Cyprinodon – rodzaj ryb karpieńcowatych (Cyprinodontidae).
Występowanie Wody słodkie i słonawe południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. Spotykane w zbiornikach wody stojącej, okresowo wysychających (na obszarach pustynnych), na terenach bagiennych, w źródłach geotermalnych oraz w wolno płynących strumieniach. Wiele gatunków to endemity.
Opis Ciało silnie wygrzbiecone, niewielkich rozmiarów (od dwóch do kilkunastu centymetrów), często żywo ubarwione o wyraźnie zaznaczonym dymorfizmie płciowym. Gatunki jajorodne. Należą do ryb najbardziej odpornych na ekstremalne warunki środowiska. Wytrzymują krótkotrwały wzrost temperatury do 45 °C (Cyprinodon macularius), dobowe różnice temperatur do 20 °C oraz wody o dużym zasoleniu. Tolerują wysokie zmiany zasolenia np. Cyprinodon macularius może żyć zarówno w wodzie słodkiej jak i w wodzie o zasoleniu 90‰, a Cyprinodon variegatus był obserwowany żywy w wodzie o zasoleniu 144‰. Gatunki bytujące w zbiornikach okresowo wysychających bardzo szybko osiągają dojrzałość płciową, składają zapłodnioną ikrę w podłożu i najczęściej giną z braku wody. Młode wylęgają się po ponownym zalaniu zbiornika wodami deszczowymi.
Obecnie większość gatunków z rodzaju Cyprinodon to gatunki w różnym stopniu zagrożone wyginięciem, kilka już wyginęło.
Ze względu na niewielkie wymiary i często atrakcyjne ubarwienie, a także interesującą biologię budzą coraz większe zainteresowanie wśród akwarystów. Są rybami agresywnymi, silnie terytorialnymi. Żywią się głównie wysysanymi z podłoża składnikami pokarmowymi (pobierają do pyska porcję mułu, filtrują i wypluwają lub wypychają otworami skrzelowymi) oraz ślimakami, owadami i ikrą.
Klasyfikacja Gatunki zaliczane do tego rodzaju:
Cyprinodon albivelis Cyprinodon alvarezi (EW) – karpieniec Alvareza Cyprinodon arcuatus Cyprinodon artifrons Cyprinodon atrorus Cyprinodon beltrani Cyprinodon bifasciatus Cyprinodon bobmilleri Cyprinodon bondi Cyprinodon bovinus Cyprinodon brontotheroides †Cyprinodon ceciliae (EX) Cyprinodon dearborni Cyprinodon desquamator Cyprinodon diabolis – karpieniec diabli Cyprinodon elegans Cyprinodon eremus Cyprinodon esconditus Cyprinodon eximius Cyprinodon fontinalis Cyprinodon higuey †Cyprinodon inmemoriam (EX) Cyprinodon julimes Cyprinodon labiosus Cyprinodon laciniatus †Cyprinodon latifasciatus (EX) Cyprinodon longidorsalis (EW) Cyprinodon macrolepis Cyprinodon macularius – karpieniec pustynny Cyprinodon maya Cyprinodon meeki Cyprinodon nazas Cyprinodon nevadensis Cyprinodon nicholsi Cyprinodon pachycephalus Cyprinodon pecosensis Cyprinodon pisteri Cyprinodon radiosus Cyprinodon riverendi Cyprinodon rubrofluviatilis Cyprinodon salinus Cyprinodon salvadori Cyprinodon simus Cyprinodon suavium Cyprinodon tularosa Cyprinodon variegatus – karpieniec zmienny Cyprinodon verecundus Cyprinodon veronicae
Symbolem EX oznaczone w klasyfikacji IUCN jako gatunki wymarłe, a EW – wymarłe na wolności.
Przypisy
Kategoria:Karpieńcowate