Funchal (, , odm.: D./Ms. Funchaluksng.gugik.gov.pl/pliki/wykaz.pdf, s. 94 [dostęp 2016-06-14].) – miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, ośrodek administracyjny Regionu Autonomicznego Madery ().
thumb|left|Funchal – widok na Pico da Cruz thumb|left|Tablice pamiątkowe na Quinta Bettencourt, gdzie mieszkał marszałek Piłsudski Ważny port handlowy i rybacki. Międzynarodowy port lotniczy (lotnisko znajduje się w niewielkiej miejscowości położonej niedaleko od Funchalu – Santa Cruz). Uzdrowisko klimatyczne i kąpielisko. Przemysł spożywczy, głównie winiarski.
Historia Nazwa miasta pochodzi od portugalskiego słowa funcho (‘koper włoski’), ponieważ dziki fenkuł (Foeniculum vulgare) występował tam obficie w czasie zasiedlania tego obszaru.
Miasto zostało założone w 1421 r. przez odkrywcę Madery João Gonçalves Zarco, 21 sieprnia 1508 r. król Manuel I Szczęśliwy nadał osadzie prawa miejskie. W kościele Najświętszej Maryi Panny w Monte na przedmieściach Funchalu (Nossa Senhora do Monte) został pochowany ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg, który ostatnie miesiące swego życia spędził na wygnaniu w Monte
. W Funchalu znajduje się również willa Quinta Bettencourt (Caminho do Pilar 20), gdzie zimę z 1930 r. na 1931 r. spędził marszałek Józef Piłsudski.
Znane osoby Pochodzi stamtąd Cristiano Ronaldo, piłkarz, zawodnik reprezentacji Portugalii w piłce nożnej. W Funchalu urodziła się również Vânia Fernandes, reprezentantka Portugalii podczas 53. Konkursu Piosenki Eurowizji w Belgradzie.
Demografia Liczba mieszkańców Funchalu w latach 1849–2021 1849 1900 1930 1960 1981 1991 2001 2004 2011 2021 29 403 43 375 68 030 98 113 112 746 115 403 103 961 100 847 111 892 105 795
Klimat thumb|Zima w Funchal Funchal, jak i cała Madera znajduje się w strefie klimatu subtropikalnegoClimatic map by Istituto Geografico De Agostini.Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg. typu śródziemnomorskiego, z całorocznym okresem wiosenno–letnim. Średnia roczna temperatura wynosi 22,6 °C w dzień i 16,5 °C w nocy.
W najchłodniejszym okresie – od grudnia do kwietnia, średnia temperatura wynosi wokół 19–20 °C w dzień i 13–14 °C w nocy. Opady śniegu, jak i mróz nigdy nie wystąpiły. Najniższą zanotowaną temperaturą było 7,4 °C w nocy. W maju i listopadzie średnia temperatura wynosi wokół 22 °C w dzień i 16 °C w nocy, natomiast w lipcu i październiku średnia temperatura wynosi wokół 25 °C w dzień i 19 °C w nocy. Najcieplejszymi miesiącami są sierpień i wrzesień ze średnią temperaturą wokół 26 °C w dzień i 20 °C w nocy. Temperatury ≥30 °C występują rzadko, w okresie od czerwca do września mogą pojawić się około 2 takie dni miesięcznie. Najwyższa odnotowana temperatura to 38,4 °C.
Funchal ma około 80 dni deszczowych rocznie, od 1 dnia deszczowego w lipcu do 13 dni deszczowych w grudniu. Występuje tutaj około 2500 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 164 h (średnio 5,3 godziny dziennie, około 5 razy więcej niż w Polsce) w grudniu do 260 h (średnio 8,4 godziny czystego słońca na dobę) w sierpniu. Temperatura morza waha się od 17,8 °C w marcu do 23,7 °C we wrześniuFunchal average sea temperature – seatemperature.org..
+Średnia dobowa temperatura morza (°C)StyLutMarKwiMajCzeLipSieWrzPaźLisGruRok18,818,117,818,219,020,521,823,123,723,121,519,920,5
Sołectwa gminy Funchal Ludność wg stanu na 2011 r. Imaculado Coração de Maria – 6207 osób Monte – 6701 osób Santa Maria Maior – 13 352 osoby Santa Luzia – 5866 osób Santo António – 27 383 osoby São Gonçalo – 6587 osób São Martinho – 26 482 osoby São Pedro – 7273 osoby São Roque – 9385 osób Sé – 2656 osób
Miasta partnerskie Fremantle Gibraltar Herclijja Honolulu Kapsztad Leichlingen (Rheinland) Livingstone Marrickville New Bedford Oakland Parla Praia Saint Helier Santos São Paulo Wyspa Maui Poznań
Przypisy
Kategoria:Gminy w regionie Madery Kategoria:Miasta na Maderze