dystrykcie krakowskim, któremu podlegały komisariaty wiejskie w Sanoku, Brzozowie i Baligrodzie. Pierwszym starostą (Landrat) został dr Albert Schaar. Całkowita powierzchnia powiatu wynosiła do listopada 1941 2585,6 km² i liczyła 245 704 mieszkańców. Powiat sanocki był najbardziej wysuniętym na południowy wschód obszarem Generalnego Gubernatorstwa.
Na wiosnę 1941 rozpoczęła się w powiecie sanockim koncentracja sił niemieckich przed atakiem na ZSRR. Przez Zarszyn w stronę Sanoka w niewielkich grupach ciągnęły baterie armat, pojedyncze czołgi oraz piechota niemiecka. Na północ od Sanoka, w rejonie wsi Jaćmierz, zakwaterowane zostały oddziały dywizji piechoty z Magdeburga, przybyłe tu z Francji. W maju 1941 władze niemieckie zarządziły, by właściciele koni i furmanek zjawili się ze sprzężajem na sanockich Błoniach nad Sanem celem rekrutacji podwód wojennych przed wyprawą na Rosję. Na Błoniach zgromadziło się w tym czasie kilkaset zaprzęgów, które Rosjanie mogli obserwować z drugiej strony rzeki od strony Olchowiec. 18 czerwca 1941 nastąpił wymarsz spod Jaćmierza dywizji magdeburskiej, kierującej się następnie w stronę Dynowa nad Sanem. Jednocześnie pod Sanokiem stawili się polscy chłopi wyekwipowani w zaprzęgi parokonne. 22 czerwca od strony Krosna i Iwonicza nadleciały pierwsze bombowce niemieckie kierujące się w stronę Chyrowa i Sambora. Od strony południowej przez Przełęcz Łupkowską do Sanoka przebijała się słowacka Rýchla skupina, forsując razem z 454 dywizją niemiecką linię Mołotowa na Sanie. Powrót mieszkańców powiatu sanockiego z tej „wyprawy wojennej” zakończył się w połowie listopada 1941, wtedy też większość z nich powróciła spod Charkowa, Kijowa, Połtawy i Krzemieńczuka do rodzinnych domówJózef Stachowicz: Miniony czas, Kraków 1994, s. 171–174..
15 listopada 1941 do powiatu sanockiego włączono 9 gmin położonych na wschód od Sanu, m.in. Lesko i Ustrzyki Dolne, natomiast wyłączono gminę Rymanów, Jaśliska oraz komisariat brzozowski razem z gminami, które przyłączono do nowo powstałego powiatu krośnieńskiego. Powiat sanocki graniczył z dwoma państwami: Słowacją oraz Węgrami.
Do 1944 powiat należał do krakowskiego, a później tarnowskiego okręgu wojskowego z nadkomendanturą polową nr 226 (Oberfeldkommandantur 226)W okresie od 6 września 1939 do 1 lutego 1943 dowódca gen. Eugen Höberth von Schwarzthal (1878–1965), w okresie od 1 lutego 1943 do 14 października 1944 dowódca gen. Max von Hartlieb von Walsporn (1883–1959, wcześniejszy dowódca – od 18 października 1939 do 21 maja 1940 – 5 Dywizji Pancernej). i komendanturą polową w Sanoku, łącznie z oddziałem Einsatzgruppe I (Einsatzkommando I)Einsatzgruppe I, dowódca – SS-Standartenführer Bruno Streckenbach, przy 14 Armii).„Słowo to można przetłumaczyć jako „ruchome jednostki masakrujące”. Struktury tych jednostek są bardzo złożone, dzielą się one bowiem między innymi na Einsatzkommandos i Sonderkommandos […] Nie wszyscy ich członkowie należeli do SS. Byli wśród nich także ludzie z SD czy Gestapo. Ich struktury były bardzo elastyczne. Ogromnie dużo władzy miał dowódca jednostki. Einsatzgruppen składały się głównie z Niemców, choć byli wśród nich także Austriacy. Towarzyszyła im utworzona przez nich ukraińska policja. Himmler chciał, aby jak najwięcej członków tych komand zabijało Żydów własnymi rękoma. Chciał, by wszyscy zostali w to włączeni. Kadra zabójców Einsatzgruppen była bardzo wyszukana. Tworzyli ją przede wszystkim młodzi ludzie. Po egzekucji każde komando miało prawo do nagrody – najczęściej sprowadzanego z Niemiec alkoholu […] Wieczorem, po egzekucji, w wiosce urządzano dla nich święto […]”, [w:] ks. Patrick Desbois, sekretarz Episkopatu Francji do spraw stosunków z judaizmem, tłumaczył Robert Grzywacz SJ: „Shoah na Ukrainie”. kwartalnik „Życie Duchowe”, 54, wiosna 2008, op. cit. „La Shoah en Ukraine”, „France Catholique”, 7 IX 2007, s. 1–20.. i oddziałem operacyjnym Gestapo pod dowództwem dr. Ludwiga Hahna.