Amazon.com, Inc. (wym. []) – amerykańskie przedsiębiorstwo, działające w formie spółki akcyjnej, założone 5 lipca 1994 w Bellevue koło Seattle pod nazwą Cadabra przez Jeffa Bezosa, zajmujące się handlem elektronicznym (e-handlem) B2C, prowadzące największy sklep internetowy na świecie.
Nazwę spółki, oznaczającą w języku angielskim rzekę Amazonkę, wybrał Jeff Bezos w nawiązaniu do planowanej skali przepływu towarów przez jego sklep internetowy.
Działalność thumb|Furgonetka elektryczna Amazon skonstruowana we współpracy z Rivian Amazon został założony 5 lipca 1994 przez Jeffa Bezosa, a pierwszą książkę sprzedał w lipcu 1995 r.History & Timeline. Był to egzemplarz Fluid Concepts & Creative Analogies. Computer Models of the Fundamental Mechanisms of Thought. W latach 1994–1995 nosił nazwę Cadabra, początkowo będąc księgarnią internetową. Wkrótce jej asortyment poszerzył się o DVD, sprzęt komputerowy, sprzęt elektroniczny, meble, towary spożywcze i wiele innych. Oddziały Amazonu działają w Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji, Chinach, Japonii, Włoszech, Hiszpanii, Brazylii, Polsce i innych państwach. Dostarczenie zamówionego towaru jest możliwe teoretycznie na całym świecie, jednak w praktyce istnieje cały system ograniczeń krajów docelowych dla danego zamówienia.
W lutym 2005 r. Amazon uruchomił usługę Amazon Prime, będącą płatną subskrypcją dającą użytkownikom dostęp do dodatkowych usług niedostępnych dla pozostałych klientów Amazona. W sierpniu 2014 r. Amazon kupił platformę Twitch za kwotę 970 milionów dolarów.
W styczniu 2015 r. Amazon ogłosił plany wejścia na rynek kinematograficzny. Do korporacji Amazon należą też Alexa Internet, Joyo.com (Amazon.cn), SoundUnwound i IMDb.
W 2019 r. Amazon zajął 4. miejsce rankingu największych przedsiębiorstw handlowych świata z przychodem wysokości 118,573 mld dolOto 10 największych firm handlowych świata. Lider nie zmienił się od wielu lat, businessinsider.com.pl.. Wycena rynkowa oscyluje na poziomie 2,8 bln dolarów.
W 2017 r. Amazon zapoczątkował program Brand Registry, mający na celu zwalczanie nieuczciwej konkurencji i ochronę praw własności intelektualnej właścicieli zastrzeżonych znaków towarowych. Program jest dostępny w Stanach Zjednoczonych, Arabii Saudyjskiej, Australii, Belgii, Brazylii, Egipcie, Francji, Hiszpanii, Holandii, Indiach, Japonii, Kanadzie, Meksyku, Niemczech, Polsce, Singapurze, Szwecji, Turcji, Wielkiej Brytanii, Włoszech i Zjednoczonych Emiratach Arabskichhttps://brandservices.amazon.pl/progressreport [dostęp 2024-01-02]..
Jedną z kluczowych funkcji Amazon Brand Registry jest umożliwienie markom korzystania z zaawansowanych opcji prezentacji produktów, takich jak A+ Content (poprzednio znane jako Enhanced Brand Content). Pozwala to na tworzenie bardziej szczegółowych i atrakcyjnych opisów produktów, co może przyczynić się do zwiększenia konwersji. mały|upright=2.2|centruj|Mapa krajów w których dostępny jest Amazon Marketplace
Amazon w Polsce
Amazon działa w Polsce od 2014 r., posiadając 11 centrów logistyki e-commerce. Trzy pierwsze centra dystrybucyjne otwarto w październiku 2014 r. w Bielanach Wrocławskich oraz w Sadach koło Poznania. Pod koniec 2017 r. uruchomiono centra dystrybucyjne w Sosnowcu i Kołbaskowie. W 2019 r. otwarto centra dystrybucyjne w OkmianachOkmiany. Nowe centrum logistyczne Amazon na Dolnym Śląsku • tuwroclaw.com. i Pawlikowicach. W kwietniu 2020 r. uruchomiono obiekt w Gliwicach, zaś od sierpnia 2020 r. działa centrum logistyczne w Łodzi. W 2021 r. otwarto dziesiąty obiekt – w Świebodzinie. Na 1000 pracowników przypada w nim 3000 robotów . We wrześniu 2024 r. uruchomiono jedenaste centrum logistyczne w Gorzyczkach (gmina Gorzyce), świętując przy tym dziesięciolecie swojej działalności w Polsce. Firma planuje zatrudnić tam ok. 1000 pracownikówhttps://biuroprasoweamazon.pl/O-Amazon-w-Polsce/Centra-Logistyki/Komunikat-prasowy/amazon/pl/news/Amazon-uruchomi%C5%82-w-Gorzyczkach-11.-centrum-logistyczne-w-Polsce/..
Firma posiada także Centrum Rozwoju Technologii w Gdańsku i oddział Amazon Web Services w Warszawie. Do 2021 r. Amazon stworzył 18 tys. stałych miejsc pracy w PolsceAmazon zwiększa w Polsce liczbę stałych miejsc pracy do 18 tys. i tworzy dodatkowe 10 tys. stanowisk sezonowych na okres przedświąteczny (onet.pl)..
Amerykańska Izba Handlowa, która w 2020 r. podsumowała 30 lat działalności amerykańskich przedsiębiorstw w Polsce, ogłosiła, że Amazon jest największym pracodawcą ze Stanów Zjednoczonych w kraju i trzecim co do wielkości amerykańskim inwestorem.
27 stycznia 2021 Alex Ootes, wiceprezes ds. rozwoju w Unii Europejskiej potwierdził, że sklep internetowy zostanie uruchomiony w Polsce. Nie podano jednak daty startu portalu, ale spółka zachęciła sprzedawców do rejestracji na dedykowanej stronie internetowej.
2 marca 2021 domena amazon.pl została oddana do użytku klientom, a sklep oficjalnie rozpoczął swoją działalność na polskim rynku.
Kontrowersje Stany Zjednoczone Amazon w 2018 r. zatrudniał w Stanach Zjednoczonych 566 tysięcy osób. Mimo że jest postrzegany jako atrakcyjny pracodawca przez pracowników szczebla menedżerskiego, jest krytykowany przez władze i pracowników fizycznych, stanowiących większość siły roboczej firmy. Amazonowi zarzuca się wyzysk, objawiający się m.in. poprzez wynagrodzenie niewspółmiernie niskie do wymaganej przez przedsiębiorstwo wydajności pracy. Zarobki w Amazonie (od 2018 r.) na terytorium Stanów Zjednoczonych dla pracownika bez większych kwalifikacji są znacznie powyżej federalnej minimalnej płacy.
1 stycznia 2019 w magazynie Amazonu w Eastvale w Kalifornii miał miejsce wyciek gazu. Brygadziści odmówili ewakuacji budynku, mimo że pracownicy wymiotowali i mdleli. Robotnikom ogłoszono, że wyjście z fabryki będzie potraktowane jako czas wolny i odejmowane z pensji.
Propaganda i media Amazon zakupił tradycyjne magazyny, na przykład „The Washington Post”, co spotkało się z krytyką, w tym senatorów i prezydenta USA.
W sierpniu 2018 r. wyszło na jaw, że Amazon opłaca boty internetowe zaprogramowane w taki sposób, by tworzyć komentarze w sieci opisujące w pozytywnym świetle warunki pracy w zakładach przedsiębiorstwa.
Doniesienia prasowe i zeznania pracowników ukazują warunki pracy robotników w centrach logistycznych Amazonu w negatywnym świetle. Wskazują na złe traktowanie pracowników, m.in. poprzez skracanie czasu przerw, łamanie prawa do tworzenia związków zawodowych, niedostateczne warunki sanitarne, wszechobecny monitoring oraz zmuszanie do pracy ponad normę, skutkujące nieodwracalnymi problemami zdrowotnymi.
W 2020 r. reporterzy Vice News opublikowali raport, w którym ujawniali, jak zarząd Amazonu planował oczerniającą kampanię internetową, która miała być wymierzona w jego byłego pracownika zwolnionego przez przedsiębiorstwo, gdy ten zorganizował strajk pracowników w magazynie w Staten Island.
Zarzuty nieuczciwej konkurencji W 2014 r. księgarnia Hachette rozpoczęła spór z Amazonem dotyczący „cen pośrednictwa”, które mają miejsce, gdy pośrednik (taki jak Hachette) określa cenę książki; normalnie jednak to Amazon dyktuje poziom rabatu książki. W spór ten zaangażowało się setki pisarzy – w tym wielu znanych autorów, na przykład Stephen King, John Grisham i Ursula K. Le Guin – którzy podpisali petycję przeciw Amazonowi, żeby ten „przestał szkodzić egzystencji autorów, na których zbudował swój biznes” i oskarżając Amazon o „branie książek jako zakładników”, blokadę autorów i cenzurę. Spór ten spowodował także gwałtowny spadek sprzedaży książek Hachette w Amazonie, co oznacza, że serwis wygrał w takiej blokadzie i odstraszaniu klientów.
Pozostałe podobne zarzuty: łamania praw pracowniczych, inwigilacja, związki ze służbami siłowymi, sprzeniewierzanie się oryginalnej misji i deklaracjom omawia film Amazon Empire: The Rise and Reign of Jeff Bezos reporterów Frontline PBS.
Zaangażowanie w konflikt w Gazie Amazon i Google świadczą na rzecz Izraela, w tym izraelskich sił zbrojnych, usługi z zakresu sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego oraz chmury obliczeniowej w ramach Projektu Nimbus. Projekt był krytykowany przez część akcjonariuszy i pracowników obu firm, którzy wyrażali obawy, że może on przyczynić się do naruszania praw człowieka Palestyńczyków w kontekście konfliktu izraelsko-palestyńskiego.
W czerwcu 2025 r. raport Specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. praw człowieka na okupowanych terytoriach palestyńskich Francescy Albanese wskazał 48 korporacji, w tym Amazon, jako podmiot „kluczowy dla izraelskiego aparatu nadzoru oraz trwających zniszczeń w Gazie”.
Zobacz też
Amazon Go Amazon Kindle Rivian EDV
Przypisy
Linki zewnętrzne Amazon.com Amazon.pl Linki do stron w innych krajach
Kategoria:Księgarnie Kategoria:Przedsiębiorstwa z siedzibą w Seattle Kategoria:Spółki notowane na NASDAQ Kategoria:Amerykańskie sklepy internetowe