Royal Air Force (pol. Królewskie Siły Powietrzne), w skrócie RAF – siły powietrzne Wielkiej Brytanii utworzone 1 kwietnia 1918 na skutek połączenia Royal Naval Air Service z Royal Flying Corps jako pierwsze siły powietrzne na świecie, działające jako niezależny rodzaj sił zbrojnych. Royal Air Force brały udział zarówno w I, jak i II wojnie światowej, odegrały znaczącą rolę m.in. podczas bitwy o Anglię.

Historia Utworzenie Królewskie Siły Powietrzne powstały 1 kwietnia 1918, podczas I wojny światowej, z połączenia Royal Flying Corps i Royal Naval Air Service, stając się tym samym pierwszymi na świecie siłami powietrznymi niezależnymi od dowództwa lądowego lub marynarki wojennej. W chwili powstania były najliczniejszymi siłami powietrznymi świata, liczącymi 230 000 personelu i 23 000 samolotówLeszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, czerwiec 2014, s. 46, ISSN 1732-5323.. W okresie międzywojennym RAF brało udział w tłumieniu powstań w Somalilandzie i w Adenie. W 1928 roku samoloty RAF wzięły udział w ewakuacji cywilów w Afganistanie.

W 1936 roku doszło do reorganizacji RAF, powstały: dowództwo myśliwskie (RAF Fighter Command), dowództwo bombowe (RAF Bomber Command) i dowództwo obrony wybrzeża (RAF Coastal Command). W okresie międzywojennym Royal Air Force przyjęło doktrynę strategicznego bombardowania.

II wojna światowa Na początku II wojny światowej Królewskie Siły Powietrzne liczyły ponad 1900 samolotów i 193 tys. personelu. Podczas tego konfliktu zbrojnego Królewskie Siły Powietrzne brały udział w realizacji zatwierdzonego w grudniu 1939 roku Planu Szkolenia Lotniczego Wspólnoty Brytyjskiej, w związku z którym szkoleni byli zarówno obywatele państw Wspólnoty Brytyjskiej, jak i m.in. mieszkańcy okupowanej przez III Rzeszę Europy i Stanów Zjednoczonych. Łącznie szkolenie ukończyły 131 553 osoby, spośród których 42 110 dołączyło do RAF.

W trakcie bitwy o Anglię piloci RAF, uzyskując przewagę w powietrzu nad Luftwaffe, uniemożliwili wykonanie operacji Lew Morski. 20 sierpnia 1940 premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill skomentował w Izbie Gmin odpieranie nalotów Luftwaffe przez pilotów RAF w bitwie o Anglię słowami „Jeszcze nigdy tak wielu nie zawdzięczało tak wiele tak nielicznym”. Podobnie na Malcie RAF uratowały tę ważną strategicznie wyspę przed zajęciem przez oddziały włoskie.

Samoloty RAF brały udział w bombardowaniu III Rzeszy (w tym m.in. w bombardowaniach Drezna i Hamburga), a także w ochronie konwojów przez zwalczanie okrętów podwodnych i obrony wybrzeża.

Zimna wojna Po zakończeniu II wojny światowej Królewskie Siły Powietrzne przeszły reorganizację. RAF wniosły istotny wkład w moście powietrznym podczas radzieckiej blokady Berlina na przełomie 1948 i 1949 roku (dostarczając 394 509 ton zaopatrzenia w 65 857 lotach)J.W.R. Taylor, P.J.R. Moyes, Pictorial history of the R.A.F. Volume 3. 1945-1969. Nowy Jork: Arco, 1970 , s. 26.. W latach 1945–1993 na terytorium Niemiec stacjonowały Królewskie Siły Powietrzne w ramach Royal Air Force Germany. Samoloty RAF brały udział w wojnie koreańskiej, wojnie wietnamskiej, kryzysie sueskim, operacjach przeciwpartyzanckich na MalajachJ.W.R. Taylor, P.J.R. Moyes, Pictorial history of the R.A.F. Volume 3. 1945-1969. Nowy Jork: Arco, 1970 , s. 28–32., wojnie falklandzkiej i w wojnie w Zatoce Perskiej.

Lata 1990 - obecnie W latach 1990-1991 zakupiono o sztuk samolotów wczesnego wykrywania Boeing E-3D, z planowanym czasem eksploatacji do 2035 rokuLeszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, październik-listopad 2017, s. 57, ISSN 1732-5323..

Szkolenie pilotów RAF odbywa się na samolotach tłokowych Grob G115E/EA, które zastąpiły samoloty Aviation Bulldog T1Leszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, październik-listopad 2017, s. 58, ISSN 1732-5323.. W kolejnym etapie piloci uczyli się na turbośmigłowych samolotach Embrarer Tucano T1, które zostały wycofane w 2019 roku i zastąpione przez samoloty Texan. Zaawansowany poziom pilotażu bojowego przeprowadzany jest na samolotach BAE Hawk T1 zastąpione wersję T2.

Piloci i załogi samolotów wielosilnikowych szkoleni są na samolotach Beechcraft King Air B200. Dla szkolenia początkowego pilotów śmigłowców używane są śmigłowce Squirrel HT1, które zastąpiły Eurocopter AS350BB, aby później używać śmigłowców Griffin HT1, które wycofano w 2023 roku. Flota szybowców Viking T1 służy do szkoleń pilotażu wstępnego wraz z motoszybowcami Vigilant T1, gdzie te drugie zostały wycofane w 2019 rokuLeszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, październik-listopad 2017, s. 59, ISSN 1732-5323..

W 2008 roku zakupiono samoloty transportowo-tankujące Airbus A330 MRTT w liczbie 14 sztuk, które dostarczono do lipca 2016 roku. Zastąpiły one samoloty Vickers VC10 oraz Lockheed TriStarLeszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, październik-listopad 2017, s. 56, ISSN 1732-5323..

W 2011 roku najliczniejszym i jedynym myśliwcem używanym na służbie był Eurofighter Typhoon. Początkowe plany zakładały zakup 232 sztuk, redukując zamówienie do poziomu 160 sztuk i sprzedając część do Arabii Saudyjskiej. Dzięki programom wymiany radarów na Captor-E oraz nadania możliwości ataków na cele naziemne planowany czas końca służby przedłużono do 2040 z 2030 rokuLeszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, październik-listopad 2017, s. 54, ISSN 1732-5323..

Samoloty Panavia Tornado GR4, które stanowiły uzupełnienie dla myśliwców zakończyły służbę w 2019 roku po ponad 30 latach. Po rozwiązaniu pierwszego dywizjonu samoloty zostały porozdzielane pomiędzy pozostałe trzy lub przeznaczono do stanów magazynowych. Samoloty zostały zastąpione przez samoloty F-35 Lightning II, które zostały zamówione w liczbie 48 sztuk. Pierwszy z nich został dostarczony 29 czerwca 2016 rokuLeszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, październik-listopad 2017, s. 55, ISSN 1732-5323..

W 2015 roku ogłoszono zamiar zakupu 138 samolotów F-35 w celu dozbrojenia Marynarki Wojennej oraz Sił Powietrznych. Ówczesny minister obrony narodowej Earl Howe wydał oświadczenie o zakupie 48 sztukach w wersji F-35B oraz ewentualny zakup większej ilości w zależności od sytuacji.

Do zadań transportu używane są na poziomie taktycznym 20 średnich samolotów C-130J Hercules i 16 ciężkich A440M Atlas C1. Poziom strategiczny realizuje osiem C-17A Globemaster III. Airbus A440 po początkowej deklaracji zakupu 25 sztuk, zmniejszono zamówienie do 22. Pierwszą maszynę przyjęto w listopadzie 2014 roku. Transportowce te realizują transport ludzi i ładunków, desantowania skoczków spadochronowych oraz ewakuacji medycznej. Ciężkie transportowce C-17A Globemaster III zakupione zostały przez potrzebę transportu dużych i ciężkich ładunków, które wynikły przez misje w Afganistanie i Iraku. Początkowo wynajęto cztery sztuki, które odkupiono i domówiono następny, aby w grudniu 2007 roku rozszerzyć zamówienie o jedną sztukę i w 2008 o kolejne dwa. Wszystkie samoloty dostarczono do 2012 roku.

Do przewozu ważnych osób były używane samoloty BAe 146 CC2, które wycofano w 2002 roku ze względu na koszta. Dla krótkich tras wykorzystuje się śmigłowiec AW109SP Grand New (Nr rejestracyjny G-ZIOO i numer ewidencyjny RAF GZ100), który dostarczono w listopadzie 2015 roku.

Samoloty Hercules w wersji C5 do 2022 zostały zastąpione przez Airbusy, a pozostałe w wersji C4 planowanie mały pozostać do 2030 lub 2035 roku. Ostatecznie wycofano je znacznie wcześniej bo już w 2023.

Struktura organizacyjna Naczelnym dowódcą Królewskich Sił Powietrznych jest Szef Sztabu Lotnictwa, jego przełożonym jest Szef Sztabu Obrony, zasiadający w Radzie Obrony. Dowództwo RAF znajduje się w High Wycombe. W ramach RAF wyróżnia się 5 grup, odpowiedzialnych m.in. za logistykę, operacje na pierwszej linii frontu, szkolenie pilotów. Częściami grup są skrzydła, jedno skrzydło składa się z około 3 eskadr lub wyspecjalizowanych jednostek. RAF posiada łącznie 37 baz wojskowych na terytoriach Zjednoczonego Królestwa, Gibraltaru, Cypru, Falklandów, Wyspy Wniebowstąpienia.

Wyposażenie Samolot Zdjęcie Producent Typ Wersja LiczbaWorksheet 7: Aircraft: Fixed wing platforms and Uncrewed Aircraft Systems of the UK Armed Forces. Uwagi Samoloty Lockheed Martin F-35 Lightning II 100px Myśliwiec wielozadaniowy F-35BFGR1 41 Zamówiono 48, jeden utracono. Trzy do szkolenia w USABritain to have 41 F-35 jets by May 2025, more to come.. Eurofighter Typhoon 100px Myśliwiec wielozadaniowy F2FGR4T3 137 Dostarczono 160, 1 utracono, 52 T1 wycofywane. Boeing RC-135W Airseeker 100px SIGINT R1 3 Boeing Poseidon 100px Patrolowiec morski MRA1 9 Beechcraft Shadow 100px Rozpoznanie (ISTAR) R1 8 Diamond DA42 Twin Star 100px Rozpoznanie (ISTAR) 3 BAe 125 100px Transport VIP CC3 5 Dassault Envoy IV 100px Transport VIP CC1 2 Airbus Atlas 100px Taktyczny transportowiec C1 22 Boeing Globemaster 100px Strategiczny transportowiec C-17ER 8 Airbus Voyager 100px Latająca cysterna/transportowy KC2KC3 95 BAE Hawk 100px Szkolenie zaawansowane T1T2 6728 Beechcraft Texan 100px Szkolenie podstawowe T1 14 Beechcraft King Air B200 100px Szkolny B200200 GT 52 Przeszkolenie na maszyny wielosilnikowe. Grob Prefect 100px Szkolny T1 23 G-120TP Grob Tutor 100px Szkolny T1 91 Grob Viking 100px Szybowiec szkolny T1 81 Śmigłowce Boeing Chinook 100px Ciężki śmigłowiec transportowy HC2HC2AHC3HC4HC631876 Zamówiono 14 HC6. Westland Puma 100px Średni śmigłowiec transportowy HC2 20 AgustaWestland Merlin 100px Średni śmigłowiec transportowy HC3HC3A 216 25 zmodernizowanych trafi do Royal Navy. Agusta A109E 100px SzkolnyTransport VIP 43 Westland Sea King 100px Search and Rescue HAR3HAR3A 20 Eurocopter Squirrel 100px Śmigłowiec szkolny HT1 38 BSL MQ-9 Reaper 100px Bezzałogowy aparat latający 9 Suma 698

Stopnie wojskowe Źródło: International Encyclopedia of Uniform Insignia

Oficerowie Kod NATO OF-10 OF-9 OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1 Marshal of the Royal Air Force 60pxAir Chief Marshal 60pxAir Marshal 60pxAir Vice Marshal 60pxAir Commodore 60pxGroup Captain 60pxWing Commander 60pxSquadron Leader 60pxFlight Lieutenant 60pxFlying Officer 60pxPilot Officer 60pxMarszałek polnyGenerałGenerał broniGenerał dywizjiGenerał brygadyPułkownikPodpułkownikMajorKapitanPorucznikPodporucznik ¹ Tylko podczas wojny oraz stopień honorowy

Podoficerowie i szeregowcy Kod NATO OR-9 OR-7 OR-6 OR-4 OR-3 OR-2 OR-1 Warrant Officer, Master Aircrew 70px60pxFlight Sergeant, Flight Aircrew Sergeant 60px60pxChief Technician 60px Sergeant, Aircrew Sergeant 60px60pxCorporal 60pxLance Corporal (na Pułk KSL) 60pxSenior Aircraftman, Senior Aircraftman Technician 60px60pxAircraftmanChorąży Starszy SierżantSierżantKapral Starszy szeregowySzeregowy

Zobacz też bitwa o Anglię bazy RAF używane przez PSP Royal Flying Corps Royal Naval Air Service Royal Navy No. 40 Squadron RAF

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona RAF-u

Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1918