thumb|Dywizjon walczył w składzie 16 DP 16 dywizjon artylerii ciężkiej (16 dac) – pododdział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego.

Dywizjon został sformowany na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.5541/Org.tj.38 z 2 grudnia 1938 roku poprzez wydzielenie baterii armat 105 mm i baterii haubic 155 mm ze składu 8 pułku artylerii ciężkiej z Torunia i przeniesienie do koszar przy placu ćwiczeń w Grupie. Dywizjon osiągnął zdolność bojową w maju 1939 roku. Był organiczną jednostką artylerii 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. W marcu 1939 stacjonował w Grudziądzu

16 dac w kampanii wrześniowej Mobilizacja 16 dywizjon artylerii ciężkiej po zmobilizowaniu w Grupie przez 16 pułk artylerii lekkiej w dniach 24-26 sierpnia w ramach mobilizacji alarmowej w grupie żółtej, w następnych dniach wykonał marsz zajmując 30 sierpnia rejon na południe od Gruty z zadaniem wsparcia odcinka „Gruta”. Dywizjon składał się z dwóch baterii po trzy działony. Pierwsza bateria była uzbrojona w trzy 105 mm armaty wz. 1913, natomiast druga bateria w trzy 155 mm haubice wz. 1917.

Działania bojowe W kampanii wrześniowej walczył w składzie macierzystej dywizji (Armia „Pomorze”).

Oddział Zbierania Nadwyżek 16 dac Sformowany z nadwyżek żołnierzy rezerwy, koni i sprzętu taborowego i pozostałego wyposażenia pozostałych po zmobilizowaniu rzutu bojowego 16 dac. Oddział składał się z 4 oficerów rezerwy, ok. 160 podoficerów i szeregowych rezerwy, 39 koni i 11 wozów z poboru w złym stanie. Dowódcą oddziału mianowano ppor. rez. Feliksa Gaworzewskiego. Nocą 26/27 sierpnia 1939 roku OZN 16 dac załadowano na transport kolejowy wraz ze sprzętem kwaterunkowym, oddział został przewieziony do Skierniewic, gdzie po wyładowaniu kwaterował w pobliskiej wsi Maków-Podnarce. Nocą 3/4 września na rozkaz przełożonych pomaszerował marszem pieszym do Warszawy wraz z OZN 16 pal docierając na miejsce nocą 7/8 września. Z Warszawy poprzez Siedlce oddział nadwyżek dotarł 13 września do Brześcia nad Bugiem. Z uwagi na brak broni w nadwyżkach dywizjonu, nie wszedł on w skład garnizonu brzeskiego, został skierowany do Kobrynia, a dalej przez Ratno do Kowla. 20 września w okolicach Kowla ustalono, że zgrupowanie WP w Kowlu zostało zdemobilizowane, a w mieście są oddziały sowieckie, zawrócono do Ratna, a następnie do Małoryty. W Małorycie oddział wszedł w skład Zgrupowania „Brzoza” pod dowództwem płk. Brzozy-Brzeziny. Dozbrojenie nastąpiło podczas marszu, bronią porzuconą. OZN 16 dac skapitulował 6 października wraz z SGO „Polesie” w Woli Gułowskiej.

Organizacja i obsada personalna w 1939 Obsada personalna w marcu 1939 dowódca – ppłk Stanisław Jerzy Ostapowicz zastępca dowódcy i oficer zwiadowczy – mjr Kazimierz Julian Klimko adiutant – kpt. Józef Franciszek Skaza dowódca plutonu łączności – kpt. Wiktor Kołowrocki dowódca 1 baterii – por. Teodor Włodzimierz Opolski dowódca 2 baterii – kpt. Lech Piotr Buderawski dowódca plutonu – por. Wacław Wierzchowski

+Organizacja i obsada personalna 1 września 1939Stanowisko etatoweStopień, imię i nazwiskoUwagidowództwodowódca dywizjonuppłk Stanisław Jerzy Ostapowiczniemiecka niewolaadiutantkpt. Józef Franciszek Skazaniemiecka niewolaoficer zwiadowczykpt. Wiktor Kołowrockiniemiecka niewolaoficer obserwacyjnyNNoficer łączności i dowódca plutonu łącznościpor. Wacław Wierzchowskiniemiecka niewolaoficer łącznikowyNNpłatnikppor. rez. Telesfor Dębskiniemiecka niewolaoficer żywnościowypor. rez. mgr Edmund Zagrodzkiniemiecka niewolalekarzpor. lek. dr Dobrosław Julian Wyrwicki18 IX 1939 ranny, niemiecka niewolalekarz weterynariipor. lek. wet. rez. Ludwik Makowskiniemiecka niewola1 bateriadowódca bateriipor. Teodor Włodzimierz Opolskiniemiecka niewolaoficer zwiadowczypor. rez. Eugeniusz Ludwik Grochowskioficer ogniowypor. Władysław Jaworowskidowódca I plutonuppor. Mieczysław Karol Rosółdowódca II plutonuogn. Augustyn Tarchała2 bateriadowódca bateriikpt. Lech Piotr Buderawski18 IX 1939 ranny, niemiecka niewolaoficer zwiadowczyppor. rez. inż. Zdzisław Orpiszewski†30 X 1940 KL Auschwitzoficer ogniowypor. Franciszek Dwerniemiecka niewoladowódca I plutonuogn. pchor. Władysław Białouszdowódca II plutonuplut. pchor. rez. Włodzimierz Horbaczewskiplut. pchor. Zygmunt Borna†18 IX 1939 Załuskówkolumna amunicyjnadowódca kolumny amunicyjnej dywizjonupor. rez. Czesław Janowski

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dywizjony artylerii ciężkiej II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie w Grudziądzu Kategoria:Grupa (województwo kujawsko-pomorskie) Kategoria:Artyleria 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Polskie dywizjony artylerii ciężkiej z okresu kampanii wrześniowej Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie nad Bzurą Kategoria:Polskie jednostki artylerii utworzone w 1938 Kategoria:Polskie jednostki artylerii rozwiązane w 1939 Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie o Pomorze