Eublefar tygrysi, gekon tygrysi, eublefar lamparci (Eublepharis macularius) – gatunek jaszczurki z rodziny eublefarów (Eublepharidae).
Opis Nazwa łacińska Eublepharis macularius oznacza „plamisty o prawdziwych powiekach”. Gekon lamparci cechuje się ruchomymi powiekami. Na palcach posiada pazurki zamiast czepnych przylg, dlatego też nie potrafi wspinać się po gładkich powierzchniach, ale za to może znakomicie kopać i wspinać się po kamieniach. Ciało gekona pokryte jest drobnymi łuskami, spośród których wystają nieco większe, wypukłe. Najczęściej spotykanym umaszczeniem jest brązowe i brunatne z drobnymi cętkami na szarożółtym bądź kremowym tle. U niektórych osobników wzdłuż kręgosłupa spotkać można pozbawiony plamek jasny pas. Ogon gekona jest wyraźnie segmentowany, stanowi około połowy długości ciała. W sytuacji stresującej zwierzę potrafi go odrzucić (tzw. autotomia). Odrzucony ogon po czasie odrasta, jednak nie posiada już charakterystycznych żebrowań. Młode różnią się od dorosłych ubarwieniem. Są one ubarwione w szerokie, poprzeczne, brązowe pręgi. Z czasem, pręgi przeobrażają się w drobne cętki. Ubarwienie podobne do dorosłych przybierają po osiągnięciu kilkunastu centymetrów długości ciała. Istnieje mnóstwo odmian barwnych gekona lamparciego.
Rozmiary Gekon lamparci osiąga przeważnie długość 22–28 cm. Maksymalny rozmiar ciała osiąga po około 2–3 latach życia. Dorosłe gekony ważą około 60–120 gramów. Musimy pamiętać, że każdy gekon może mieć inną „idealną” masę, a jego stan oceniamy po wyglądzie. Samice są z reguły większe od samców w dorosłej formie.
Występowanie Zamieszkuje tereny południowej Azji od Afganistanu i Pakistanu po północno-zachodnie prowincje Indii i Nepal; niepotwierdzone stwierdzenie ze wschodniego Iranu z początku XX wieku. Występuje głównie na pustyniach i półpustyniach w górach (do 2500 m n.p.m.).
Pokarm Eublepharis macularius są zwierzętami mięsożernymi. Odżywiają się głównie owadami i drobnymi kręgowcami. Podstawę ich diety stanowią świerszcze lub dubie. Poleca się urozmaicanie diety przez krótkie podawanie larw mączników lub moli woskowych. Gekony te są doskonale przystosowane do długotrwałego niejedzenia pokarmu. Gromadzą one zapasy tłuszczu i wody w ogonie. Dobrze odżywiony osobnik potrafi bez uszczerbku na zdrowiu wytrzymać bez jedzenia nawet kilka miesięcy. Gekony do 8 miesiąca życia karmimy codziennie, w wieku 8–11 miesięcy 3/4 razy w tygodniu, a osobniki po 12 miesiącu dwa razy w tygodniu. W warunkach hodowlanych eublefara należy również suplementować wapniem oraz witaminami. Niedobory prowadzą do chorób układu kostnego jak MBD.
Zwyczaje thumb|250px|Samica polująca na owada Pewne jest, iż są to zwierzęta o silnie zaznaczonym terytorializmie. Samce bronią swojego terytorium (czasem nawet bardzo brutalnie) przed innymi samcami. Samice za to często dopuszczają się dominacji nad innymi samicami. Może między nimi do niedopuszczania do jedzenia słabszego osobnika lub gryzienia, co skutkuje w apatii, chudnięciu czy odrzucaniu ogona przez słabszego gekona. Są to zwierzęta, które nie potrzebują towarzystwa i czują się dobrze w samotności. „Lamparty” są zwierzętami nocnymi, o łagodnym usposobieniu. Dzień spędzają w kryjówkach, głównie w szczelinach skalnych. Żerują w nocy. Polujący gekon staje w bezruchu, rusza końcówką ogona, czekając, aż jego ofiara się poruszy – wtedy błyskawicznie atakuje.
Rozmnażanie Dojrzałość płciową osiągają w wieku około 10–11 miesięcy, przy długości ciała około 17–20 cm, waży wtedy około 40–45 gramów. Samice można dopuścić do samca dopiero po osiągnięciu przez nie wagi powyżej 50 g. Dymorfizm płciowy nie jest silnie zaznaczony. Samce nie różnią się zbytnio rozmiarem od samic. Są jedynie nieznacznie większe, posiadają nieco szersze głowy. U osobnika, który mierzy powyżej 10–12 cm, płeć można określić na podstawie wyglądu okolicy narządów płciowych. U samców nasada ogona jest szersza i walcowata, od spodniej strony za kloaką znajdują się dwa półprącia, a na brzuchu, przed kloaką kilkanaście (14–18) porów preanalnych ułożonych w charakterystyczny sposób na kształt litery V. U samic w tylnej części kloaki po odchyleniu ogona widać ujścia jajowodów.
Płodność samic zależy od ich wieku, ich szczyt przypada w czwartym roku życia, a ostatnie jaja składają w wieku 11 lat. Po zapłodnieniu, jaja rozwijają się w organizmie samicy od 4 do 6 tygodni. Po tym czasie je składa – przeważnie 2 sztuki. Jaja są białe, posiadają owalny kształt. Młode po wylęgnięciu mierzą około 7–8 cm.
Oznaką zbliżającego się czasu znoszenia jaj jest zmniejszenie grubości ogona gekona. Istnieje możliwość złożenia niezapłodnionych jaj (przy braku kontaktu z samcem). Należy dokładnie obserwować gekona, gdyż może być on znacznie osłabiony.
Terrarium Terrarium dla jednego osobnika powinno wynosić minimum 80 × 40 × 40 cm. Odradza się trzymania gekonów razem, jednak najmniej niebezpiecznym łączeniem są dwie samice – w takim wypadku terrarium musi wynosić minimalnie 120x40x40cm. By dobrze zaopiekować się terrarium z dwoma osobnikami, wymagana jest duża wiedza behawiorystyczna o gatunku jak i wieloletnie doświadczenie z gekonami, gdyż objawy dominacji często są nieoczywiste i mogą pojawić się po latach mieszkania razem. W terrarium powinny się znajdować kryjówki i jaskinie, w których gekon mógłby się schować. Jedna z kryjówek powinna być wilgotna – gekon będzie w niej przechodzić wylinkę. Tworząc zbiornik dzielimy go na strefę ciepłą i zimną, dając źródło grzania na jedną ze stron. W taki sposób tworzymy podział na cieplejszą i suchszą strefę, jak i zimniejszą a wilgotniejszą. Temperatura różni się od strefy, gdyż w strefie ciepłej sięga ona od 28–30 °C, w hotspocie maksymalnie 33 °C, zimnej 24–26 °C, a w strefie między zwykle 28 °C. Na noc zawsze wyłączamy ogrzewanie, chyba że temperatura spadnie poniżej 16 °C, w takim wypadku grzejemy do 18 °C przez noc. Zbiornik dla gekona może zostać wykonany ze szkła, płyty OSB i płyty meblowej, nie zapomnijmy też o odpowiedniej wentylacji. Odpowiednia wilgotność w terrarium dla gekona lamparciego ma ogromne znaczenie dla ich zdrowia i samopoczucia. Zaleca się utrzymywać wilgotność na poziomie 40–50%. W okresach suchych lub gorących należy okresowo zraszać terrarium, aby utrzymać odpowiedni poziom wilgotności powietrza. Każde terrarium powinno posiadać tło strukturalne pozwalające wspinać się gekonom oraz odpoczywać na półkach skalnych. Z racji tego, że gekony te są zwierzętami nocnymi, nie wymagają one żarówek UVB, co więcej ich zastosowanie może powodować oparzenia u niektórych odmian albinotycznych. Terrarium może być ogrzewane za pomocą żarówek o naturalnej barwię światła. Nigdy nie używamy świateł kolorowych, gdyż mogą powodować uszkodzenia wzroku, jak i zaburzenie cyklu dnia. Ogrzewanie zawsze używamy z termostatem, który reguluje temperaturę całą dobę. W montowaniu żarówki upewniamy się, że gad nie może do niej sięgnąć, by uniknąć możliwego poparzenia. Wybór podłoża też gra ważną rolę z uwagi na możliwości występowania geofagii (podjadania podłoża). Z tego powodu używamy tylko utwardzonej gliny z piaskiem, ręczników papierowych lub chipsi ultra. Wszystkie inne podłoża jak piasek, torf czy drewienka mogą prowadzić do zaczopowania, a to do śmierci.
Odmiany hodowlane Na skutek rozmnażania gekonów lamparcich przez hodowców, powstało wiele odmian, które nie występują w naturze. Odmiany powstały na skutek selekcjonowania osobników posiadających pożądane cechy. Obejmują one zarówno kolory, wzory i struktury na skórze gekona, niektóre również są związane z kolorem oczu. Do najpopularniejszych odmian należą:
tangerine – skóra gekona jest pomarańczowa blizzard – skóra gekona jest jednolitego koloru – od białego do szarego super hypo – nie występują cętki diablo blanco – gekon jest koloru białego i ma czerwone oczy mack snow – zredukowany żółty kolor, gekona posiada bledsze kolory.
Przypisy
Linki zewnętrzne Obszerne informacje nt. hodowli gekona lamparciego (Eublepharis macularius) Serwis poświęcony hodowli gekona lamparciego
Kategoria:Łuskonośne Azji Kategoria:Gady hodowane w terrariach Kategoria:Eublefarowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1854 roku Kategoria:Taksony opisane przez Edwarda Blytha