thumb|Widok na Zemplínską šíravę z Wyhorlatu thumb|Zemplínska šírava Zbiornik Zempliński (słow. Zemplínska šírava) – sztuczny zbiornik wodny we wschodniej Słowacji (kraj koszycki), kilka kilometrów na wschód od miasta Michalovce, na granicy Karpat (Wyhorlatu) i Kotliny Panońskiej (Niziny Wschodniosłowackiej).

Cel budowy Zbiornik Zempliński należy do systemu melioracyjnego północnej części Niziny Wschodniosłowackiej i wraz z nim zapewnia możliwość regulacji stosunków wodnych na znacznych obszarach o intensywnym użytkowaniu rolniczym. Zasadniczym celem jej budowy była potrzeba stabilizacji przepływu wody w płynącym kilka km na zachód od zbiornika Laborcu oraz ochrony przyległego obszaru Niziny przed powodziami. Celem dodatkowym była potrzeba zapewnienia stałego dostępu do odpowiedniej ilości wody chłodzącej dla budowanej równolegle wielkiej elektrowni cieplnej Vojany, usytuowanej w pobliżu koryta Laborca na południe od Michaloviec. Przeznaczenia rekreacyjnego początkowo w ogóle nie brano pod uwagę.

Charakterystyka zbiornika Zbiornik Zempliński jest drugim co do wielkości sztucznym zbiornikiem wodnym Słowacji i dwunastym – Europy. Powstał w latach 1961–1966 po wzniesieniu ziemnej zapory długości 7346 m i wysokości 6–8 (maksymalnie 12) m. Powierzchnia lustra wody w zbiorniku wynosi 32,9 km², długość zbiornika – 11 km, szerokość do 3,5 km, przeciętna głębokość – 9,5 m, maksymalna głębokość – 14,7 m, objętość – 334 mln m³.

Zbiornik zaporowy zasila głównie tzw. Šíravský kanál, doprowadzający do niego wodę z Laborca, biegnący ok. 5 km na północ od Michaloviec. Od strony północnej do zbiornika uchodzi również kilka potoków spływających z południowych stoków Wyhorlatu, z których największym jest Jovsiansky potok ze źródłami pod szczytem Wyhorlat. Odprowadzenie wody z powrotem do Laborca zapewnia tzw. Zalužický kanál, uchodzący do koryta tej rzeki na południowo-wschodnim skraju Michaloviec. Ze zbiornika (w jego południowo-wschodniej części) wypływa również potok Čierna voda, uchodzący niżej do rzeki Uż.

Turystyka i rekreacja Okolice Zemplínskiej Šíravy mają wyjątkowo ciepły klimat dzięki położeniu u południowych podnóży łańcucha wzgórz, z których najwyższe to Hrádok (163 m n.p.m.) i Biela hora (159 m n.p.m.). Położony kilka kilometrów na północ łańcuch Wyhorlatu osłania teren od zimnych północnych wiatrów. Nasłonecznienie sięga 2200 godzin rocznie. Wszystko to spowodowało, że tuż po zalaniu zbiornika nad jego brzegami zaczęły powstawać pierwsze ośrodki wypoczynkowe. W ciągu kilku lat na zachodnich i północnych wybrzeżach, w miejscowościach Biela hora, Hôrka, Kaluža, Kamenec, Klokočov i Paľkov, wybudowano wiele hoteli, moteli, ośrodków wypoczynkowych i kempingów, które w drugiej połowie lat 70. XX w. obsługiwały rocznie ok. jednego miliona gości. Na przełomie lat 70. i 80. powstał nowoczesny kompleks hotelowy Medvedia hora. Planowano również budowę podobnego kompleksu na południowym brzegu jeziora w pobliżu wsi Lúčky.

.

Na zbiorniku od 2004, czyli przyjęcia unijnej dyrektywy kąpieliskowej, funkcjonują następujące kąpieliska zgodne z tą dyrektywą: Biela Hora, Hôrka, Medvedia Hora, Kamenec, Paľkov. Jakość wody w większości z nich w okresie 2004–2018 była sklasyfikowana jako doskonała, kilka razy jako dostateczna lub dobra, a raz – w Hôrce w 2005 – jako niedostateczna.

Ochrona przyrody Wschodnia część zbiornika zarasta trzciną. Zajmuje ją utworzony w 1983 rezerwat ptactwa wodnego „Zemplínska Šírava” (622 ha).

Panorama

Przypisy

Bibliografia VKÚ Harmanec, s. r. o., Kynceľová, č. 126, Turistická mapa 126 Vihorlatské vrchy – Zemplínska šírava 1 : 50 000, 6. vydanie, 2019,

Zempliński Kategoria:Kraj koszycki