mały|Pomnik Josepha von Eichendorffa w parku w pobliżu Dębowca Park Krajobrazowy Góry Opawskie – park krajobrazowy obejmujący Góry Opawskie, a więc wschodnią część Sudetów. Został utworzony 26 maja 1988 roku, zajmuje obszar 49,03 km² (otulina 50,33 km²). Położony w południowo-zachodniej części województwa opolskiego, przy granicy z Czechami, pomiędzy miastami Prudnik i Głuchołazy, na obszarze Nadleśnictwa Prudnik.
Celem utworzenia parku było zachowanie walorów krajobrazowych części Gór Opawskich, w tym naturalnego ukształtowania terenu, ładu przestrzennego, zachowanie i podtrzymywanie regionalnych form przestrzennych miejscowości położonych w jego granicach, ekosystemów leśnych i łąkowych z charakterystyczną florą i fauną, walorów geologicznych i geomorfologicznych, walorów kulturowych, w tym historycznych śladów kultury materialnej regionu, stwarzanie korzystnych warunków do prawidłowego funkcjonowania systemów przyrodniczych, ich trwałości i zdolności odtwarzania, zwiększanie świadomości ekologicznej lokalnych społeczności w zakresie konieczności zachowania całego bogactwa przyrodniczego jako dziedzictwa i dobra wspólnego.
Historia Parku W XII i XIII wieku na terenach obecnego Parku wydobywane było złoto, czego pozostałością są szyby, wykopy i usypiska.
Las porastający wzniesienia Gór Opawskich na południowy zachód od Prudnika, zwany Lasem Prudnickim, w przeszłości był własnością miasta Prudnika. Miasto systematycznie przejmowało okoliczne lasy, posiadając wkrótce największe lasy komunalne na Górnym Śląsku około 3400 ha. Od XIX wieku las spełniał rolę turystycznego zaplecza, po 1945 roku uległ funkcjonalnej degradacji.
Zmiany w ustawie O ochronie i kształtowaniu środowiska z 31 stycznia 1980 roku umożliwiły tworzenie nowych przestrzennych form ochrony przyrody.
Następstwem tego była uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu numer XXIV (193) z dnia 26 maja 1988 roku (Dz.U. Województwa Opolskiego z dnia 17 lipca 1989 r., Nr 19, poz. 231), która powołała Park Krajobrazowy Gór Opawskich i Park Krajobrazowy Góra Świętej Anny.
Fizjografia terenu Budowa geologiczna Przeważają tu skały zmetamorfizowane: łupki, gnejsy, granity i piaskowce.
Wody powierzchniowe Obszar Parku należy do obszarów sudeckich o najgęstszej sieci rzecznej. Główne cieki wodne to Biała Głuchołaska, Złoty Potok i Prudnik.
Biała Głuchołaska i Złoty Potok tworzą na kilkukilometrowych odcinkach epigeniczne przełomy, których cechami charakterystycznymi są wysokie podcięcia dolin, wąskie krawędzie i kilkunastometrowe zbocza, wyerodowane w skałach osadowych.
Gleby Na terenie Parku przeważają gleby gliniaste, lessowe i pyłowe, a wśród typów największą powierzchnię zajmują pseudobielice, gleby brunatne, mady i czarnoziemy.
Położenie geograficzne Pod względem fizycznogeograficznym Park leży w Górach Opawskich (332.63) we wschodniej części Sudetów (332.2-6) zwanej Sudetami Wschodnimi (332.6), na granicy z Niziną Śląską (318.5).
Park i jego otulina znajdują się na terenie dwóch powiatów: prudnickiego, w obrębie gmin: Prudnik, Lubrza nyskiego, w obrębie gminy Głuchołazy
Na obszarze Parku i otuliny jest 17 miejscowości (Park: Dębowiec, Gęstwina, Jarnołtówek, Podlesie, Pokrzywna, Wieszczyna; otulina: Chocim, Konradów, Krzyżkowice, Łąka Prudnicka, Moszczanka, Osiedle, Osiedle Pasterówka, Siemków, Trzebieszów, Trzebina, Wierzbiec) i część miast Prudnik i Głuchołazy.
Znajduje się tu najwyższy szczyt Gór Opawskich – Biskupia Kopa (czes. Biskupská kupa) (890 m n.p.m.). Wzniesienia zbudowane są głównie ze skał paleozoicznych. Znajduje się tu wiele dolin i wąwozów. Przez park przypływa Biała Głuchołaska oraz Złoty Potok, tworząc liczne odcinki przełomowe. Otulinę parku częściowo wyznacza rzeka Prudnik.
Około 80% powierzchni parku zajmują lasy. Rosną tu głównie lasy górskie i mieszane wyżynne, z przewagą świerka i buka.
Flora Parku Na obszarze Parku Krajobrazowego występuje ponad 500 gatunków roślin naczyniowych, większość z nich to gatunki rodzime. Gatunki oznaczone grafiką 20px objęte są ochroną ścisłą lub częściową:
Fauna parku Na terenie parku występują 163 gatunki zwierząt chronionych z czego 154 gatunki podlegają ochronie ścisłej.
Płazy Grzebiuszka ziemna Kumak górski Kumak nizinny Traszka górska Salamandra plamista Żaba wodna Żaba trawna Żaba śmieszka
Gady Gniewosz plamisty Jaszczurka zwinka Padalec zwyczajny Zaskroniec zwyczajny Żmija zygzakowata
Ptaki Bocian biały Bocian czarny Derkacz Dudek Dzięcioł czarny Dzięcioł duży Dzięcioł średni Dzięcioł zielonosiwy Dzięcioł zielony Jarząbek Pliszka górska Pluszcz zwyczajny Puchacz zwyczajny Zimorodek zwyczajny
Ssaki Dzik Gacek brunatny Jeleń Kret Mopek zachodni Mroczek pozłocisty Nocek duży Nocek rudy Nocek Natterera Podkowiec mały Sarna Wiewiórka Zając
Formy ochrony przyrody mały|Znak „Obszar Natura 2000 Góry Opawskie”
Rezerwaty przyrody Najcenniejsze obszary Parku uznane zostały rezerwatami przyrody Nazwa rezerwatuRodzaj rezerwatuData utworzeniaPowierzchnia rezerwatuCicha Dolinaleśny3 kwietnia 199956,76 haDębniakleśny12 lipca 202231,28 haLas Bukowyleśny199921,12 haNad Białkąprzyrody nieożywionej19998,96 haOlszakleśny6 grudnia 201223,83 ha
Pomniki przyrody Pomnik przyrodyLokalizacja (miejscowość/gmina)Trzy lipy drobnolistneJarnołtówek/GłuchołazyLipa drobnolistnaPokrzywna/GłuchołazyDwa dęby szypułkowePrudnikDaglezjaDębowiec/Prudnik
Natura 2000 Częściowo na terenie Parku Krajobrazowego powstała ostoja Natura 2000 Góry Opawskie o powierzchni 5520,87 ha.
Środowisko kulturowe mały|Sanktuarium św. Józefa w Prudniku W parku znajduje się sporo zabytków architektonicznych, należą do nich: ruina sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Prudniku, z XVIII w. sztolnie, zlokalizowane w rejonie Głuchołaz i Pokrzywnej wieża widokowa na Biskupiej Kopie zespół zabudowań klasztornych oo. Franciszkanów (z Sanktuarium św. Józefa) wraz z drogą krzyżową w Prudniku kaplica św. Anny na Parkowej Górze park podworski w Jarnołtówku tama na Złotym Potoku pomnik Josepha von Eichendorffa w Dębowcu
Szlaki turystyczne mały|Schemat pieszych szlaków turystycznych w Lesie Prudnickim Przez Park prowadzą szlaki turystyczne: Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza (440 km): Prudnik – Świeradów-Zdrój Prudnik – Wieszczyna – Trzebina (19,5 km): Prudnik (stacja kolejowa) – Łąka Prudnicka – Trupina – Wieszczyna – Trzebina „Szlak Historyczny Lasów Królewskiego Miasta Prudnik” (17,5 km): Park Miejski w Prudniku – stare dęby w Prudniku – Kapliczna Góra – Kobylica – Dębowiec – Rozdroże pod Trzebiną – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – Prudnik–Lipy – Park Miejski w Prudniku Jarnołtówek – Pokrzywna (11,3 km): Jarnołtówek – Bukowa Góra – Piekiełko – Plac Langego – Schronisko pod Biskupią Kopą – Przełęcz Mokra – Plac Habla – Przełęcz pod Zamkową Górą – Pokrzywna Przełomu Złotego Potoku (10 km): Pokrzywna – Olszak – Żabie Oczko – Skały Karolinki – Jarnołtówek – Skały Karliki – Piekiełko – Gwarkowa Perć – Pokrzywna Ścieżka dydaktyczna „Las Prudnicki” (7 km): ul. Dąbrowskiego w Prudniku – stare dęby w Prudniku – Kobylica – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – ul. Dąbrowskiego w Prudniku Wmasywie Góry Parkowej (7 km): Głuchołazy-Zdrój – Źródło Juvenia – Przełęcz Siodło – Głuchołazy-Zdrój Złotych Górników (7 km): Głuchołazy-Zdrój – Przednia Kopa – Źródło Żegnalce – Grota Góralska – Głuchołazy-Zdrój Wieszczyna – przełęcz pod Zamkową Góra (5 km): Wieszczyna – Las Rosenau – przełęcz pod Zamkową Górą
Zobacz też ochrona przyrody w Polsce lista gatunków roślin objętych ścisłą ochroną lista gatunków roślin objętych ochroną częściową grzyby chronione Polska Czerwona Księga Roślin
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Strona Parku
Kategoria:Góry Opawskie Gór Opawskich Park Krajobrazowy Kategoria:Prudnik (gmina) Kategoria:Lubrza (gmina w województwie opolskim) Kategoria:Głuchołazy (gmina) Kategoria:Ochrona przyrody na ziemi prudnickiej