thumb|Wnętrze Atlas Areny w Łodzi, 29. MFKiG, 2018|254x254px
Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier – międzynarodowy festiwal komiksu i gier wideo organizowany corocznie w Łodzi, uznawany za największe wydarzenie poświęcone tej tematyce w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Tematyka festiwalu obejmuje szeroko pojęty komiks i inne typy sekwencyjnych historii obrazkowych, oraz elektroniczne media interaktywne. Program wydarzenia obejmuje spotkania z twórcami, ilustratorami, scenografami, wydawcami gier i komiksów, turnieje gier PC i konsolowych, warsztaty, wystawy oraz międzynarodowy konkurs na projekt komiksu. W przestrzeniach festiwalowych znajduje się też strefa targowa, w której zwiedzający mogą znaleźć komiksy z całego świata, książki, gadżety dla fanów oraz profesjonalny sprzęt dla twórców.
Historia festiwalu Pionierska edycja wydarzenia została zorganizowana w Kielcach 2 lutego 1991 roku, pod nazwą Ogólnopolskiego Konwentu Twórców Komiksu. Kolejna i wszystkie następne odbywały się już w Łodzi. Pomysłodawcami i organizatorami premierowej odsłony wydarzenia byli Robert Łysak i Robert Waga. Wydarzenie rozwijało się z każdą kolejną edycją. Podczas odbywającej się w dniach 9–10 października 1999 roku dziesiątej edycji festiwalu zmieniono jego nazwę na Ogólnopolski Festiwal Komiksu, a rok później – na Międzynarodowy Festiwal Komiksu.
Na festiwalu gościli m.in. Grzegorz Rosiński, Janusz Christa, Henryk Jerzy Chmielewski, Tadeusz Baranowski, Bogusław Polch, Zbigniew Kasprzak, Szarlota Pawel oraz Bohdan Butenko, a także Karel Saudek, Stan Sakai, Marvano, Milo Manara, Jean Giraud, Tanino Liberatore, Simon Bisley, Brian Azzarello, Eduardo Risso, Tony Sandoval, Bernard Dumont i Jim Lee.
W czasie każdego festiwalu odbywają się warsztaty dla rysowników i scenarzystów, prowadzone przez doświadczonych twórców i znawców tematu. Odbywają się także prelekcje na temat komiksu i dziedzin pokrewnych, takich jak film czy fantastyka oraz spotkania z twórcami i wydawcami komiksów. Festiwalowi towarzyszy kiermasz wydawnictw komiksowych, na którym swoje stoiska mają prywatni kolekcjonerzy, wiodący wydawcy i niezależni wydawcy komiksów.
Organizatorami wydarzenia były kolejno: Stowarzyszenie Twórców „Contur” (od 1991 roku), Dom Literatury w Łodzi (w latach 2013–2015), EC1 Łódź – Miasto Kultury (od roku 2016) i Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 w Łodzi (od 2024 roku). Dyrektorem festiwalu jest Adam Radoń, a dyrektorem artystycznym – Piotr Kasiński.
Miejsce i termin Festiwal odbywa się raz w roku w Łodzi, jesienią (we wrześniu lub październiku), w kilku lokalizacjach. Głównym centrum festiwalowym jest hala Atlas Arena i przyległy do niej obiekt Łódź Sport Arena. Wystawy i wybrane wydarzenia towarzyszące odbywają się w Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1. Wydarzenia 36. edycji festiwalu w 2025 roku będą również odbywać się na Stadionie Miejskim im. Władysława Króla.
Strefy i bloki tematyczne
Program festiwalu zawiera wiele wydarzeń – warsztatów, spotkań, prezentacji, stref interaktywnych i targowych, tworzących główne strefy tematyczne. Należą do nich:
Strefa komiksu Strefa komiksu obejmuje spotkania autorskie, praktyczne warsztaty, wykłady i panele, wystawy retrospektywne i działania dedykowane fanom komiksów niezależnych oraz komiksu polskiego. W programie uczestniczą zarówno znani światowi twórcy komiksów i powieści graficznych, jak i szerokie grono twórców krajowych. Organizowane są tu wydarzenia o charakterze popularyzatorskim i spotkania z badaczami komiksu, sympozjum komiksologiczne, spotkania z rysownikami i scenarzystami komiksów, wydawcami i znawcami tematu. Podczas sesji poświęconych badaniom komiksu, eksperci w tej dziedzinie biorą udział w panelach dyskusyjnych i wygłaszają wykłady.
Strefa mangi Częścią strefy komiksowej są stanowiska i wydarzenia skierowane do fanów i znawców japońskiego komiksu – mangi i animacji anime.
Strefa gier
Goście festiwalu mogą korzystać z dziesiątek gier i interaktywnych atrakcji, obejmujących zarówno klasykę, jak i nowe propozycje gamingowe. W części poświęconej historii gier prezentowane są działające historyczne komputery i konsole, takie jak Amiga, Atari, Commodore czy Sega, a także komputery osobiste z przełomu lat 80. i 90. Uczestnicy festiwalu mogą brać udział w LAN Party z grami sieciowymi sprzed lat. Organizowane są też wydarzenia specjalne, np. obchody 30-lecia konsoli PlayStation. W strefie Nintendo można grać w nowe tytuły na konsoli Nintendo Switch, a w strefie VR doświadczyć wirtualnej rzeczywistości, m.in. podczas spaceru po cyfrowej pracowni rysownika komiksów.
Entuzjastom gier niezależnych organizatorzy przedstawiają produkcje tworzone przez małe zespoły. Strefa prototypów pozwala na przetestowanie produkcji w fazie tworzenia i rozmowę z ich autorami. Tworzone są przestrzenie dedykowane fanom wybranych tytułów – przykładowo, w przestrzeni poświęconej grze League of Legends odwiedzający mogą poznać bohaterów gry, obejrzeć rekwizyty i zagrać w tematyczne gry planszowe. Organizowane są też spotkania z twórcami gier i dziennikarzami, którzy opowiadają o kulisach pracy przy projektowaniu gier, narracji w grach i niezależnej scenie twórczej.
Do strefy gier należą też przestrzenie dedykowane grom planszowym: jest to „Strefa gier bez prądu”. Uczestnicy mogą tam wziąć udział w sesjach gier fabularnych (RPG), opartych na różnych systemach, takich jak Dungeons & Dragons, Warhammer Fantasy Roleplay i innych. Zaproszeni goście – twórcy gier planszowych, wydawcy i projekctanci – spotykają się tu z fanami, opowiadają o nowościach i odpowiadają na pytania uczestników.
Strefa targowa
W strefie targowej znaleźć można stanowiska wszystkich najważniejszych wydawców komiksu w Polsce, stoiska mniejszych wydawnictw, autorów, niezależnych twórców fan artu i kolekcjonerów. Podczas 35. edycji festiwalu swoje stanowiska prezentowało blisko 300 wystawców. Oprócz komiksów, targi obejmują między innymi książki, gry, wydania specjalne i limitowane komiksów, czasopisma i fandomowe gadżety.
Wystawy
Festiwalowi towarzyszą wystawy polskiego i zagranicznego komiksu, prezentacje polskich rysowników, wystawy indywidualne i przekrojowe wystawy zbiorowe. W czasie okołofestiwalowym prezentowanych jest co najmniej kilkanaście wystaw, zlokalizowanych w różnych instytucjach na terenie Łodzi, m.in. w Domu Literatury w Łodzi i centrach EC1 Łódź – Miasto Kultury.
Podczas 28. edycji festiwalu w 2017 roku prezentowano obszerną wystawę „Świat Tytusa, Romka i A’Tomka Papcia Chmiela – Instytut Wszechzbytków profesora Talenta” prezentującą dorobek twórczy Henryka Jerzego Chmielewskiego, na którą przygotowano m.in. pełnowymiarowe pojazdy stworzone na podstawie rysunków z komiksów o przygodach Tytusa, Romka i A'Tomka, gry wideo i oryginalne plansze komiksowe. Częścią 35. edycji festiwalu w 2024 roku była retrospektywna wystawa twórczości Tadeusza Baranowskiego, zatytułowana „Śmieszy, tumani, przestrasza” w przestrzeniach Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1. Podczas 36. edycji festiwalu w CKiNI otwarto monograficzną wystawę czasową „Trust the Process" poświęconą twórczości Przemysława Truścińskiego, obejmującą blisko 500 prac artysty.
Warsztaty i edukacja Zaproszeni na festiwal goście prowadzą różne typy warsztatów dla dorosłych i dzieci – warsztaty rysunku, tworzenia narracji i scenariusza, zajęcia związane z tłumaczeniami i inne.
Cosplay
Konkurs cosplay to wydarzenie skierowane do twórczyń i twórców kostiumów związanych z fantastyką, komiksem i grami. Zadaniem uczestników konkursu jest samodzielne wykonanie kostiumu przedstawiającego postać ze świata komiksu, mangi, anime i gier, zaprezentowanie go jury konkursowemu oraz występ sceniczny przed publicznością.
Konkursy i nagrody Podczas festiwalu ma miejsce rozstrzygnięcie kilku konkursów:
Konkurs na projekt publikacji komiksowej; konkurs imienia Zbigniewa Lengrena o statuetkę Profesora Filutka, organizowany we współpracy z Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego, mający na celu rozwój sztuki tworzenia pasków komiksowych; Za wybitne zasługi dla polskiego komiksu przyznawana jest Nagroda imienia Papcia Chmiela; Organizatorzy przyznają też nagrodę dla najlepszego polskiego wydawcy i nagrodę za najlepszy polski album, wydany w okresie między festiwalami; Nagroda translatorska im. Sophie Castille to międzynarodowa inicjatywa, mająca podkreślić istotną rolę tłumaczy w popularyzacji komiksu światowego na rynkach lokalnych. Nagrody są przyznawane za przekłady na język polski, angielski, włoski, hiszpański/kataloński, słoweński i grecki; Przy okazji MFKiG organizowany jest także konkurs dla dzieci i młodzieży na krótką formę komiksową, pod innym hasłem dla każdej kolejnej edycji.
Konkurs na projekt publikacji komiksowej Jest to konkurs dla twórców komiksu, w którym najlepszą pracę jury nagradza statuetką Grand Prix. Uczestnicy przygotowują projekt publikacji – fragment planowanej dłuższej formy komiksowej, w wybranej przez siebie technice (rysunek, malarstwo, grafika komputerowa, fotografia lub różne techniki). Prace oceniane są przez jury. Przed 2022 rokiem konkurs ten funkcjonował w innej formule, pod nazwą Międzynarodowy konkurs na krótką formę komiksową.
Edycje
+ Wybrane edycje Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier w ŁodziEdycjaDataMiejsceWybrani Goście1.2 lutego 1991 Pod nazwą Ogólnopolski Konwent Twórców KomiksuKielce10.9–10 października 1999 Pod nazwą Międzynarodowy Festiwal KomiksuŁódź20.2–4 października 2009 Pod nazwą Międzynarodowy Festiwal Komiksu i GierŁódzki Dom KulturyJean Dufaux, Philippe Delaby, Andre-Paul Duchateau, Mythic, Zbigniew Kasprzak, Marvano, Hendrik Dorgathen, Aleksandar Zograf, Igor Baranko21.1–3 października 2010Łódzki Dom KulturyGrzegorz Rosiński, Norm Breyfogle, Alex Robinson, Tadeusz Baranowski 22.1–2 października 2011Łódzki Dom KulturyBrian Azzarello, Eduardo Risso, Grzegorz Rosiński, Michał Śledziński, Simon Bisley, Edward Lutczyn, Ramon Perez23.5–7 października 2012Łódzki Dom KulturyDave McKean, Simon Bisley, John McCrea, Cameron Stewart, Tony Sandoval25.3–5 października 2014Atlas ArenaTadeusz Raczkiewicz, Regis Loisel, Jean Van Hamme, Alan Grant28.15–17 września 2017Atlas Arena EC1 Łódź-Miasto KulturyJim Lee, David Roach, Sylvain Runberg, Simon Bisley, Otto Schmidt, Achdé, Grzegorz Rosiński, Will Simpson, Bogusław Polch29.14–16 września 2018Atlas Arena EC1 Łódź-Miasto KulturyBrian Azzarello, Peter Milligan, William Maury, Mikel Janin, Sascha Hommer, Tomasz Leśniak, Rafał Skarżycki, Maria Apoleika30.27–29 września 2019Hala EXPO-ŁódźMike McMahon, Tomasz Leśniak, Dina Muhammad, Przemysław Truściński, Rafał Skarżycki31. 14–15 listopada 2020Z powodu pandemii Covid-19 w formie wydarzenia online (Cyber Edycja) OnlineMike Pondsmith, Bartosz Sztybor, Keum Suk Gendry-Kim, Enrico Marini, Sean Murphy, Bill Sienkiewicz, Jakub Rebelka, Marcin Borkowski32.2–3 października 2021Atlas Arena EC1 Łódź Grzegorz Rosiński, Krzysztof Ostrowski, Grzegorz Janusz, Marcin Podolec33.24–25 września 2022Atlas Arena EC1 Łódź Kim Jung Gi, Greg Rucka, Zbigniew Kasprzak, Grażyna Fołtyn-Kasprzak, Ignacy Trzewiczek34.7–8 października 2023Atlas Arena Sport Arena EC1 ŁódźGrzegorz Rosiński, Tomasz Leśniak, Magdalena Kania, Jacek Świdziński, Piotr Nowacki, Bartosz Minkiewicz, Tanabe Gou, Unka Odya 35.14-15 września 2024Atlas Arena Sport Arena EC1 Łódź Tadeusz Baranowski, Rafał Szłapa, Jacek Frąś, Greg Rucka, Filipe Andrade, Tony Sandoval36.27-28 września 2025Atlas Arena Sport Arena EC1 ŁódźStadion Miejski w Łodzi Przemysław Truściński, Andrzej Sapkowski, JP Ahonen, Keum Suk Gendry-Kim, Bill Sienkiewicz, Sean Murphy, Enrico Marini, Adam Badowski, Wojciech Birek, Marcin Borkowski, Piotr Bednarczyk, Krzysztof Cieślik, Rafał Skarżycki, Marcin Rustecki, Dina Muhammad, Rafał Szłapa, Marcin Podolec, Katarzyna Witerscheim
Przypisy
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona internetowa Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier w Łodzi