Andegawenowie (fr. d’Anjou) – nazwą tą określa się kilka rodów rządzących w Hrabstwie Andegawenii (fr. Anjou), krainie w zachodniej Francji. Pierwsi Andegawenowie byli hrabiami Andegawenii od czasów karolińskich, zwie się ich także Ingelgerami od protoplasty rodu – Ingelgera. Druga dynastia andegaweńska była spokrewniona z pierwszą, ale zwana jest także od pewnego momentu Plantagenetami. Pozostałe rody andegaweńskie były młodszymi liniami królewskiego rodu Francji – Kapetyngów.
Ingelgerowie
Pierwsza dynastia andegaweńska wywodziła się z miejscowego możnowładztwa. Jej protoplastą był Ingelger, syn TertullusaTertullus otrzymał nadania ziemskie w Gatinais od króla Karola Łysego. Był synem Torquatiusa lub Tortulfusa, mianowanego przez Karola Łysego leśnikiem w Limelle i Petronilli (którą utożsamia się z córką Hugona, nieślubnego syna Karola Wielkiego). Syn Ingelgera, Fulko I Rudy, od 909 r. tytułował się hrabią Angers. Jego potomkowie wygaśli w linii męskiej w 1060 r. na Godfrydzie II MarteluGenealogia potomków Ingelgera, M.Marek, Genealogy.Eu.
Andegawenowie-Plantageneci
Andegawenię po Gotfrydzie II przejął Godfryd III Brodaty, syn Ermengardy d’Anjou (siostry Gotfryda II) i Gotfryda II z Gatinas. Nowa dynastia podzieliła się w I poł. XII w. na dwie linie, panujące w Jerozolimie i w Anglii: Starsza linia panująca w Andegawenii i następnie Anglii wywodzi się od Fulka V z Andegawenii i jego pierwszej żony Ermengardy z Maine. Założycielem był ich syn Godfryd V Plantagenet. Do historii rodzina ta przeszła jako Dynastia Plantagenetów, w liniach bocznych – Lancasterów i Yorków – panowała na tronie angielskim do 1485Genealogia Plantagenetów, M.Marek, Genealogy.Eu Młodsza linia jerozolimska. Wywodzi się od Fulka V i jego drugiej żony Melisandy z Jerozolimy. Ich potomkowie panowali w Królestwie Jerozolimy w latach 1131–1205Genealogia linii jerozolimskiej, M.Marek, Genealogy.Eu
Młodsze linie władców Francji Kapetyngowie
thumb|Herb Kapetyngów Francuskich Karol I Andegaweński, hrabia Andegawenii od 1246, syn króla Francji Ludwika VIII Lwa, w 1266 – przy poparciu papieskim pokonawszy zwolenników dynastii Hohenstaufów – został ogłoszony królem Sycylii i Neapolu. W 1282 utracił Sycylię na rzecz króla Aragonii. Karol II oddał w 1290 r. Andegawenię królom Francji. Jego potomkowie podzielili się na gałęzie: Najstarsza linia wywodząca się od prawnuka Karola I – Karola Roberta – panowała od 1308 r. w królestwie Węgier. W 1320 r. Karol Robert poślubił Elżbietę, córkę Władysława I Łokietka. Popierał Polskę w jej walkach z Krzyżakami i Luksemburgami. Po śmierci Karola Roberta w 1342 r. tron objął jego syn Ludwik Węgierski, siostrzeniec i sojusznik Kazimierza III Wielkiego, jeden z najwybitniejszych władców Węgier. Po śmierci Kazimierza Wielkiego wstąpił w 1370 r. na tron Polski. Po Ludwiku Węgierskim tron polski objęła jego córka, Jadwiga Andegaweńska. Jej śmierć w 1399 r. zakończyła okres rządów Andegawenów w Polsce. Młodsza linia wywodząca się od Roberta Mądrego rządziła w Neapolu do 1381. Najmłodsza rządziła w księstwie Durazzo (tereny dzisiejszej Albanii), w Neapolu (1381–1435) oraz przejściowo na Węgrzech (1385–1386). Ostatnia z rodu królowa Neapolu Joanna II zmarła w 1435Genealogia potomków Karola Andegaweńskiego, M.Marek, Genealogy.Eu
Genealogia
Walezjusze andegaweńscy
thumb|Herb książąt Andegawenii z dynastii Walezjuszów andegaweńskich Po śmierci Małgorzaty andegaweńskiej (1299) samodzielnym władcą Andegawenii został jej mąż, Karol Walezjusz, brat króla Francji Filipa IV Pięknego. W 1328 roku, w momencie objęcia francuskiego tronu przez Filipa VI (syna Karola Walezjusza), nastąpiło połączenie Andegawenii z domeną królewską. Andegawenię jako księstwo otrzymał w 1360 roku Ludwik I Andegaweński, syn króla Francji Jana II DobregoJ.E. Morby, Dynastie świata, Kraków 1995, s. 135.. Ludwik I w 1382 został adoptowany przez królową Neapolu Joannę I i przejął jej tytuł królewski. Faktycznie władzę w Neapolu w latach 1435–1442 sprawował tylko jego wnuk René I Andegaweński. Ta linia Andegawenów wygasła na Karolu IV z Maine, tytularnym królu Neapolu w 1481. Przedstawiciele tej linii rządzili również w Lotaryngii w latach 1431–1473Genealogia potomków Ludwika I, M.Marek, Genealogy.Eu.
Genealogia
Zobacz też Władcy Hiszpanii Władcy Węgier Władcy Polski wielcy książęta Luksemburga Królestwo Sycylii
Uwagi
Przypisy
* !