307x307px|mały|Herb Łodzia
Górkowie (Gorkowie) herbu Łodzia – polski ród magnacki silnie związany z Kórnikiem, Bninem, Poznaniem i Swarzędzem. Górkowie niekiedy nazywani byli panami z Górki.
Historia Rosnące znaczenie rodzinie dał Mikołaj z Górki – kanclerz kapituły poznańskiej (zm. 1439), który będąc właścicielem Kórnika wzniósł w nim okazały zamek, a pod koniec życia erygował kościół parafialny. To on promował Wyszotę i Łukasza, swoich bratanków, synów Jakuba z Górki (zm. 1422). Wyszota Górka przez wiele lat był prepozytem katedralnej kapituły poznańskiej. Łukasz był dworzaninem króla Władysława Jagiełły i zasłużył się również wobec Władysława Warneńczyka na Węgrzech, doprowadzając tam oddziały zaciężnych. W roku 1441 Łukasz zostaje wojewodą poznańskim. Król Kazimierz IV Jagiellończyk powołał Łukasza Górkę na starostwo generalne Wielkopolski, które piastował w latach 1447–1448, 1451–1454 i 1456–1457.
Łukasz ożenił się z Katarzyną Szamotulską, córką i siostrą poznańskich kasztelanów, z którą miał czterech synów, z których dwu, Jakuba i Uriela, przeznaczył na kariery kościelne. Młodo zmarły Jakub otrzymał kanonię poznańską, a chorowity Uriel zgromadził liczne beneficja kościelne, a także objął kanclerstwo koronne oraz zapewnienie o możliwym biskupstwie poznańskim, które objął w roku 1479 i które sprawował aż do śmierci w 1498 r.
Dwaj świeccy bracia Uriela, Jan i Mikołaj, niewiele przeżyli ojca. Jan zmarł w 1478/79 r. jako podkomorzy poznański. Mikołaj zmarł w 1482 r. jako kasztelan gnieźnieński. Tak więc z czterech synów Łukasza Górki pozostał tylko jeden potomek – syn Mikołaja, Łukasz II Górka, którego protektorem, po wczesnej śmierci ojca, został stryj Uriel.
Łukasz (II) Górka osiągnął kolejno urzędy kasztelana lędzkiego (1507), poznańskiego (1511), a później i wojewody poznańskiego w 1515 r. Był też starostą generalnym Wielkopolski w latach 1508–1535. Po śmierci żony przyjął święcenia kapłańskie i w roku 1538 został biskupem kujawskim. Umierał w roku 1542 jako najpotężniejsza i najbogatsza osoba w Wielkopolsce tego czasuAntoni Gąsiorowski: Krąg fundatorów wielkopolskich płyt brązowych schyłku wieków średnich w Kronika Miasta Poznania, nr 3/4, 1991 s.11. Swój majątek pozostawił jedynemu synowi, Andrzejowi Górce.
Andrzej Górka zmarł w roku 1551, a zrodzone ze swojego małżeństwa (od 1525) z Barbarą z Kurozwęckich (zm. 1545) pięcioro dzieci nie miało już żadnego męskiego potomka. Ostatni z Górków – Stanisław zmarł bezpotomnie w 1592 roku.
Przedstawicieli rodu pochowano w poznańskiej katedrze, w kaplicy Górków.
Drzewo rodowe Górków
Wojciech z Górkiur. ? zm. po 1398 Pietrasz wz. 1400 Jakub z Górki ur. ? zm. 1422/26 Mikołaj ur. ? zm. 1439 Łukasz ur. ? zm. 11 IV 1475 Wyszota ur. ? zm. 1453 Uriel ur. ? zm. 21 I 1498 Jan ur. ? zm. 1478 Jakub ur. ? zm. 1476 Mikołaj ur. ? zm. 1482/1497 Małgorzata ur. ? zm. ? Łukasz ur. 1482 zm. 14 X 1542 Katarzyna z Brudzewa ur. ? zm. przed 1538 Andrzej ur. 1500 zm. 1551 Anna ur. ? zm. ? Katarzyna ur. ? zm. ? Łukasz ur. ok. 1533 zm. 23 I 1573 Andrzej ur. ok. 1534 zm. 5 I 1583 Stanisław ur. 1538 zm. 23 X 1592 Katarzyna ur. ? zm. ? Barbara ur. ? zm. ?
Przedstawiciele bez osobnych haseł Jan Górka – podkomorzy poznański i starosta nakielski. Zmarł w 1478. Jakub II Górka – student Akademii Krakowskiej, później kanonik kapituły poznańskiej. Zmarł w 1476.
Zamki i pałace Górków
Zobacz też Pałac Górków w Poznaniu Zamek w Kórniku
Przypisy
Bibliografia Antoni Gąsiorowski: Krąg fundatorów wielkopolskich płyt brązowych schyłku wieków średnich w Kronika Miasta Poznania, nr 3/4, 1991 ss.9-33
! Kategoria:Wielkopolskie rody szlacheckie