Albert (Wojciech) Nowiejski (zm. 19 lutego 1664) – pochodzący z Wielkopolski ksiądz katolicki, kanonik warmiński.
Życiorys Kształcił się w Akademii Krakowskiej (w 1638 r. uzyskał magisterium sztuk wyzwolonych) i we Włoszech (prawdopodobnie tu uzyskał doktorat prawa).
Odbył podróże do Francji, Holandii i Niemiec. Związany był z rodziną Opalińskich. Towarzyszył Piotrowi Adamowi Opalińskiemu w półtorarocznym pobycie w Wiedniu.
W roku 1654 został kanonikiem warmińskim. Posiadał tytuł sekretarza królewskiego. Podczas najazdu Szwedów na Warmię, w grudniu 1655 r. schronił się wraz z biskupem Wacławem Leszczyńskim w Królewcu. Pośredniczył w rokowaniach między elektorem brandenburskim a dworem polskim, aby wyjednać możliwość zawarcia pokoju Polski ze Szwedami i Fryderykiem Wilhelmem. W latach 1657–1662 był administratorem komornictwa olsztyńskiego. Był hojnym opiekunem kościołów. Wspierał materialnie Klasztor Bernardynów w Barczewie. Katedrze fromborskiej ufundował srebrne naczynia liturgiczne, 12 dywanów i odnowił ołtarz św. Augustyna. Cały swój majątek zapisał w testamencie na rzecz szpitali Świętego Ducha i Świętego Jerzego w Olsztynie. Został pochowany w kościółku szpitalnym Świętego Ducha na Dolnym Przedmieściu w Olsztynie. Nad jego grobem umieszczono marmurowe epitafium, które zachowało się do naszych czasów i należy do cennych poloników z czasów przedrozbiorowych.
Epitafium Kościółek szpitalny Świętego Ducha w Olsztynie rozpadł się wiosną 1803 r. Marmurowe epitafium kanonika Alberta Nowiejskiego przeniesiono do kościoła Świętego Jakuba w Olsztynie. Jednakże w kościele tym wisiało ono tylko do roku 1873. Inicjatorem usunięcia tego zabytku był aptekarz i miłośnik neogotyku Baltazar Józef Oster. Oprócz epitafium z kościoła Świętego Jakuba w Olsztynie usunięto cały barokowy wystrój z czasów polskiej Warmii. Epitafium zostało przeniesione do kaplicy Szpitala Mariackiego w Olsztynie.
Szpital Mariacki otwarty został w dniu 15 października 1867 r.; budowa szpitala trwała jeszcze trzy lata – do roku 1870. Epitafium kanonika Alberta Nowiejskiego znajduje się w kaplicy szpitalnej od roku 1873. Kaplica Szpitala Mariackiego przetrwała wyzwolenie przez wojska radzieckie, noc z 21 na 22 stycznia 1945 r. Nie mniej uszkodzone zostały organy znajdujące się na I piętrze. Można przypuszczać, iż kaplica przetrwała w dobrym stanie okres pobytu Armii Czerwonej za sprawą rozkazu, który zdobył ks. prałat Jan Hanowski od radzieckiego komendanta miasta, zakazującego niszczenia i rabowania świątyń.
Tekst epitafium w tłumaczeniu z języka łacińskiego na język polski Jaśnie Wielmożny i Przewielebny Ksiądz Albert Nowiejski Doktor Obojga Praw, Kanonik Warmiński, Świętego Królewskiego Majestatu Polski i Szwecji sekretarz, niegdyś administrator olsztyński, mąż wielkiej roztropności, prawy w postępowaniu, wybitnie pobożny, gdyż zapisał dziedzictwo przytułkom olsztyńskim, na odnowę tutejszego kościoła Św. Ducha, a podopiecznym na obfity zasiłek. Niestrudzony podróżnik po Italii, Niemczech, Francji i Holandii, tu w końcu znalazł wieczny odpoczynek. Tę tablicę wmurowali najprzewielebniejszy Ksiądz Ludwik Opat Fantoni i Jaśnie Wielmożny Ksiądz Andrzej Glaznocki, Kanonicy Warmińscy, Wykonawcy Testamentu. Roku Wcielonego Zbawienia 1664 Miesiąca Grudnia
Zobacz też Archidiecezja warmińska
Bibliografia Jan Chłosta, Słownik Warmii (historyczno-geograficzny), Olsztyn 2002. Andrzej Kopiczko, Duchowieństwo Katolickie Diecezji Warmińskiej w latach 1525–1821, cz.2.Słownik, Olsztyn 2000. J. Sikorski, Galopem przez stulecia, Olsztyn 2003. Andrzej Wakar, Olsztyn. Dzieje miasta, Olsztyn 1997. Miejski Szpital Zespolony.130 lat, red. E. Mierzyńska, Olsztyn 2000.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kanonicy warmińscy Kategoria:Zmarli w 1664 Kategoria:Ludzie związani z Olsztynem Kategoria:Sekretarze królewscy