Alfred Fiderkiewicz

thumb|200px|Grób Fiderkiewicza na warszawskim cmentarzu Wojskowym na Powązkach Alfred Jan Fiderkiewicz (ur. 2 sierpnia 1886 w Horodence, zm. 8 czerwca 1972 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, działacz Komunistycznej Partii Polski i jej legalnych przybudówek, następnie w Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, poseł na Sejm I kadencji w II RP, więzień KL Auschwitz, prezydent Krakowa, dyrektor Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Budowniczy Polski Ludowej.

Życiorys W latach 1904–1910 pracował jako robotnik w USA. Studiował na Uniwersytecie w Bostonie (1910–1914). Od 1914 do 1922 był zatrudniony w szpitalu jako chirurg. Działał w ruchu socjalistycznym i w związkach zawodowych. Po powrocie do Polski w 1922 został wybrany posłem na Sejm I kadencji z okręgu Kalisz jako przedstawiciel PSL „Wyzwolenia”. W 1924 związał się z Niezależną Partią Chłopską, pełnił obowiązki przewodniczącego jej Zarządu Głównego w latach 1924–1927. Jednocześnie od 1925 działał w Komunistycznej Partii Polski. W 1926 był kandydatem KPP i NPCh na prezydenta Rzeczypospolitej.

W 1927 na kilka miesięcy został osadzony na Pawiaku. W 1928 na krótki okres aresztowany przez policję, wyjechał do Gdańska, a później na dwa miesiące do ZSRR. Po powrocie do Polski praktykował jako lekarz w Milanówku (do 1943). Jego dom był miejscem kontaktów i nielegalnych spotkań członków KPP. Pod koniec lat 30. oddelegowany do działalności w ruchu demokratycznym, był członkiem Klubu Demokratycznego w Warszawie, zasiadał również we władzach Stronnictwa Demokratycznego.

Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę i okupacji kraju komuniści nadal spotykali się w jego mieszkaniu. 14 września 1940 aresztowany przez Gestapo, dzięki wysokiemu okupowi zwolniony po dwóch miesiącach. W połowie 1941 zakładał w Warszawie organizację „Proletariusz”, w styczniu 1942 przystąpił do PPR. Blisko współdziałał z Marcelim Nowotką, Pawłem Finderem i innymi czołowymi działaczami PPR. Był organizatorem spotkań przedstawicieli PPR i Delegatury Rządu w lutym i marcu 1943. W jego domu w Milanówku często odbywały się narady kierownictwa PPR. 28 czerwca 1943 ponownie aresztowany, od sierpnia 1943 do stycznia 1945 więziony w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz.

Po zakończeniu wojny przez krótki okres pełnił obowiązki prezydenta Krakowa (od 5 lutego do 14 czerwca 1945). Od 3 maja 1945 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, reprezentując Polską Partię Robotniczą. Od 1945 do 1949 pracował w dyplomacji w charakterze chargé d’affaires w Londynie, posła w Montrealu i Budapeszcie. Od 1948 w PZPR, z jej ramienia przewodniczył Związkowi Zawodowemu Pracowników Służby Zdrowia. Był również dyrektorem Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Napisał kilka książek, głównie o charakterze wspomnieniowym. Od 1971 był także członkiem Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie"Biuletyn Zamek", nr 17a, 19 czerwca 1971, s. 4..

Jego żona Stanisława z domu Urbanik (1890–1966) również była działaczką komunistyczną.

Został pochowany 10 czerwca 1972 w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A30-półkole-5). W pogrzebie wzięło udział kilka tysięcy osób. Władze partyjne i państwowe reprezentowali członkowie Biura Politycznego KC PZPR: przewodniczący Rady Państwa prof. Henryk Jabłoński, Stefan Olszowski i Władysław Kruczek, który wygłosił przemówienie w imieniu kierownictwa PZPR„Dziennik Łódzki”, nr 138 (7419), 11–12 czerwca 1972, s. 2..

Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1959) Order Sztandaru Pracy I klasy„Kurier Polski”, nr 134 z 9 czerwca 1972, s. 2 (nekrolog) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1954) „za zasługi w pracy społeczno-politycznej odznaczeni zostają”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946) „za zasługi na polu ogólno-państwowej pracy”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (14 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 14 stycznia 1955 r. nr 0/127 - na wniosek Centralnej Rady Związków Zawodowych. Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1967)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 13, 15 sierpnia 1967, s. 1-2. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (Węgry, 1948)Wysokie odznaczenia dla osobistości polskich i węgierskich [w:] Dziennik Zachodni,nr 32, 1-2 lutego 1948, s. 1.

Przypisy

Bibliografia Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, XXV, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1973, s. 10–12. Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 2, Warszawa 1987. (red. Jacek Majchrowski), Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994, s. 276 (biogram nr 328). Ludwik Hass, Masoneria polska XX wieku: losy, loże, ludzie, Wydawnictwo „Kopia”, Warszawa 1996, s. 177–178 (nota biograficzna z informacją o przynależności do loży). Profil na stronie Biblioteki Sejmowej

Kategoria:Absolwenci Boston University Kategoria:Ambasadorowie Polski Ludowej na Węgrzech Kategoria:Dyplomaci Polski Ludowej Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Kandydaci na urząd prezydenta II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Horodence Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Ofiary represji politycznych w II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Politycy Niezależnej Partii Chłopskiej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Politycy PSL „Wyzwolenie” Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm I kadencji (1922–1927) Kategoria:Prezydenci Krakowa Kategoria:Prezydenci miast Polski Ludowej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej na Węgrzech Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej w Kanadzie Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej w Wielkiej Brytanii Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Więźniowie Pawiaka (II Rzeczpospolita) Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1972