Szczepin (niem. Tschepine) – osiedle we Wrocławiu, w granicach byłej dzielnicy Stare Miasto (podział Wrocławia na pięć dzielnic obowiązywał w latach 1952–1990) razem z osiedlami Stare Miasto i Przedmieście Świdnickie. W granicach miasta od 1808.

Nazwa Nazwa pochodzenia polskiego, od imienia Szczepan. Konstanty Damrot w swej książce o pochodzeniu nazw miejscowości na Śląsku wydanej w 1896 roku w Bytomiu wzmiankował miejscowość pod polską nazwą Szczepin.

Wieś (do 1808) thumb|upright|left|250px|Położenie osad na terenie Przedmieścia Mikołajskiego w XII-XIII wieku W średniowieczu wieś rybacka. Pierwszy raz wzmiankowana w 1203, był tam kościół św. Mikołaja. Od 1257 z nadania Henryka III BiałegoAntkowiak pisze o Leszku II Białym, ale takiego księcia nie było, wówczas księciem wrocławskim był właśnie Henryk III Biały. należała do klasztoru św. Klary. Cztery lata później podarował miastu pobliskie łąki, leżące w okolicy dzisiejszej ulicy Długiej, które przez wiele lat były przedmiotem sporu klasztoru z miastem.

W XVI w. wieś opisywana jest jako „długa, szeroka i czysta”. Długo mieszkała tu ludność polska, jeszcze w XVIII wieku okolica ta określana była jako Polnische Vorstadt s. 319. (Przedmieście Polskie). Już wtedy istniały dwa najważniejsze trakty komunikacyjne: późniejsza Friedrich-Wilhelm-Straße (obecnie ulica Legnicka, oznaczona na planie Endlera z 1807 po prostu jako Nicolai Vorstadt) Lange Gasse (obecnie ulica Długa).

Osiedle Po zburzeniu murów miejskich na rozkaz Hieronima Bonaparte w 1808 do miasta zostały przyłączone przedmieścia, w tym także Przedmieście Mikołajskie (Nicolai Vorstadt). W jego skład wchodziły oprócz wsi Tschepine także osady Sokolniki i Nabycin, ale integracja z miastem była powolna s. 320. i jeszcze w połowie XIX w. zabudowa osiedla miała charakter wiejski. Wyjątkiem była główna arteria komunikacyjna: Friedrich-Wilhelm-Straße (obecnie ulica Legnicka), wybrukowana i zabudowana kamienicami s. 332.. Była to droga wylotowa na zachód miasta.

Sytuacja zmieniła się w połowie XIX wieku. Powstały dwa dworce kolejowe: w 1842 Świebodzki (Freiburger Bahnhof), a w 1844 Dolnośląsko-Marchijski (Niederschlesisch-Märkischer Eisenbahnhof); dzięki komunikacji kolejowej przemysł ciężki w tym rejonie zaczął szybko się rozwijać. 27 października 1856 uroczyście otwarto kolejową trasę Wrocław–Poznań, biegła ona na zachodniej granicy osiedla – wówczas także granicy miasta – w ten sposób Szczepin uzyskał połączenie na dwóch stacjach: Br.-Popelwitz oraz Br.-Nikolaitor (dzisiaj: Wrocław Popowice i Wrocław Mikołajów). Pomiędzy torami trasy berlińskiej a Berliner-Straße (obecnie ulica Braniborska) powstawały magazyny i warsztaty, bardziej na zachód, za Striegauer Platz (obecnie plac Strzegomski) rozwijała się dzielnica przemysłowa, m.in. zakłady Linke-Hoffman-Werke). Powstałe tu w drugiej połowie XIX wieku osiedle miejskie uważane było w swoim czasie za jedno z najpiękniejszych zakątków Wrocławia. W latach 1872–1882 został odbudowany katolicki kościół św. Mikołaja (St. Nikolai Kirche) w stylu neogotyckim wówczas najwyższy budynek w mieście. Od 1901 przez Friedrich-Wilhelm-Straße przebiega zelektryfikowana linia tramwajowa. W latach 1911–1913 wybudowano ewangelicki kościół Św. Pawła (Pauluskirche), z charakterystyczną wieżą, na miejscu dzisiejszego „Dolmedu”.

Jednym z powstałych w okresie międzywojennym modernistycznych osiedli było Siedlung Westend projektu Theo Effenbergera wybudowane w latach 1925–1929, w częściowo istniejące do dziś (w rejonie ulicy Słubickiej) s. 67.. W 1933 powstaje kolejny kościół katolicki pw. Chrystusa Króla przy Glogauer Str. (obecnie ulica Głogowska).

Niemal całkowicie zrównane z ziemią w czasie obrony Festung Breslau, osiedle już nigdy nie odzyskało przedwojennego blasku. Z czasów wojny pozostał wybudowany w 1942 Bunkier Strzegomski projektu Richarda Konwiarza. Oba kościoły: św. Mikołaja i św. Pawła zostały kompletnie zniszczone, rozebrane ostatecznie w latach 50. Na miejscu kościoła św. Mikołaja jest rozległy skwer – plac św. Mikołaja. Tutaj zatrzymał się ostatni atak wojsk radzieckich. thumb|260px|jedna z nielicznych zachowanych kamienic przedwojennego Szczepina thumb|260px|„Dolmed” przy ul. Legnickiej thumb|260px|kościół Chrystusa Króla przy ul. Młodych Techników Po wojnie Przemieście Mikołajskie zostało przemianowane na Szczepin. Aż do lat 60. spore obszary osiedla zajmowały sterty gruzu i ruiny. Po wojnie w latach 60. i 70. powstało osiedle wielorodzinnych bloków z wielkiej płyty s. 139.. Powstaje nowoczesne i oryginalne w wyglądzie Centrum Diagnostyki Medycznej „Dolmed” (projekt z 1977). W połowie lat 80. zbudowano nowy kościół, przy ul. Młodych Techników – Chrystusa Króla.

Północną część osiedla zajmują ogródki działkowe (przed wojną były to tereny wojskowe), za nimi przy wiadukcie kolejowym trasy poznańskiej znajduje się teren sportowo-rekreacyjny – Górka Szczepińska (dawniej Zankholz Wiese). Na wschód od niej znajduje się teren giełdy samochodowej, obecnie przebudowywany na osiedle mieszkaniowe, a dalej, przy ulicy Długiej, supermarkety: Kaufland i OBI.

W 1997 w trakcie powodzi tysiąclecia osiedle położone na wysokości 116 m n.p.m. zalała woda, miejscami sięgająca dwóch metrów.

Na osiedlu znajdują się następujące placówki oświatowe: Zespół Szkół nr 1, ul. Słubicka 29/33 – dawniej Szkoła Ludowa (żeńska Volksschule 26) zbudowana w 1910 Zespół Szkół nr 18, ul. Młodych Techników 58–62 – dawniej Zespół Szkół Ludowych, wybudowany w latach 1900–1907 Gimnazjum nr 28 im. Kawalerów Orderu Orła Białego przekształcone w Szkołę Podstawową nr 14, ul. Zachodnia 2 Szkoła Podstawowa nr 18, ul. Poznańska 26 – do 2018 roku nosiła im. Bolesława Drobnera Sportowa Szkoła Podstawowa nr 46 im. Polskich Olimpijczyków, ul. Ścinawska 21

Główne ulice i place na Szczepinie: pl. Jana Pawła II ul. Legnicka pl. Strzegomski pl. Solidarności ul. Zachodnia ul. Młodych Techników

Podobnie jak wszystkie osiedla znajdujące się w zachodniej części Wrocławia, Szczepin prawie w całości ma powojenną zabudowę. Sprzed 1945 roku do dziś istnieją: część osiedla Siedlung Westend wraz z Zespołem Szkół nr 1, przy ulicy Słubickiej Zespół Szkół nr 18 i kamienice przy pobliskiej ulicy Łęczyckiej bunkier projektu Konwiarza, przy placu Strzegomskim pozostałości dworca Dolnośląskiego oraz dworzec Świebodzki kilka kamienic, m.in. przy ulicy Legnickiej i Rybackiej wiadukt na ulicy Długiej oraz obie stacje kolejowe: Mikołajów i Popowice willa przy ulicy Bolesławieckiej obiekty przemysłowe przy kolejowej trasie berlińskiej kamienice przy ulicy Podwale oraz gmach Akademii Muzycznej, w 1852 kupiony przez Schlesische Feuerversicherung Gesellschaft (Śląskie Towarzystwo Ubezpieczeń od Ognia, działające od 1848) budynek Zarządowi Regionu NSZZ „Solidarność”, dawniej Zigarettenfabrik der Familie Halpaus (Fabryka Papierosów Rodziny Halpaus), zbudowany w 1909

Przypisy

Linki zewnętrzne Szczepin na starych i współczesnych fotografiach