thumb|150px|Synagoga thumb|150px|Wnętrze synagogi thumb|150px|Aron ha-kodesz thumb|150px|Wnętrze synagogi
Mała Synagoga w Kraśniku – synagoga znajdująca się w Kraśniku przy ulicy Bożniczej, usytuowana na północ od Wielkiej Synagogi.
Historia Synagoga została zbudowana w latach 1823–1857 (według innych źródeł w XVII wieku), jako bożnica dodatkowa dla Synagogi Wielkiej, zbyt małej, aby pomieścić wszystkich wiernych. W XIX wieku dobudowano do ściany zachodniej piętrową przybudówkę z przedsionkiem i domem kahalnym.
Podczas II wojny światowej synagoga została doszczętnie zdewastowana przez hitlerowców. Po wyzwoleniu w 1945 r. w zrujnowanym budynku urządzono magazyn. W 1948 r. został odremontowany i przeznaczony na punkt skupu, a w 1966 roku dokonano częściowej przebudowy, zamurowując część okien. Pod koniec lat 70. w obu synagogach planowano urządzić hotel i gospodę, jednak wobec braku funduszy zrezygnowano z tego zamiaru. Od 1986 r. w synagodze trwają prace renowacyjne.
We wrześniu 2005 r. synagoga stała się własnością Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, która uporządkowała obiekt, wywiozła gruz oraz zabezpieczyła dach. Obecnie synagoga jest udostępniona zwiedzającym, a cały dochód z biletów przeznaczony jest na remont.
W czerwcu 2006 r. zostały wykonane prace zabezpieczające w synagodze. Uporządkowano teren wokół budynku, zabezpieczono otwory okienne i drzwiowe, zabezpieczono kanały ciepłownicze wewnątrz obiektu oraz szczególnie niebezpieczne przejścia wewnątrz budynkuAktualności Kraśnik 2006-06-21 – Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego.
Po porozumieniu z 5 marca 2007 r. pomiędzy Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, która jest właścicielką synagogi, a burmistrzem Kraśnika Piotrem Czubińskim, w synagodze w przyszłości ma się znajdować biblioteka, medioteka oraz sala konferencyjnaKraśnickie synagogi zostaną odnowione – Gazeta Wyborcza.
15 grudnia 2007 r. Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego jako właściciel zakończyła prace nad przygotowaniem pierwszej części dokumentacji technicznej zespołu synagogalnego, zrealizowane dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach projektu „Nasze wielokulturowe centrum Kraśnik – przygotowanie dokumentacji umożliwiającej rewitalizację kompleksu synagogalnego w Kraśniku na cele kultury”Aktualności Szlak Chasydzki. Kraśnik 2007-12-21 – Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego.
14 maja 2014 r. zostały zakończone i odebrane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków prace związane m.in. z montażem 22 okien w małej synagodze, sfinansowane ze środków własnych FODŻ.
Architektura Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta o wymiarach 19,5 na 22 metry, z jednokondygnacyjną główną salą modlitewną od północnego zachodu i nieco wyższą częścią dwukondygnacyjną od południowego wschodu, mieszczącą przedsionek, a nad nim, na piętrze babiniec. Całość przykryta jest dachem czterospadowym i opięta szkarpami.
Główna sala modlitewna przykryta jest sklepieniem dziewięciopolowym, które na środku wspierają cztery, XVIII-wieczne, grube filary, połączone archiwoltami, między którymi pierwotnie stała bima. Na ścianie wschodniej zachował się murowany aron ha-kodesz ujęty dwiema półkolumnami, który wieńczy malowidło przedstawiające słońce wśród chmur wraz z hebrajską inskrypcją: „Od wschodu słońca aż po zachód jego niech imię Haszem będzie pochwalone” (Ps 113,3)Andrzej Trzciński, Zachowane wystroje malarskie bożnic w Polsce, Studia Judaica 4: 2001 nr 1-2(7-8) s. 67-95. Całość ujęta została w iluzjonistyczne obramienie w postaci fioletowej kotary z pierwszej połowy XIX wieku. Podobną dekorację powtarzano w co najmniej dwu z czterech kolejnych przemalowań.
Na osi sklepienia znajduje się polichromia przedstawiająca orła trzymającego w dziobie etrog, a w szponach lulaw oraz we wschodniej partii sufitu, przed szafą ołtarzową dwa szofary przy zniszczonym tondzie. Wewnątrz synagogi składowane są pozostałości macew, które pochodziły z kraśnickich cmentarzy żydowskich.
Galeria
Przypisy
Bibliografia Eleonora Bergman, Jan Jagielski, Zachowane synagogi i domy modlitwy w Polsce, Warszawa 1996
Linki zewnętrzne (Web Archive) Mała Synagoga w Kraśniku na portalu Wirtualny Sztetl
Kraśnik Kategoria:Synagogi w Kraśniku Kategoria:Zabytki nieruchome w Kraśniku