Jerzy Maria Kmita (ur. 26 grudnia 1931 w Rajsku, zm. 24 lipca 2012 w Poznaniu) – polski filozof i teoretyk kultury, profesor nauk humanistycznych (1979).

Życiorys Urodził się w nauczycielskiej rodzinie Stanisława (zm. 1940) i Janiny z domu Chrzanowskiej. Miał brata i siostrę. Rozpoczętą 1 września 1938, w szkole powszechnej w Rajsku, naukę przerwał wybuch II wojny światowej.

Podczas okupacji niemieckiej z matką i rodzeństwem przebywali w podkaliskich miejscowościach, by na koniec wojny zamieszkać we wsi Agnieszkowo. Matka zajmowała się nauczaniem dzieci w zakresie szkoły powszechnej.

Po wojnie zamieszkał z rodziną w Kaliszu. Po zdaniu egzaminu wstępnego, rozpoczął we wrześniu 1945 naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Adama Asnyka w Kaliszu (od 1948 Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka), którą ukończył złożeniem egzaminu dojrzałości w maju 1951. W latach 1951–1955 studiował na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Egzamin magisterski złożył 4 czerwca 1955 z wynikiem bardzo dobrym, po czym do 1957 pracował w tamtejszej Bibliotece Uniwersyteckiej. W latach 1957–1960 był asystentem w Katedrze Logiki na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UAM, po trzech latach awansował na stanowisko starszego asystenta (1960–1962). W 1962 r. na Wydziale Filozoficznym uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie dysertacji Znaczenie jako wykładnik sposobu rozumienia wyrażeń. Od 1962 do 1967 r. pełnił stanowisko adiunkta w Zakładzie Logiki. Powierzono mu także funkcję opiekuna Sekcji Metodologicznej Studenckiego Koła Filozoficznego. W 1964 r. wstąpił do PZPR. W 1968 r. uzyskał stopień docenta habilitowanego z zakresu logiki i metodologii nauk społecznych na podstawie rozprawy Problematyka terminów teoretycznych w odniesieniu do pojęć literaturoznawczych, po czym do 1973 r. był zatrudniony na stanowisku docenta w Zakładzie Logiki. Jednocześnie od 1969 do 1976 r. pełnił funkcję dyrektora Instytutu Filozofii UAM. W 1974 r. został profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Filozofii, w którym pracował do 1979 r. Od 1977 r. pełnił funkcję kierownika Zakładu Historii i Metodologii Nauk o Kulturze w Instytucie Kulturoznawstwa. Rada Państwa uchwałą nr 27/79 z dnia 12 kwietnia 1979 nadała Jerzemu Kmicie tytuł profesora zwyczajnego nauk humanistycznych. Od tego momentu aż do 1993 r. był dyrektorem Instytutu Kulturoznawstwa UAM.

W 1972 r. został wybrany do Prezydium Komitetu Nauk Filozoficznych Polskiej Akademii Nauk, pozostając jego członkiem do 1986. W latach 1986–1993 członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, od 1994 był członkiem rzeczywistym PAN. W latach 1979–1990 i 2002–2006 był członkiem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej do Spraw Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów. Od 1983 był członkiem Narodowej Rady Kultury aż do jej rozwiązania w 1990 r. W latach 1986–1990 uczestniczył w pracach Komisji Ocen Badań Podstawowych przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Komisji Ocen Badań Podstawowych Polskiej Akademii Nauk. Należał do Polskiego Towarzystwa Filozoficznego i Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Ideowo związany z poznańską szkołą metodologiczną, którą współtworzył wraz z Leszkiem Nowakiem i Jerzym Topolskim.

Prof. Jerzy Kmita jest autorem 16 książek, ok. 200 artykułów naukowych w czasopismach i pracach zbiorowych, recenzji i omówień, ponad 100 tekstów popularnonaukowych i eseistyczno-publicystycznych oraz 13 redakcji książek wieloautorskich.

Zmarł w Poznaniu, pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza Junikowo (pole AZ, kwatera 2-L-27D).

Publikacje Problematyka terminów teoretycznych w odniesieniu do pojęć literaturoznawczych, wyd. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Filologiczno-Filozoficzny, Poznań 1967. Studia nad teoretycznymi podstawami humanistyki, wyd. Powielarnia i Introligatornia UAM, Poznań 1968 (razem z Leszkiem Nowakiem). Wykłady z logiki: dla studentów Wydziału Filologicznego, 2 tomy, wyd. Powielarnia i Introligatornia UAM, Poznań 1969–1970. Z metodologicznych problemów interpretacji humanistycznej, wyd. PWN, Warszawa 1971. Wartość – dzieło – sens. Szkice z filozofii kultury artystycznej, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1975. Szkice z teorii poznania naukowego, wyd. PWN, Warszawa 1976. (red.) Założenia teoretyczne badań nad rozwojem historycznym, wyd. PWN, Warszawa 1977. Wykłady z logiki i metodologii nauk (Wyd. PWN), 1977. Społeczny kontekst poznania, wyd. Ossolineum, Warszawa 1979 (wraz ze Zdzisławem Cackowskim). Z problemów epistemologii historycznej, wyd. PWN, Warszawa 1980. (red.) Studia z teorii kultury i metodologii badań nad kulturą, wyd. PWN, Poznań 1982. Kultura i poznanie, wyd. PWN, Warszawa 1985. Aktualność marksowskiej koncepcji poznania naukowego, wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza, Poznań 1986. Kultura jako przedmiot współczesnej refleksji filozoficznej, wyd. PAN, Warszawa 1987. Problems in historical epistemology, wyd. PWN, Warszawa 1988. (z Grzegorzem Banaszakiem) Społeczno-regulacyjna koncepcja kultury, Warszawa 1991, Wyd. Instytutu Kultury. Jak słowa łączą się ze światem. Studium krytyczne neopragmatyzmu, wyd. Wydawnictwo Naukowe IF UAM, Poznań 1995 (I wyd.) i 1998 (II wyd.). Tropem Nietzscheańskiego kłamstwa słów, wyd. Wydawnictwo Naukowe IF UAM, Poznań 1999. Wymykanie się uniwersaliom, wyd. Oficyna Naukowa, Warszawa 2000. Racjonalność „uwolniona od hipoteki metafizycznej”, wyd. BTN, Bydgoszcz 2001. Konieczne serio ironisty. O przekształcaniu się problemów filozoficznych w kulturoznawcze, wyd. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007.

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1979) Medal Palmae Universitatis Studiorum Posnaniensis (2011) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1976) Odznaka Honorowa Miasta Poznania (1977) Źródło:.

Nagrody Nagroda III stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1968) Nagroda Rektora UAM z okazji Dnia Nauczyciela za osiągnięcia w pracy naukowej, dydaktyczno-wychowawczej i organizacyjnej (1973) Nagroda im. Tadeusza Kotarbińskiego za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1974) Nagroda Rektora UAM za całokształt pracy dla dobra Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w roku akademickim 1974/75 (1975) Nagroda Rektora UAM za osiągnięcia w dziedzinie naukowo-badawczej (1976) Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych za książkę Szkice z teorii poznania naukowego (1977) Nagroda Naukowa Województwa Poznańskiego (1977) Nagroda Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego za działalność naukową i pedagogiczną (1980) Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych za książkę Z problemów epistemologii historycznej (1981) Nagroda indywidualna I stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za monografię Kultura i poznanie (1985) Nagroda „Realizm, Racjonalność, Relatywizm” przyznana przez Komisję Konkursową Redakcji Serii Wydawniczej Wydawnictwa Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej za monografię Kultura i poznanie (1985) Nagroda dziekana Wydziału Nauk Społecznych za działalność dydaktyczną (1996)

Źródło:.

Przypisy

Bibliografia Biogram, [w:] Poczet członków PTPN, s. 217.

Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka w Kaliszu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Laureaci nagrody im. Tadeusza Kotarbińskiego Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Zmarli w 2012