Antoni Kazimierz Sapieha (ur. przed 6 listopada 1689, zm. 16 maja 1739 w Dereczynie) – poseł, starosta merecki i puński, kasztelan trocki. Przed 7 grudnia 1706 roku mianowany stolnikiem litewskim, ustąpił z urzędu po powrocie Augusta II Mocnego w 1709 rokuUrzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV-XVIII wieku spisy opracowali Henryk Lulewicz i Andrzej Rachuba, Kórnik 1994, s. 190., dyrektor wileńskiego sejmiku przedsejmowego w 1724 rokuRobertas Jurgaitis, Vilniaus seimelio veikla 1717–1795 m., Kaunas 2007, s. 221..

Był synem Jerzego Stanisława i Izabeli Heleny z Połubińskich.

Kształcił się w Paryżu w latach 1705–1709. Po upadku Stanisława Leszczyńskiego przebywał w Prusach u boku dziadka, Kazimierza Jana, prawdopodobnie uczestnicząc w przedsięwzięciach antydworskich lat 1711–1713.

24 marca 1713 po złożeniu przysięgi na wierność Augustowi II Antoni Kazimierz uzyskał amnestię i mógł wrócić do kraju. Po powrocie działał głównie w Trybunale Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego i sejmikach deputackich. W 1723 zaangażował się w sprowadzenie pijarów do Wilna, w celu przełamania monopolu jezuickiego na szkolnictwo. W 1724 został marszałkiem Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

W 1726 przebywał w Sankt Petersburgu, gdzie brał udział w zaręczynach kuzyna Piotra Pawła z Marią Mienszykow.

Posłował na sejm 1729 zajmując stanowisko antykrólewskie. Był jednym z kandydatów na marszałka sejmu konwokacyjnego w 1733 roku. Jako poseł na sejm konwokacyjny 1733 roku z powiatu słonimskiego był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 27 kwietnia 1733 roku na tym sejmieKonfederacya generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lithuaniae na konwokacyi generalney Warszawskiej uchwalona [...] 27 (słow. [...] kwietnia [...] 1733, s. 45.. Poseł i pułkownik powiatu słonimskiego na sejm elekcyjny 1733 rokuPorządek na Seymie Walnym elekcyi między Warszawą a Wolą dnia 25 Sierpnia roku Pańskiego 1733 postanowiony ; Actum in Curia Regia Varsaviensi 1733 sub tempus moderni interregni, feria tertia in crastino festi S. Matthaei Apostoli et Evangelistae anno Domini 1733, s. 58.. Na elekcji poparł Stanisława Leszczyńskiego, u którego boku przebywał do czasu jego abdykacji w 1736 r., będąc międzyczasie aresztowany w czerwcu 1734 w rosyjskim obozie w Pruszczu za niezłożenie przysięgi wierności Augustowi III. Był jednym z autorów listu do papieża Klemensa XII wyliczający wszystkie nieprawości stronnictwa saskiego.

W lipcu 1737 otrzymał kasztelanię trocką, mimo że cały czas utrzymywał kontakt z Leszczyńskim i oskarżano go o antydworskie intrygi.

Ocalały fragmenty jego dziennika z lat 1728–1733.

W 1726 roku został odznaczony Orderem św. Aleksandra NewskiegoБантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 118..

Zmarł 16 maja 1739 w Dereczynie. Został pochowany w nieistniejącym już dziś kościele OO Dominikanów w Dereczynie. Przypisy

Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1733 Kategoria:Kasztelanowie troccy Kategoria:Marszałkowie sejmikowi (województwo wileńskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1729 Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1733 Kategoria:Posłowie na sejm elekcyjny 1733 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (powiat słonimski) Kategoria:Pułkownicy pospolitego ruszenia (województwo nowogródzkie) Antoni Kazimierz Sapieha Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta III Sasa Kategoria:Starostowie mereccy Kategoria:Starostowie puńscy Kategoria:Stolnicy wielcy litewscy Kategoria:Marszałkowie Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Urodzeni w 1689 Kategoria:Zmarli w 1739