Thomas Henry Huxley (ur. 4 maja 1825 w Ealing w Middlesex, zm. 29 czerwca 1895 w Eastbourne w hrabstwie East Sussex) – angielski naukowiec: zoolog, paleontolog, fizjolog i filozof, a z wykształcenia lekarz; członek Royal Society, w latach 1883–1885 jego prezes, profesor Royal School of Mines i Royal College of Surgeons. Laureat Medalu Copleya. Dziadek Aldousa Huxleya – wybitnego pisarza.
Życiorys Był obrońcą i propagatorem darwinizmu, a także pionierem kierunku ewolucyjnego w naukach zoologicznych. Twierdził, że proces ewolucji dotyczy również człowieka (Stanowisko człowieka w przyrodzie). Adwersarz biskupa Oksfordu Samuela Wilberforce’a w słynnej debacie oksfordzkiej z 1860 roku pomiędzy ewolucjonistami a kreacjonistami. Przez złośliwych zwany buldogiem Darwina.
Badał pochodzenie płazów i ptaków oraz czaszki kręgowców. Ustalił genealogię konia i wykazał pochodzenie ptaków od gadów kopalnych i pochodzenie płazów od ryb. Badał również przemianę pokoleń u jamochłonów oraz podobieństwo ich budowy do listków zarodkowych. W poglądach filozoficznych reprezentował agnostycyzm. Był członkiem zagranicznym Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk.
Dzieła O przyczynach zjawisk w naturze organicznej (pełny tekst polski) 1862, wyd. pol. 1873 Stanowisko człowieka w przyrodzie 1863, wyd. pol. 1874 On the application of the laws of evolution to the arrangement of the Vertebrata and more particularly of the Mammalia. Proceedings of the Zoological Society of London, 1880:649 –662. Zasady fizjologii 1866, wyd. pol. 1892, 1894, 1912 Ewolucja i etyka 1874, wyd. pol. 1904
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Wiktor Werner, Między krytyką a fetyszyzacją. Różne reakcje na pojawienie się ewolucjonistycznej koncepcji natury. „Roczniki Antropologii Wiedzy”, Rocznik I (2004) 2005, s. 45–56 Wiktor Werner, Skandal ewolucji, idea ewolucji. O medialnym i ideologicznym aspekcie dyskusji wokół hipotezy ewolucyjnej. „Roczniki Antropologii Wiedzy”, Rocznik I (2004) 2005, s. 57–70 Michał Zaborski, Rafał Chmura, Karol Pieniak, Debaty, które zmieniły historię, [w:] Tomasz Dołęgowski, Wojciech Labuda (red.), Szermierka na słowa. O debacie oksfordzkiej i nie tylko, wyd. 1, Warszawa: Poltext, 2021, s. 213–245, ISBN 978-83-8175-313-5
Linki zewnętrzne Thomas Henry Huxley – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Brytyjscy fizjolodzy Kategoria:Brytyjscy karcynolodzy Kategoria:Brytyjscy paleontolodzy Kategoria:Brytyjscy zoolodzy Kategoria:Członkowie Królewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Laureaci Medalu Copleya Kategoria:Laureaci Royal Medal Kategoria:Prezesi Royal Society Kategoria:Urodzeni w 1825 Kategoria:Zmarli w 1895