Ciepło rozpuszczania – efekt cieplny towarzyszący procesowi rozpuszczania. W przypadku procesu rozpuszczania prowadzonego pod stałym ciśnieniem ciepło rozpuszczania jest równoważne entalpii tego procesu.
W procesie rozpuszczania substancji krystalicznych ulega zniszczeniu sieć krystaliczna kosztem pobrania z otoczenia energii równej tzw., energii sieciowej (Es). W drugim etapie powstałe cząsteczki lub jony ulegają procesowi solwatacji, czemu towarzyszy wydzielanie się energii (ΔHsolw). Zgodnie z prawem Hessa można to przedstawić w następujący sposób:
ΔHr = Es + ΔHsolw
gdzie ΔHr to sumaryczna entalpia rozpuszczania.
Proces rozpuszczania może być: egzotermiczny (powodujący wzrost temperatury roztworu), jeżeli wydzielana energia solwatacji jest wyższa niż energia sieciowa, endotermiczny (powodujący obniżenie temperatury roztworu) jeśli dominuje energia sieciowa nad energią solwatacji.
Zwykle ciepło rozpuszczania danej substancji w danym rozpuszczalniku podaje się dla jednego mola tej substancji rozpuszczanej w warunkach normalnych. Efekt cieplny rozpuszczania nie zależy wyłącznie od natury chemicznej substancji rozpuszczanej i rozpuszczalnika ale także od warunków prowadzenia tego procesu, w szczególności od tego jakie było stężenie początkowe i końcowe. Np: inny efekt cieplny wystąpi gdy rozpuszcza się 1 mol danej substancji w 10 litrach czystego rozpuszczalnika, a inny gdy ten sam mol substancji dodaje się do 1 litra roztworu, w którym wcześniej rozpuszczono 2 mole tej substancji.
W związku z tym istnieje wiele różnych definicji molowych entalpii rozpuszczania, z których najczęściej tabelaryzowane są: pierwsza entalpia rozpuszczania - dotyczy sytuacji, gdy rozpuszcza się 1 mol substancji w nieskończonej ilości rozpuszczalnika (w praktyce w takiej ilości, aby dalsze jej zwiększanie nie wpływało już w zauważalny sposób na efekt cieplny) pełna entalpia rozpuszczania - dotyczy sytuacji gdy rozpuszcza się 1 mol substancji w takiej ilości rozpuszczalnika aby powstał roztwór nasycony ostatnia entalpia rozpuszczania - dotyczy sytuacji, gdy rozpuszcza się 1 mol substancji w nieskończonej ilości roztworu praktycznie nasyconego.
Bibliografia
Kategoria:Roztwory Kategoria:Termochemia