Adam Łopatka (ur. 10 listopada 1928 w Szlachcinie, zm. 14 czerwca 2003) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, teoretyk państwa i prawa. Pierwszy prezes Sądu Najwyższego w latach 1987–1990, z urzędu przewodniczący Trybunału Stanu, minister-kierownik Urzędu ds. Wyznań, poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji.
Życiorys mały|200px|Grób Adama Łopatki na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie Syn Stanisława i Franciszki. Absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, od 1968 profesor na tej uczelni. Od lipca 1969 do września 1987 był dyrektorem Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk.
W 1947 przystąpił do Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, a w 1948 wraz z nią do Związku Młodzieży Polskiej, którego członkiem był do 1956. W 1953 wstąpił także do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od 1956 do 1958 był I sekretarzem Komitetu Uczelnianego partii na UAM. W latach 1968–1971 był członkiem Centralnej Komisji Rewizyjnej Komitetu Centralnego PZPR, w latach 1971–1980 zastępcą członka KC PZPR, w okresie 1986–1990 członkiem KC PZPR. W latach 1986–1989 był członkiem Komisji ds. Wewnątrzpartyjnych oraz Działalności Partii w Organach Przedstawicielskich i Administracji Państwowej Komitetu CentralnegoKomisja ds. Wewnątrzpartyjnych oraz Działalności Partii w Organach Przedstawicielskich i Administracji Państwowej, „Trybuna Ludu”, nr 4, 6 stycznia 1987, s. 4..
W latach 1972–1981 był przewodniczącym Zrzeszenia Prawników Polskich. W okresie 1976–1985 poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji. W okresie 1982–1987 pełnił funkcję szefa Urzędu do Spraw Wyznań w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego i Zbigniewa Messnera. Od 14 maja 1987 do 30 czerwca 1990 pełnił urząd Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
Autor wielu prac o tematyce prawniczej. Współautor Międzynarodowej Konwencji Praw Dziecka. W latach 70. i 80. był członkiem Rady Redakcyjnej organu teoretycznego i politycznego KC PZPR „Nowe Drogi”„Nowe Drogi”, nr 3/1978, s. 2.. W październiku 1989 wszedł w skład Centralnej Komisji Zjazdowej PZPR, która przygotowywała dokumenty programowe i organizacyjne na ostatni, XI Zjazd PZPRUchwała w sprawie powołania Centralnej Komisji Zjazdowej, „Trybuna Ludu”, nr 242, 17 października 1989, s. 3..
Na emeryturze był nauczycielem akademickim w Prywatnej Wyższej Szkole Nauk Społecznych, Komputerowych i Medycznych w Warszawie.
Żonaty z Heleną z domu Kanią (1926–2012). Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera A3 tuje-1-52)Wyszukiwarka grobów w Warszawie. [dostęp 2020-05-20]..
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Komandorskim (1999). Orderu Odrodzenia Polski i Orderem Sztandaru Pracy II klasy.
Wybrane publikacje Contemporary conceptions of law. Papers submitted by the Polish scholars, Warsaw: PAS: PSIAPLSP, 1979. Demokracja i kierownicza rola PZPR, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1969. Demokracja, prawa człowieka, socjalizm, (red.) Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1980. Demokratyzm socjalistycznego systemu politycznego PRL, (red.) Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1978. Encyklopedia prawa, Warszawa: Wydawnictwa Prywatnej Wyższej Szkoły Businessu i Administracji, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998. Études sur le droit polonais actuel, Paris: Mouton, 1968. Formy państwa socjalistycznego, Wrocław–Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977. Organizacja społeczeństwa socjalistycznego w Polsce (red.), Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, 1970, 1971. Organizacje partyjne w środowiskach kultury i nauki. Ogólnopolska konferencja partyjno-naukowa (red.), Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1979. Organizacje partyjne wielkich zakładów pracy. Materiały z krajowej konferencji partyjno-naukowej, (red.), Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1976. Państwo, prawo i prawnicy w służbie socjalistycznego narodu polskiego. Materiały sesji (red.), Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1979. Państwo socjalistyczne a związki zawodowe. Studium z teorii państwa socjalistycznego, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1962. Podstawowe prawa i obowiązki obywateli PRL (red.), Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968, 1969, 1971, 1978. Podstawowe prawa i obowiązki obywateli PRL w okresie budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1976. Podstawowe problemy rozwoju polskiego modelu demokracji socjalistycznej, Warszawa: Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Komitet Centralny, 1989. Podstawowe problemy XXII Zjazdu KPZR. Materiały z konferencji teoretycznej na temat programu KPZR, (red.), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie na zlecenie Komitetu Wojewódzkiego PZPR, 1963. Poland and the new international democratic order, Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1980. Political sciences in Poland, Warszawa: Polish Scientific Publ. 1979. Polityczna organizacja społeczeństwa w Polsce w okresie budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1977. Prawa człowieka w Polsce, Warszawa: „Interpress”, 1980. Prawo do swobodnego wyrażania opinii, Warszawa: Agencja Scholar, 1993. Prawo do wolności myśli, sumienia i religii, Warszawa: „Scholar”, 1995. Prawotwórstwo socjalistyczne, Warszawa: PAN IPiP, 1979. Prawoznawstwo. Wprowadzenie, Warszawa: Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego. Oficyna Wydawnicza, 2002. Probleme der Gesetzlichkeit im Staatsapparat der Volksrepublik Polen, Berlin: Duncker und Humblot, 1977. Przedsiębiorstwo i samorząd załogi, Warszawa: TWP ZG, 1981. Przemiany stosunków własnościowych w PRL. Materiały z konferencji naukowej, Warszawa, styczeń 1976, Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1977. Przewodnik do nauki teorii państwa i prawa, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, 1955. PZPR jako siła przewodnia w procesie budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego (red.), Warszawa: IPPML KC PZPR, 1979. Rola gminnych organizacji partyjnych w realizacji programu rozwoju rolnictwa i wyżywienia narodu (red.), Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1978. Słownik wiedzy obywatelskiej (red.), Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, 1971. Stenogram wystąpienia ministra tow. Adama Łopatki, Kierownika Urzędu ds. Wyznań na spotkaniu z lektorami, Warszawa: 1982. Stosunki społeczno-polityczne w procesie budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego w Polsce, Warszawa: IPPML KC PZPR [Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej], 1979. System organizacji i funkcjonowania społeczeństwa socjalistycznego w Polsce (red.), Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1966. Systemy partyjne. System partyjny w Polsce. Kierownicza rola PZPR wobec państwa i jej przewodnia rola, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1968. Ustrój polityczny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (współautor), Warszawa: PWN, 1981, 1986. Wielkopolska w dwudziestoleciu Polski Ludowej (red.), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1965. Wstęp do nauk o państwie i prawie. Opracowanie zbiorowe przeznaczone dla studentów I roku Wydziału Prawa (red.), Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1965, 1967. Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965, 1968, 1969, 1975. Wykłady podstaw nauk politycznych, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1966. Zarys teorii państwa i prawa dla studentów 1 roku Wydziału Prawa, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 1962, 1963. Zasady polityki wyznaniowej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Warszawa 1987.
Nagrody Nagroda „Trybuny Ludu” w dziedzinie upowszechniania marksizmu-leninizmu i polityki PZPR (1972)Nagrody „Trybuny Ludu”, „Trybuna Ludu”, nr 259, 16 września 1972, s. 1.
Przypisy
Bibliografia Prof. Adam Łopatka nie żyje, „Rzeczpospolita”, 16 czerwca 2003. [dostęp 2020-05-20].
Informacje w BIP IPN. [dostęp 2020-05-20].
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji Rewizyjnej PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Prawników Polskich Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Kierownicy Urzędu do Spraw Wyznań Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pierwsi Prezesi Sądu Najwyższego (Polska Ludowa) Kategoria:Pierwsi Prezesi Sądu Najwyższego w III RP Kategoria:Pierwsi sekretarze Komitetów Uczelnianych PZPR Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Posłowie z okręgu Poznań (PRL) Kategoria:Przewodniczący Trybunału Stanu Kategoria:Pracownicy Instytutu Nauk Prawnych PAN Kategoria:Nauczyciele akademiccy Prywatnej Wyższej Szkoły Nauk Społecznych, Komputerowych i Medycznych w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uczelni Łazarskiego w Warszawie Kategoria:Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2003