B’Day – drugi album studyjny amerykańskiej wokalistki rhythm and bluesowej Beyoncé Knowles, wydany w dniu jej 25. urodzin, 4 września 2006 roku, nakładem Columbia Records we współpracy z Music World Music i Sony Urban Music. Oryginalnie miał się on ukazać w 2004 roku i stanowić wówczas kontynuację płyty Dangerously in Love, jednak projekt został przerwany ze względu na nagrywanie finałowego albumu Destiny’s Child, Destiny Fulfilled, a także rolę Beyoncé w filmie Dreamgirls. Po zakończeniu prac na planie obrazu wokalistka kontaktowała się w wieloma producentami muzycznymi, a następnie wynajęła nowojorskie Sony Music Studios, gdzie w trzy tygodnie skompletowano Dreamgirls. Większość tekstów inspirowana była udziałem Knowles w Dreamgirls. Styl muzyczny albumu nawiązuje do funku i ballad z lat 70. i 80., a także współczesnego R&B i hip hopu. W ramach wizji artystki, która chciała nagrać płytę z wykorzystaniem szerokiego grona instrumentów, ważny element B’Day stanowi bogata instrumentacja.
B’Day otrzymał generalnie pozytywne oceny od krytyków muzycznych i przyniósł Beyoncé szereg wyróżnień, włączając w to nagrodę Grammy dla najlepszego albumu R&B. Płyta zadebiutowała na szczycie amerykańskiej listy Billboard 200, rozchodząc się w pierwszym tygodniu w 541 tysiącach egzemplarzy na terenie Stanów Zjednoczonych. Od tego czasu B’Day uzyskał status potrójnej platyny Recording Industry Association of America za sprzedaż powyżej trzech milionów kopii. Edycji deluxe albumu towarzyszyła premiera antologii wideo, B’Day Anthology Video Album, złożonej z trzynastu wideoklipów, które nakręcono do utworów z B’Day. W ramach promocji płyty Knowles wyruszyła w światową trasę koncertową, The Beyoncé Experience, a zarejestrowany w jej trakcie materiał został wydany na DVD The Beyoncé Experience Live. W 2008 roku łączna światowa sprzedaż albumu wynosiła ponad 7 milionów egzemplarzy. Sam B’Day zajął ponadto 116. miejsce na liście najlepiej sprzedających się płyt dekady 2000–2009 w Stanach Zjednoczonych.
Koncepcja Kontekst thumb|left|157px|Beyoncé wykonująca utwór „Listen”, inspirowany jej rolą w filmie Dreamgirls W 2002 roku Knowles podczas sesji nagraniowych Dangerously in Love stworzyła ponad czterdzieści piosenek„Beyonce Puts Off Second Solo LP To Reunite Destiny’s Child”, w: MTV News, 2004-01-07. [dostęp 2012-08-15].. Te, które nie ukazały się na albumie, miały zostać wydane na jego kontynuacji. Jednak 7 stycznia 2004 roku przedstawiciel Columbia Records ogłosił, że wokalistka zrezygnowała z tych planów, ponieważ chciała w pełni poświęcić się pracy nad ostatnią płytą Destiny’s Child, a także przygotowaniom do występu podczas Super Bowl, w trakcie którego miała zaśpiewać Hymn Stanów Zjednoczonych Ameryki, co, jak przyznała, było jej dziecięcym marzeniem, w: People [on-line]. [dostęp 2012-08-15].. Pod koniec 2005 roku zdecydowała przesunąć terminy nagrywania nowego albumu solowego ze względu na rolę w Dreamgirls„Beyonce Slimming Down And 'Completely Becoming Deena'”, w: MTV News, 2006-01-02. [dostęp 2012-08-15].. Knowles powiedziała magazynowi Billboard: „Nie zamierzam pisać nic na nowy album, dopóki nie skończę prac nad filmem.”„Be All You Can, B.”, w: MTV News. [dostęp 2012-08-15]., w: Billboard [on-line], 2004-05-30. [dostęp 2008-01-11].
Podczas miesięcznych wakacji po nakręceniu Dreamgirls, Knowles rozpoczęła nagrywanie albumu. Przyznała wtedy: „[Kiedy zakończyło się filmowanie] miałam w sobie tyle rzeczy, tyle emocji, tak wiele pomysłów.” Nie poinformowała o tym m.in. swojego ojca i jednocześnie ówczesnego menedżera, Mathew, w: Billboard [on-line]. [dostęp 2008-01-11].. Jedynymi ludźmi, którzy wiedzieli o pracach byli producenci, a w tym: Swizz Beatz, The Neptunes, Rich Harrison, Rodney Jerkins i Sean Garrett, Cameron Wallace, Stargate i Walter Millsap„Want To Wake Up With Beyonce? Revealing Photo Spread Takes You Inside Her Morning”, w: MTV News, 2004-07-12. [dostęp 2012-08-15].„First Look: Beyonce’s New Album ‘B’Day'”, w: Fox News, 2004-08-17. [dostęp 2008-01-11].. W tworzenie albumu zaangażowana była również kuzynka Beyoncé, Angela Beyincé, a także Makeba Riddick, która była autorką „Déjà Vu”, głównego singla promującego album.
Nagrywanie Zainspirowana praktykami Jaya-Z, polegającymi na współpracy z różnymi producentami, Knowles wynajęła cały budynek Sony Music Studios w Nowym Jorku, w którym Harrison, Jerkins i Garrett dostali do dyspozycji własne pomieszczenia„For The Record: Quick News On Beyoncé, Jay-Z, Mel Gibson, DMX, Audioslave, Fantasia, Britney Spears & More”, w: MTV News, 2006-08-01. [dostęp 2012-08-15].. W ramach sesji wokalistka odwiedzała wszystkie pokoje po kolei, sprawdzając postępy prac producentów, wywołując między nimi „zdrową konkurencję”. Podczas gdy Beyoncé z zespołem tworzyli teksty piosenek, pozostali współpracownicy, m.in.: Neptunes i Swizz Beatz, produkowali powstałe już utwory. Członkowie ekipy przyznali, że czasami rozpoczynali pracę o godzinie jedenastej, a wychodzili ze studia późną nocą, po czternastu godzinach sesji i procesu produkcji. Knowles brała udział w aranżacji, produkcji i pisaniu wszystkich piosenek. Makeba Riddick opowiedziała w rozmowie z MTV News o procesie produkcji B’Day:
„[Beyoncé] ściągnęła do Sony Studios masę producentów. Wynajęła całe studio i miała w nim największych i najlepszych producentów muzycznych na rynku. Najpierw wszyscy zgromadziliśmy się w jednym pokoju, zaczęliśmy współpracę z jednym producentem. Następnie przechodziliśmy do kolejnego pomieszczenia, gdzie rozpoczynaliśmy pracę nad innym projektem z kolejnym producentem. Krążyliśmy między salami i kompletowaliśmy materiał we współpracy z różnymi producentami. To był zdecydowanie proces produkcji godzien fabryki.”
B’Day (ang. urodziny), którego tytuł poświęcony jest 25. urodzinom Beyoncé, został skompletowany w ciągu trzech tygodni, o trzy wcześniej niż planowano, w: accesseonline.com. [dostęp 2010-02-11].. Knowles nagrywała po trzy utwory dziennie, dzięki czemu wszystkie ścieżki zarejestrowane zostały w dwa tygodnie. W czasie następnego tygodnia utwory zostały zremasterowane przez Briana „Big Bass” Gardnera w Los Angeles. W sumie, podczas wszystkich sesji, powstało dwadzieścia pięć utworów, z których dziesięć wydano na albumie, w: Music World Entertainment. [dostęp 2008-02-11].. Swizz Beatz wyprodukował cztery piosenki na album, najwięcej ze wszystkich członków ekipy.
Muzyka Styl i tematyka B’Day złożony jest z wielu gatunków muzycznych i podobnie jak poprzedni album wokalistki, powraca do jej muzycznych korzeni, zawierając elementy urban contemporary, głównie R&B i hip hopu„The Weekend Fix: Celebrity Birthdays, the latest news, The ‘American Gangster’ Movie Minute and more”, w: MTV News Canada, 2007-11-02. [dostęp 2008-01-29].. Część piosenek utrzymana jest w klimacie lat 70. i 80, do czego przyczyniła się zarówno rola Beyoncé w Dreamgirls, jak i użycie sampli. W „Suga Mama” wykorzystano bluesowy sampel z „Searching for Soul” Jake Wade and the Soul Searchers, który przypomina funk lat 70. i zawiera zainspirowaną go-go lat 80. melodię, w: Rolling Stone [on-line], 2006-09-20. [dostęp 2009-07-09].„Beyonce Album Preview: Harder Sound, Aggressive Songs Among B’Day’s Gifts”, w: MTV News, 2006-08-30. [dostęp 2012-08-15].. Inne sample to: „Girls Can’t Do What the Guys Do” Betty Wright w „Upgrade U” i instrumentalna wersja „Think” Curtisa Mayfielda w „Resentment”. Z kolei w „Déjà Vu” występują wpływy lat 70., w „Green Light” klasyczny groove, a w „Get Me Bodied” drawl, charakterystyczny dla mieszkańców stanów położonych na południu„Album Review: B’Day”, w: Allmusic. [dostęp 2012-08-15].„Beyoncé: B-Day”, w: Popmatters, 2006-09-11. [dostęp 2012-08-15]., w: Allhiphop, 2006-09-20. [dostęp 2012-08-15]..
W nagrywaniu B’Day użyto szerokiej rangi instrumentacji. Przykład stanowi utwór „Déjà Vu”, w którym pojawia się gitara basowa, kongi, róg, hi-hat i 808. W wywiadzie Knowles powiedziała: „Kiedy nagrywałam ‘Déjà Vu’... wiedziałam, jeszcze nim rozpoczęłam pracę nad płytą, że chcę, by instrumenty obecne były we wszystkich piosenkach.”„Beyonce Asks Women To Battle Over Her For Backing-Band Roles”, w: MTV News, 2006-07-19. [dostęp 2012-08-15]. Podczas gdy w „Déjà Vu” wykorzystano starodawne rogi, w innych ścieżkach, np. „Ring the Alarm” wykorzystano perkusję, a w „Irreplaceable” gitara stanowi melodię przewodnią„Beyoncé: B-Day”, w: Blender [on-line], 2006-09-04. [dostęp 2012-08-15].„Beyonce featuring Jay-Z – Déjà vu”, w: About.com. [dostęp 2008-01-05]..
Duża część tematyki i stylu muzycznego B’Day zainspirowana była rolą artystki w Dreamgirls. Fabuła filmu kręci się wokół The Dreamettes, fikcyjnego żeńskiego zespołu z lat 60. Życie tworzących go trzech kobiet zmieniło się, gdy poznały swojego przyszłego menedżera, Curtisa Taylora. Beyoncé wcieliła się w rolę Deeny Jones, głównej członkini grupy i żony Taylora, który znęcał się nad nią emocjonalnie. Zainspirowana rolą, Knowles postanowiła nagrać płytę poruszającą temat feminizmu oraz empowermentu kobiet. W ścieżce bonusowej, „Encore for the Fans”, mówi: „Ponieważ byłam tak zainspirowana Deeną napisałam piosenki, mówiące rzeczy, które chciałabym, aby ona wypowiedziała w filmie.”
Utwory