Liga Mistrzów w piłce siatkowej (oficjalnie CEV Men's Champions League Volley) – najważniejsze i najbardziej prestiżowe klubowe rozgrywki siatkarskie mężczyzn w Europie, organizowane co sezon przez Europejską Konfederację Piłki Siatkowej (CEV). Stanowią najwyższy poziom europejskich pucharów, obok Pucharu CEV i Pucharu Challenge.
Rozgrywki po raz pierwszy odbyły się w 1960 roku pod nazwą Puchar Europy Mistrzów (później nazywany po prostu Pucharem Mistrzów). W Pucharze Mistrzów uczestniczyć mogli wyłącznie mistrzowie krajowi oraz obrońca tytułu. Po reformie europejskich pucharów i utworzeniu w sezonie 2000/2001 Europejskiej Ligi Mistrzów umożliwiono udział większej liczby drużyn z wybranych federacji.
Zdobywcą inauguracyjnego Pucharu Mistrzów był CSKA Moskwa, który jest również najbardziej utytułowanym klubem w historii tych rozgrywek (13 zwycięstw). Pierwszą edycję Ligi Mistrzów wygrał Paris Volley, natomiast najwięcej triumfów w tych rozgrywkach ma na koncie Zenit Kazań.
Historia Pomysł stworzenia europejskich rozgrywek klubowych pojawił się w związku z rosnącą popularnością Pucharu Europy Mistrzów Krajowych w piłce nożnej, rozgrywanego od 1955 roku, a także w następstwie utworzenia analogicznych rozgrywek w innych dyscyplinach: w 1956 roku w piłce ręcznej, a w 1958 roku w koszykówce. Propozycja utworzenia siatkarskiego Pucharu Mistrzów pojawiła się w numerze rumuńskiego dziennika „Sportul Popular” z 16 stycznia 1958 roku.
Na posiedzeniu Rady Administracyjnej oraz trzech stałych komisji Międzynarodowej Federacji Piłki Siatkowej (FIVB) w Monako, które odbyło się w dniach 28 lutego–1 marca 1958 roku, przedstawiciele federacji rumuńskiej i bułgarskiej przedstawili projekty utworzenia rozgrywek dla klubowych mistrzów krajowych. W oficjalnym biuletynie FIVB ogłoszono, że nowe rozgrywki, pod nazwą Puchar Europy Mistrzów (European Champions Cup), po raz pierwszy odbędą się w 1960 roku. W październiku 1959 roku na Kongresie FIVB w Budapeszcie przedstawiono ramowy regulamin Pucharu Mistrzów i powołano komisję organizacyjną nowych rozgrywek. Jej przewodniczącym został ówczesny wiceprezes Polskiego Związku Piłki Siatkowej (PZPS) – Benedykt Menel. Część zadań organizacyjnych powierzono specjalnej komisji utworzonej przy PZPS. Nagrodę dla zwycięzcy Pucharu Europy Mistrzów ufundowała redakcja „Przeglądu Sportowego”.
W połowie lat 60. Komisja Pucharu Europy zmieniła nazwę na Komisję Europejską, następnie na Federację Europejską, z której w 1972 roku powstała Europejska Konfederacja Piłki Siatkowej (CEV). Rozgrywki o Puchar Europy Mistrzów Krajowych po raz pierwszy rozegrane zostały w sezonie 1959/1960.
W sezonie 1995/1996 doszło do reformy rozgrywek. Postanowiono, że po fazie kwalifikacyjnej drużyny rywalizować będą w grupach liczących po 8 zespołów. Z każdej grupy awansować będą po dwie najlepsze drużyny, po czym rozgrywany będzie turniej finałowy składający się z półfinałów, meczu o 3. miejsce i finału. Pojawiło się określenie Liga Mistrzów, które odnosić się miało do piłkarskiego odpowiednika tych rozgrywek.
W 2000 roku Europejska Konfederacja Piłki Siatkowej zlikwidowała Puchar Europy Mistrzów Klubowych, a w jego miejsce powstała Liga Mistrzów (ang. European Champions League). Pierwszą rundę stanowi faza grupowa, następnie rozgrywana jest faza play-off, po której odbywa się turniej finałowy na zasadach takich samych jak w poprzednich sezonach. W 2001 roku CEV podpisała z firmą Indesit umowę o miano głównego i tytularnego sponsora męskiej Ligi Mistrzów, na mocy której w sezonach 2001/2002-2009/2010 nosiła ona oficjalną nazwę Indesit European Champions League (IECL).
Medaliści EdycjaMiejsce finału1. miejsceWynik2. miejsce3. miejsceWynik4. miejscePuchar Europy Mistrzów1960 Moskwa Bukareszt CSKA Moskwa3:01:3 Rapid Bukareszt AZS-AWF Warszawa Lewski SofiaNie rozegrano meczu o 3. miejsce. Klasyfikacja miejsc 3–4 nie została ustalona. W tabeli podano półfinalistów rozgrywek.1961 Bukareszt Moskwa Rapid Bukareszt3:13:2 CSKA Moskwa Dukla Kolín Minjor Dimitrowo1962 Bukareszt Moskwa CSKA Moskwa2:33:1 Rapid Bukareszt AZS-AWF Warszawa Újpesti DózsaNie rozegrano meczu o 3. miejsce. Klasyfikacja miejsc 3–4 nie została ustalona. W tabeli podano drużyny, które zajęły drugie miejsca w swoich grupach turniejów półfinałowych.1962/1963 Moskwa Bukareszt Rapid Bukareszt1:33:0 CSKA Moskwa CDNA Sofia Legia Warszawa1963/1964 Lipsk Zagrzeb SC Leipzig3:13:1 Mladost Zagrzeb Dukla Kolín Minjor Pernik1964/1965 Bukareszt Pernik Bruksela Rapid Bukareszt1:33:13:2 Minjor Pernik Slavia Praga SC Leipzig1965/1966 Bukareszt Dinamo Bukareszt3:13:2 Rapid Bukareszt Dukla Kolín CSKA Moskwa1966/1967 Bukareszt Dinamo Bukareszt3:01:33:1 Rapid Bukareszt Rudá hvězda Praha SC Leipzig1967/1968 Brno Bukareszt La Louvière Spartak Brno1:33:03:2 Dinamo Bukareszt Legia Warszawa Steaua Bukareszt1968/1969 Sofia Bukareszt CSKA Sofia3:03:2 Steaua Bukareszt Zbrojovka Zetor Brno SC Leipzig1969/1970 Ałma-Ata Brno Buriewiestnik Ałma-Ata3:03:1 Zetor Zbrojovka Brno Csepel SC1970/1971 Ałma-Ata Brno Bruksela Buriewiestnik Ałma-Ata2:33:13:2 Zetor Zbrojovka Brno CSKA Sofia SC Leipzig1971/1972 Bruksela Zetor Zbrojovka Brno Delta Lloyd AMVJ Amstelveen Ruini Florencja Dinamo TiranaFaza finałowa została rozegrana w formule rozgrywek grupowych.1972/1973 Antwerpia CSKA Moskwa Resovia Rudá hvězda Praha Zetor Zbrojovka Brno1973/1974 Paryż CSKA Moskwa Dinamo Bukareszt SC Leipzig Starlift Blokkeer Rijswijk1974/1975 Amstelveen CSKA Moskwa Zetor Zbrojovka Brno SC Leipzig Sławia Sofia1975/1976 Bruksela VK Dukla Liberec Sławia Sofia Spartak Subotica Resovia1976/1977 Pieksämäki CSKA Moskwa Dinamo Bukareszt CSKA Sofia Wardar Skopje1977/1978 Bazylea Płomień Milowice Starlift Blokkeer Rijswijk Aero Odolena Voda Boronkay Stambuł1978/1979 Bruksela Červená hviezda Bratysława3:2 Steaua Bukareszt Płomień Milowice3:1 Pieksämäen NMKY1979/1980 Ankara Klippan Turyn Červená hviezda Bratysława Eczacıbaşı Stambuł Pieksämäen NMKY1980/1981 Palma de Mallorca Dinamo Bukareszt CSKA Moskwa Gwardia Wrocław Pieksämäen NMKY1981/1982 Paryż CSKA Moskwa Robe di Kappa CUS Turyn Dinamo Bukareszt Olympiakos SFP1982/1983 Parma CSKA Moskwa AS Cannes Santal Parma Son Amar Palma1983/1984 Bazylea Santal Parma Mladost Zagrzeb VK Dukla Liberec AS Cannes1984/1985 Bruksela Santal Parma Mladost Zagrzeb CSKA Sofia Rudá hvězda Praha1985/1986 Parma CSKA Moskwa Santal Parma Brother Martinus Amstelveen Rudá hvězda Praha1986/1987 ’s-Hertogenbosch CSKA Moskwa Panini Modena Brother Martinus Amstelveen CSKA Sofia1987/1988 Lorient CSKA Moskwa Panini Modena Brother Martinus Amstelveen CSKA Sofia1988/1989 Ateny CSKA Moskwa3:1 Panini Modena Vojvodina Nowy Sad Hamburger SV1989/1990 Amstelveen Philips Modena3:2 AS Fréjus CV Palma Majorka3:2 CSKA Sofia1990/1991 Modena CSKA Moskwa3:1 Maxicono Parma Philips Modena3:2 AS Cannes1991/1992 Pireus Messaggero Rawenna3:0 Olympiakos SFP CSKA Moskwa3:1 AS Cannes1992/1993 Pireus Messaggero Rawenna3:0 Maxicono Parma Olympiakos SFP3:0 Maes Pils Zellik1993/1994 Bruksela Porto Rawenna3:0 Maxicono Parma Maes Pils Zellik3:0 Olympiakos SFP1994/1995 Wiedeń Sisley Treviso3:0 Edilcuoghi Rawenna Olympiakos SFP3:2 Maes Pils Zellik1995/1996 Bolonia Las Daytona Modena3:1 ASV Dachau Vojvodina NIS RNS Nowy Sad3:1 Sisley Treviso1996/1997 Wiedeń Las Valtur Modena3:0 Noliko Maaseik Mladost Zagrzeb3:2 Sisley Treviso1997/1998 Nowy Sad Casa Modena Unibon3:0 Unicaja Almería Paris UC3:0 Mladost Zagrzeb1998/1999 Almería Sisley Treviso3:0 Noliko Maaseik VfB Friedrichshafen3:1 Biełogorje-Dinamo Biełgorod1999/2000 Villorba Sisley Treviso3:1 VfB Friedrichshafen Noliko Maaseik3:2 Bayernwerk WiedeńLiga Mistrzów2000/2001 Paryż Paris Volley3:2 Sisley Treviso Ford per il Bambino Gesù Roma3:2 Olympiakos SFP2001/2002 Opole Lube Banca Marche Macerata3:1 Olympiakos SFP GS Iraklis3:2 ZAKSA Kędzierzyn-Koźle2002/2003 Mediolan Lokomotiw-Biełogorje Biełgorod3:0 Kerakoll Modena ZAKSA Kędzierzyn-Koźle3:0 Paris Volley2003/2004 Biełgorod Lokomotiw-Biełogorje Biełgorod3:0 Iskra Odincowo Tours VB3:2 GS Iraklis2004/2005 Saloniki Tours VB3:1 GS Iraklis Lokomotiw-Biełogorje Biełgorod3:0 VfB Friedrichshafen2005/2006 Rzym Sisley Treviso3:1 GS Iraklis Lokomotiw-Biełogorje Biełgorod3:1 Dinamo Moskwa2006/2007 Moskwa VfB Friedrichshafen3:1 Tours VB Dinamo Moskwa3:0 Lube Banca Marche Macerata2007/2008 Łódź Zenit Kazań3:2 Copra Nordmeccanica Piacenza PGE Skra Bełchatów3:2 Sisley Treviso2008/2009 Praga Itas Diatec Trentino3:1 GS Iraklis Iskra Odincowo3:2 Lube Banca Marche Macerata2009/2010 Łódź Trentino BetClic3:0 Dinamo Moskwa PGE Skra Bełchatów3:1 ACH Volley Bled2010/2011 Bolzano Trentino BetClic3:1 Zenit Kazań Dinamo Moskwa3:1 Jastrzębski Węgiel2011/2012 Łódź Zenit Kazań3:2 PGE Skra Bełchatów Trentino PlanetWin3653:0 Arkas Spor Izmir2012/2013 Omsk Lokomotiw Nowosybirsk3:2 Bre Banca Lannutti Cuneo Zenit Kazań3:1 ZAKSA Kędzierzyn-Koźle2013/2014 Ankara Biełogorje Biełgorod3:1 Halkbank Jastrzębski Węgiel3:1 Zenit Kazań2014/2015 Berlin Zenit Kazań3:0 Asseco Resovia Rzeszów Berlin Recycling Volleys3:2 PGE Skra Bełchatów2015/2016 Kraków Zenit Kazań3:2 Diatec Trentino Cucine Lube Civitanova3:2 Asseco Resovia Rzeszów2016/2017 Rzym Zenit Kazań3:0 Sir Sicoma Colussi Perugia Cucine Lube Civitanova3:1 Berlin Recycling Volleys2017/2018 Kazań Zenit Kazań3:2 Cucine Lube Civitanova Sir Sicoma Colussi Perugia3:2 ZAKSA Kędzierzyn-Koźle2018/2019 Berlin Cucine Lube Civitanova3:1 Zenit Kazań Sir Sicoma Colussi Perugia PGE Skra Bełchatów2019/2020Ze względu na pandemię COVID-19 rozgrywki zostały przerwane.2020/2021 Werona Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle3:1 Itas Trentino Sir Sicoma Monini Perugia Zenit Kazań2021/2022 Lublana Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle3:0 Itas Trentino Sir Sicoma Colussi Perugia Jastrzębski Węgiel2022/2023 Turyn Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle3:2 Jastrzębski Węgiel Sir Sicoma Monini Perugia Halkbank2023/2024 Antalya Itas Trentino3:0 Jastrzębski Węgiel Cucine Lube Civitanova Ziraat Bankkart Ankara2024/2025 Łódź Sir Sicoma Monini Perugia3:2 Aluron CMC Warta Zawiercie JSW Jastrzębski Węgiel3:1 Halkbank2025/2026 Turyn Sir Sicoma Monini Perugia3:0 Aluron CMC Warta Zawiercie Ziraat Bankkart Ankara3:2 PGE Projekt Warszawa2026/2027 Mediolan2027/2028
Gospodarze Ligi Mistrzów od 2001 GospodarzePaństwa (Lata) 9 (2003, 2006, 2011, 2017, 2021, 2023, 2026, 2027, 2028) 6 (2002, 2008, 2010, 2012, 2016, 2025) 4 (2004, 2007, 2013, 2018) 2 (2014, 2024) 2 (2015, 2019) 1 (2001) 1 (2005) 1 (2009) 1 (2022)
Triumfatorzy DrużynaZwycięstwaLata zwycięstw CSKA Moskwa 13 1960, 1962, 1973, 1974, 1975, 1977, 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1991 Zenit Kazań 6 2008, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018 Modena Volley 4 1990, 1996, 1997, 1998 Sisley Treviso 4 1995, 1999, 2000, 2006 Trentino Volley 4 2009, 2010, 2011, 2024 Rapid Bukareszt 3 1961, 1963, 1965 Dinamo Bukareszt 3 1966, 1967, 1981 Ravenna Volley 3 1992, 1993, 1994 Biełogorje Biełgorod 3 2003, 2004, 2014 ZAKSA Kędzierzyn-Koźle 3 2021, 2022, 2023 Spartak Brno 2 1968, 1972 Burewiestnik Ałma-Ata 2 1970, 1971 Pallavolo Parma 2 1984, 1985 Lube Banca Marche Macerata 2 2002, 2019 Sir Sicoma Monini Perugia 2 2025, 2026 SC Lipsk 1 1964 CSKA Sofia 1 1969 Dukla Liberec 1 1976 Płomień Milowice 1 1978 Červená hviezda Bratysława 1 1979 Pallavolo Torino 1 1980 Paris Volley 1 2001 Tours VB 1 2005 VfB Friedrichshafen 1 2007 Lokomotiw Nowosybirsk 1 2013
Triumfatorzy według krajów KrajZwycięstwa2. miejsceFinały / 25 7 32 22 18 40 6 9 15 4 7 11 4 4 8 2 3 5 1 2 3 1 2 3 1 0 1 0 5 5 0 3 3 0 2 2 0 2 2 0 1 1 0 1 1
System rozgrywek Na przestrzeni lat zarówno sam system rozgrywek, jak i liczba klubów biorących udział w poszczególnych etapach siatkarskiej Ligi Mistrzów, a także sposób kwalifikowania się do każdego z nich, kilkakrotnie ulegały zmianom.