Stanisław Herburt (ur. 1524, zm. 1584) – kasztelan lwowski i przemyski (1571), podkomorzy przemyski, starosta samborski (1569–1584) i drohobycki, żupnik ruski, (łac. Stanislaus Herborth de Fulstin castellanus Leopoliensis, capitaneus Samboriensis et Drohobicensis atque zupparius terrarum Russiae).
Życiorys Był synem Jana Herburta podkomorzego przemyskiego i Jadwigi córki Piotra Chwala z Rozlowa, dziedzica na Pełniatyczach.
Był członkiem komisji do rewizji królewszczyzn na sejmie 1563/1564 rokuKrzysztof Chłapowski, Realizacja reform egzekucji dóbr 1563–1665. Sprawa zastawów królewszczyzn małopolskich, Warszawa 1984, s. 28..
Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 rokuVolumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 88.. Podpisał konfederację warszawską 1573 rokuWłodzimierz Budka, Kto podpisał konfederację warszawską 1573 R.?, w: Reformacja w Polsce. R.1 1921 nr 4, s. 318.. Był marszałkiem sejmików województwa ruskiego w 1573 i 1577 rokuAkta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wskutek fundacyi śp. Aleksandra hr. Stadnickiego. Wyd. staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego. T. 20. Lauda sejmikowe. T. 1. Lauda wiszeńskie 1572–1648 r., Lwów 1909, s. XXIX.. W 1573 roku potwierdził elekcję Henryka III Walezego na króla PolskiŚwiętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572–1576, Kraków 1917, s. 149. Sędzia sądów generalnych województwa ruskiego w 1575 rokuAkta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Aleksandra hr. Stadnickiego. Wyd. staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego. T. 20. Lauda sejmikowe. T. 1. Lauda wiszeńskie 1572-1648 r., Lwów 1909, s. 29.. W 1575 roku podpisał elekcję cesarza Maksymiliana II HabsburgaLeszek Kieniewicz, Senat za Stefana Batorego, Warszawa 2000, s. 299..
W roku 1566 Zygmunt August wynagrodził Stanisława Herburta za wierną służbę oraz usługi wojenne pozwalając zamienić wieś Dobromil (własność Herburtów) na miasto z prawem magdeburskim, ok. roku 1584 wybudował tam murowany zamek. Z Dobromila pochodzi jedna z gałęzi Herburtów – Dobromilscy. Stanisław Herburt jest również jednym z fundatorów unickiego monasteru według reguły św. Bazylego. Wnętrza świątyni przyozdobione są wizerunkami Herburtów. Stanisław Herburt był właścicielem dóbr: Suszicza, Linina, Strzelbicza, Wola Strzelbiczka, Welosniowa Wolia, Smolna, Zalukiecz, Opaka, Stronna, Podbusz, Jaszienicza, Nohoiowicze, Niedwiadza, Luzek, Bronnicza, Jakubowa Wola, Drozow, Bikow, Bilina i Tatary. Po siostrze Barbarze Kmicie z Herburtów odziedziczył dobra w Bieszczadach: Wetlinę, Jaworzec, Lutowiska, Beniową, Uherce, Ustianową i Zatwarnicę.
Żonaty z Katarzyną z Barzich. Miał trzech synów i trzy córki: Stanisław, Piotr, Erazm, Anna Uchańska, Katarzyna (pierwsza małżonka Mikołaja Jazłowieckiego, zaślubiny 1 lipca 1582 w parafii samborskiej), Dorota Sieniawska (żona Jana, wojewodzica ruskiego).
Rodzeństwo: Jan Herburt kasztelan sanocki, Walenty Herburt (1524–1584) biskup przemyski, Mikołaj Herburt (1524–1593) kasztelan przemyski, Marcin Herburt, Barbara Kmita z Herburtów, żona marszałka wielkiego koronnego Piotra Kmity
Przypisy
Kategoria:Członkowie komisji do rewizji królewszczyzn sejmu 1563/1564 Kategoria:Elektorzy Henryka III Walezego Kategoria:Elektorzy Maksymiliana II Habsburga Stanisław Herburt Kategoria:Kasztelanowie lwowscy Kategoria:Kasztelanowie przemyscy Kategoria:Ludzie związani z Lutowiskami Kategoria:Ludzie związani z Uhercami Mineralnymi Kategoria:Marszałkowie sejmikowi (województwo ruskie) Kategoria:Podkomorzowie przemyscy Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta II Augusta Kategoria:Senatorowie za panowania Henryka III Walezego Kategoria:Senatorowie za panowania Stefana Batorego Kategoria:Sędziowie sądów generalnych województwa ruskiego (1575) Kategoria:Starostowie drohobyccy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Starostowie samborscy Kategoria:Sygnatariusze konfederacji warszawskiej 1573 Kategoria:Sygnatariusze unii lubelskiej 1569 (Korona Królestwa Polskiego) Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1524 Kategoria:Zmarli w 1584 Kategoria:Żupnicy ruscy