Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych – coroczny festiwal teatralny odbywający się w Teatrze Powszechnym w Łodzi od 19941. Ogólnopolski Permanentny Festiwal Sztuk Przyjemnych (1994/1995). Pomysłodawczynią festiwalu jest dyrektor Teatru Powszechnego Ewa Pilawska, będąca jednocześnie dyrektorem artystycznym wydarzenia.

Pierwsza edycja wydarzenia odbyła się pod nazwą Ogólnopolski Permanentny Festiwal Sztuk Przyjemnych, w latach 1995–2002 był organizowany jako Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych2. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych (1995 r.), w latach 2003–2007 – jako Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych9. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych (2003 r.), a od 2008 – jako Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych14. Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych (2008 r.).

Festiwal jest wydarzeniem interdyscyplinarnym – towarzyszą mu projekcje filmowe, wystawy, koncerty, panele dyskusyjne i spotkania z twórcami, seminaria naukowe, instalacje w przestrzeni miejskiej. Jest jednym z najstarszych festiwali teatru zawodowego organizowanych w Polsce po 1989 roku. Każda edycja Festiwalu ma myśl przewodnią zaproponowaną przez Ewę Pilawską (wśród tematów znalazły się np. „Kondycja artysty”, „Awangarda jako stan umysłu”, „Niebezpiecznie jest schodzić ze sceny”). Na Festiwalu rolę jury pełnią widzowie, którzy w Plebiscycie Publiczności wybierają Najlepszą Aktorkę, Najlepszego Aktora i Najlepszy Spektakl.

W ramach Festiwalu po raz pierwszy w powojennej historii Łodzi swój spektakl zaprezentował Teatr Narodowy w Warszawie. Na przestrzeni lat na Festiwalu gościły teatry narodowe Polski, Austrii, Węgier, Niemiec i Izraela. W spektaklach prezentowanych podczas Festiwalu występowali m.in. Danuta Szaflarska, Krystyna Janda, Maja Komorowska, Gustaw Holoubek, Janusz Gajos, Jerzy Trela, Jerzy Radziwiłłowicz, Zbigniew Zapasiewicz, Jan Englert i wielu innych wybitnych aktorów. Prezentowano spektakle w reżyserii m.in. Jerzego Jarockiego, Krystiana Lupy, Grzegorza Jarzyny, Krzysztofa Warlikowskiego, Jana Klaty, Piotra Cieplaka, Michała Zadary, Moniki Strzępki, Árpáda Schillinga, Yael Ronen, Silviu Purcărete, Gábora Zsámbéki, Silvanu Omerzu, Thoma Luza, Iwana Wyrypajewa czy Andreia Şerbana. W międzynarodowych dyskusjach i seminariach brali udział m.in.: Georges Banu, Annie Abrahams, David Curtis, Hans Thies-Lehman, Patrice Pavis czy Nikolay Kolada.

Repertuar poszczególnych edycji festiwalu 1. Ogólnopolski Permanentny Festiwal Sztuk Przyjemnych listopad – luty 1994/9

„Ośle lata” Michaela Frayna, reż. Marcin Sławiński, Teatr Kwadrat, Warszawa „Dymny” reż. Maciej Wojtyszko, Teatr Ateneum, Warszawa „Julio, jesteś czarująca” Gilbert Sauvajon, reż. Romuald Szejd, Teatr Prezentacje, Warszawa „Piękna Lucynda” Mariana Hemara, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Nowy, Poznań „Mąż i żona” Aleksandra Fredry, reż. Krzysztof Zaleski, Teatr Powszechny, Warszawa „Mieszczanin szlachcicem” Moliera, reż. Jerzy Stuhr, Teatr Ludowy, Nowa Huta „Venezia, Venezia” Carlo Goldoniego, reż. Giovanni Pampiglione, Stary Teatr, Kraków „Czarna komedia” Petera Shaeffera, reż. Marek Sikora, Teatr Powszechny, Warszawa „Czego nie widać” Michaela Frayna, reż. Maciej Englert, Teatr Współczesny, Warszawa

2. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

Sezon: 1995/1996

„Mój przyjaciel Harvey” Mary Chase, reż. Marcin Sławiński, Teatr Kwadrat, Warszawa „Z rączki do rączki” Michaela Cooneya, reż. Marcin Sławiński, Teatr Powszechny, Łódź „Ambasador” Sławomira Mrożka, reż. Erwin Axer, Teatr Współczesny, Warszawa „33 omdlenia” Antona Czechowa, reż. Zbigniew Zapasiewicz, Teatr Stu, Kraków „Zagraj to jeszcze raz, Sam” Woody Allena, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Nowy, Poznań

3. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

styczeń – luty 1997

„Parady” Jana Potockiego, reż. Wiesław Czołpiński, Teatr Lalek, Białystok „Ożenek” Nikołaja Gogola, reż. Andrzej Domalik, Teatr Powszechny, Warszawa „Opera Granda” reż. Maciej Wojtyszko, Teatr Ateneum, Warszawa „Wszystko jest względne” Alana Ayckbourne’a, rez. Marcin Sławiński, Teatr Kwadrat, Warszawa „O co biega?” Philipa Kinga, reż. Marcin Sławiński, Teatr Powszechny, Łódź

mały|„Garderobiany” Ronalda Harwooda w reżyserii Adama Sajnuka, spektakl z Teatru Narodowego w Warszawie, XXIII Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych. Fot. Katarzyna Chmura|alt=

4. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

styczeń – luty 1998

„Maszyna do liczenia” Elmera Rice’a, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Nowy, Poznań „Kochamy kłamca” Jerome’a Kilty’a, reż. Zbigniew Zapasiewicz, Teatr Stu, Kraków „Maria Callas. Lekcja śpiewu” Terrence’a McNally’ego, reż. Andrzej Domalik, Teatr Powszechny, Warszawa „Korowód” Arthura Schnitzlera, reż. Agnieszka Glińska, Teatr Ateneum, Warszawa „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej, reż. Agnieszka Glińska, Teatr Powszechny, Łódź „Pan Jowialski” Aleksandra Fredry, reż. Krzysztof Orzechowski, Teatr Ludowy, Nowa Huta

5. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

styczeń – luty 1999

„Bzik tropikalny” Witkacego, reż. Grzegorz Horst D’ Albertis (Grzegorz Jarzyna), Teatr Rozmaitości, Warszawa „Opowieści Lasku Wiedeńskiego” Odona von Horvatha, reż. Agnieszka Glińska, Teatr Ateneum, Warszawa „Królik Królik” Coline Seereau, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Powszechny, Łódź „Żelazna konstrukcja” Macieja Wojtyszko, reż. Maciej Wojtyszko, Teatr Powszechny, Warszawa „Crocodilla”, czyli coś niesamowitego” scenariusz i reżyseria Eugeniusz Korin, Teatr Nowy, Poznań

6. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

styczeń – luty 2000

„Fredro dla dorosłych” według „Męża i żony” Aleksandra Fredry, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Nowy Poznań, „Magnetyzm serca” wg „Ślubów panieńskich” Aleksandra Fredry, reż. Sylwia Torsh (Grzegorz Jarzyna), Teatr Rozmaitości, Warszawa „Po latach o tej samej porze” Bernarda Slade’a, reż. Teresa Kotlarczyk, Teatr Bagatela, Kraków, „Kaleka z Inishmaan” Martina McDonagha, reż. Agnieszka Glińska i Władysław Kowalski, Teatr Powszechny, Warszawa, „Szalone nożyczki” Paula Pörtnera, reż. Marcin Sławiński, Teatr Powszechny, Łódź „Cyrano do Bergerac” Edmonda Rostanda, reż. Krzysztof Zaleski, Teatr Ateneum, Warszawa

mały|Spotkanie z twórcami spektaklu „Proces” , XXIV Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych. Fot. Katarzyna Chmura.|alt=

7. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

styczeń – marzec 2001

„Kwartet” Ronalda Harwooda, reż. Zbigniew Zapasiewicz, Teatr Współczesny, Warszawa, „Sztuka” Yasminy Rezy, reż. Paweł Miśkiewicz, Teatr Polski, Wrocław „Wesołe kumoszki z Windsoru” William Shakespeare, reż. Piotr Cieplak, Teatr Powszechny, Warszawa „Czego nie widać” Michaela Frayna, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Powszechny, Łódź, „Skąpiec” Moliera, reż. Krzysztof Zaleski, Teatr Ateneum, Warszawa, „Cena” Artura Millera, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Nowy, Poznań, „Szkoła żon” Moliera, reż. Jan Englert, Teatr Narodowy, Warszawa

8. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych

styczeń – luty 2002

„Nad Złotym Stawem” Ernesta Thompsona, reż. Zbigniew Zapasiewicz, Teatr Powszechny w Warszawie, „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza, reż. Waldemar Śmigasiewicz, Teatr Powszechny w Łodzi, „Kolacja dla głupca” Francisa Vebera, reż. Wojciech Adamczyk, Teatr Ateneum w Warszawie, „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej, reż. Anna Augustynowicz, Teatr Współczesny w Szczecinie, „Operetka” Witolda Gombrowicza, reż. Jacek Bunsch, Teatr Zagłębia w Sosnowcu, „Odwrót” Williama Nicholsona, reż. Maciej Englert, Teatr Współczesny w Warszawie Festiwal zakończył, jako Gość Specjalny, Teatr Narodowy w Warszawie prezentując spektakl „Dożywocie” Aleksandra Fredry w reż. Jana Englerta.

9. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych

styczeń – luty 2003

„Testosteron” Andrzeja Saramonowicza, reż. Agnieszka Glińska, Teatr Montownia, Warszawa „Pół żartem, pół sercem” Kena Ludwiga, reż. Marcin Sławiński, Teatr Powszechny, Łódź „Kto się boi Virginii Wolf?” Edwarda Albee’ego, reż. Władysław Pasikowski, Teatr Powszechny, Warszawa „Bambini di Praga” Bogumila Hrabala, reż. Agnieszka Glińska, Teatr Współczesny, Warszawa „Matka Joanna od Aniołów” Jarosława Iwaszkiewicza, reż. Marek Fiedor, Teatr im. Kochanowskiego, Opole „Samotny zachód” Martina McDonagha, reż. Eugeniusz Korin, Teatr Nowy, Poznań „Niespodziewany koniec lata”, reż. Waldemar Śmigasiewicz, Teatr Miejski, Gdynia Gość Specjalny: „Muzyka ze słowami”, reż. Piotr Cieplak, muzyka Wojciech Waglewski, Teatr Studio, Warszawa

10 Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych

styczeń – luty – marzec 2004

„Uroczystość” reż. Grzegorz Jarzyna, Teatr Rozmaitości, Warszawa „Rodzeństwo” reż. Krystian Lupa, Stary Teatr, Kraków „Kalkwerk” reż. Krystian Lupa, Stary Teatr, Kraków „Zwycięstwo” reż. Helena Kaut-Howson, Teatr Współczesny, Wrocław „Wampir” reż. Marcin Sławiński, Teatr Nowy, Zabrze „Szpital Polonia” reż. Paweł Kamza, Teatr im. Modrzejewskiej, Legnica „Piękna Lucynda” reż. Eugeniusz Korin, Teatr Powszechny, Łódź „Namiętna Kobieta” reż. Maciej Englert, Teatr Współczesny, Warszawa „Opowieść o zwyczajnym szaleństwie” reż. Petr Zelenka, Dejvickie Divadlo, Praga „Czego nie widać” reż. Juliusz Machulski, Teatr Powszechny, Warszawa

11. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych (2005 r.)

„Narty ojca świętego”, reż. Piotr Cieplak, Teatr Narodowy, Warszawa „Niewinna”, reż. Paweł Miśkiewicz, Stary Teatr, Kraków „Król Edyp”, reż. Gustaw Holoubek, Teatr Ateneum, Warszawa „Wyzwolenie”, reż. Anna Augustynowicz, Teatr Współczesny, Szczecin „Samobójca”, reż. Marek Fiedor, Teatr Dramatyczny, Warszawa „Testosteron”, reż. Norbert Rakowski, Teatr Powszechny, Łódź „Dialogi o zwierzętach”, reż. Krzysztof Rekowski, Teatr Jeleniogórski, Jelenia Góra „Skrzyneczka bez pudła”, reż. Andrzej Sadowski, Teatr im. Adama Mickiewicza, Częstochowa „Zapasiewicz gra Becketta”, reż. Antoni Libera, Teatr Powszechny, Warszawa

Zwycięzcy Plebiscytu Publiczności:

Tytuł Najlepszej Aktorki – otrzymała Gabriela Muskała za rolę Marii w „Samobójcy” w reż. Marka Fiedora z Teatru Dramatycznego w Warszawie.

Tytuł Najlepszego Aktora – otrzymał Janusz Gajos za rolę księdza Kubalę w „Nartach Ojca Świętego” w reż. Piotra Cieplaka z Teatru Narodowego w Warszawie.

Tytuł Najlepszego Spektaklu – otrzymał „Niewina" w reż. Pawła Miśkieiwcza z Narodowego Starego Teatru w Krakowie.

12. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych (2006 r.).

„Ucho, gardło, nóż”, reż. Krystyna Janda, Teatr Polonia, Warszawa „Stefcia Ćwiek w szponach życia”, reż. Krystyna Janda, Teatr Polonia, Warszawa „Opowieści o zwyczajnym szaleństwie”, reż. Waldemar Śmigasiewicz, Teatr Powszechny, Łódź „Faust”, reż. Janusz Wiśniewski, Teatr Nowy, Poznań „Made in Poland”, reż. Przemysław Wojcieszek, Teatr im. H. Modrzejewskiej, Legnica „Słomkowy kapelusz”, reż. Piotr Cieplak, Teatr Powszechny, Warszawa „Nieprawdopodobne spotkanie”, reż. A. Mollot, Téâtre de la Jacquerie, Paryż, Francja „Niedokończony utwór na aktora”, reż. Krystian Lupa, Teatr Dramatyczny, Warszawa „5 x Janda” – wystawa fotografii „Krystyna Janda – pisarka” – spotkanie z autorem Przegląd filmów z udziałem Krystyny Jandy

Zwycięzcy Plebiscytu Publiczności:

Tytuł Najlepszej Aktorki – otrzymała Krystyna Janda za rolę Tonki Babić w „Ucho gardło nóż” w reż. Krystyny Jandy z Teatru Polonia w Warszawie.

Tytuł Najlepszego Aktora – otrzymał Eryk Lubos za rolę Bogusia w „Made in Poland”  w reż. Przemysława Wojcieszka z Teatr im. H. Modrzejewskiej w Legnicy.

Tytuł Najlepszego Spektaklu – otrzymał „Słomkowy kapelusz” w reż. Piotra Cieplaka z Teatru Powszechnego w Warszawie. mały|Jan Klata podczas panelu dyskusyjnego „Cenzura”. XXIV Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych. Fot. Katarzyna Chmura.|alt=

13. Ogólnopolski Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych (2007 r.)

„Czekając na Godota”, reż. Antoni Libera, Teatr Narodowy, Warszawa