Osetnik (zwyczajny) (Carduelis citrinella) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występuje w Europie – od Półwyspu Iberyjskiego po Alpy. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Gatunek monotypowy. Za jego podgatunek uznawano osetnika korsykańskiego (C. corsicana), ale różnią się mitochondrialnym DNA, morfologią, wyborem siedlisk i głosem.
Morfologia Wygląd Upierzenie samca gładkie, bez kreskowania. Wierzch głowy, boki szyi i kark szare, wierzch ciała zielonożółty. Skrzydła ciemne z dwiema żółtymi pręgami, brzuch jasnożółty. Samica i młode bledsze, o delikatnym, podłużnym kreskowaniu. Wymiary średnie długość ciała 11,5–12 cmrozpiętość skrzydeł ok. 22 cmmasa ciała 12–14 g
Zasięg występowania Zamieszkuje wyspowo Półwysep Iberyjski, południową Francję i Alpy. Osiadły, odbywa jedynie wędrówki między poszczególnymi piętrami gór. W Polsce odnotowany tylko 3 razy (obserwowano łącznie 4 osobniki): w 1975 we Wrocławiu, w 2001 w okolicach Kielc oraz na Hali Gąsienicowej w Tatrach 27 maja 2016.
Ekologia thumb|lewo|220px|Jaja z kolekcji muzealnej Biotop Lasy iglaste na obszarach górskich i alpejskie łąki. Gniazdo Na drzewach iglastych. Jaja Składa 3–5 jaj. Wysiadywanie, pisklęta Wysiadywanie trwa 13 do 14 dni, pisklęta opuszczają gniazdo po 15–21 dniach. Pożywienie Nasiona, pąki; dietę uzupełnia owadami i larwami.
Status i ochrona IUCN uznaje osetnika za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Według szacunków BirdLife International z 2021, liczebność populacji wynosi 502–569 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Łuszczakowate Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1764 roku Kategoria:Taksony opisane przez Petera Simona Pallasa