Marek Aureliusz Karynus, Marcus Aurelius Carinus (ur. ok. 250, zm. 285 nad Morawą) – cesarz rzymski od 283 do lipca 285 roku, starszy syn cesarza Karusa.
Życiorys W lecie 282 został wraz z młodszym bratem Numerianem mianowany przez ojca cezaremObecne chronologiczne ustalenia datują wcześniej to wydarzenie dla Karynusa na wiosnę 282 (Maurice Christol: Dieux et princes sous Carus, Carin et Numérien. „Revue Numismatique”, t. 152, (1997), s. 63). oraz obdarzony honorowym tytułem princeps iuventutis. Wyruszając na wyprawę przeciw Persji, Karus powierzył mu rządy nad zachodnią częścią imperium (Galia, Italia, Iliria, Afryka). Wiosną, być może jeszcze przed śmiercią ojca latem 283 pod Ktezyfonem, przyjął tytuł augustaWcześniej od Numeriana (który dopiero w lipcu-sierpniu 283), jak uważa Dietrich Kienast (Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1996, s. 261).; miał sobie również przyswoić ojcowski tytuł Germanicus MaximusMichael Peachin: Roman imperial titulature and chronology, A.D. 235–284. Amsterdam: J.C. Gieben, 1990, s. 98n..
W lipcu tego roku Karynus (najpewniej w Ticinum) poślubił Magnię UrbikęDaniel Gricourt: L’Adventus de Carin dans Ticinum et son mariage avec Magnia Urbica. „Revue Numismatique”, t. 150 (1995), s. 96., z którą miał przedwcześnie zmarłego syna NigrynianaWedług przekonującej hipotezy dzisiejszych badaczy Nigrynian zmarł jeszcze w wieku niemowlęcym w październiku/listopadzie 284 (Daniel Gricourt: Sur l’éphémère existence de Nigrinien, fils de Carin et de Magnia Urbica. „Bulletin de Societé Française de Numismatique”, nr 2 (2000), s. 34–39)., ostatniego ubóstwionego po śmierciCo poświadczają antoniniany z inskrypcją DIVO NIGRINIANO (Ralph B. Kankelfitz: Römische Münzen von Pompejus bis Romulus, Augsburg 1996, s. 408). członka rodziny cesarskiej.
Władca nie był popularny wśród poddanych z powodu skłonności do okrucieństwa i nadmiernego erotyzmuZgodnie z przekazem Flawiusza Wopiskusa (Historia Augusta, Karus, Karynus i Numerianus 16,5)., otaczał się też ludźmi o miernych zdolnościach, którym powierzano odpowiedzialne stanowiska w państwie.
Sukcesy w ciągu swego panowania odnosił jednak na polu militarnym, m.in. w walkach z Germanami. W 285 z powodzeniem stłumił groźną rebelię uzurpatora Juliana. Początkowo skutecznie też przeciwstawiał się wojskom Dioklecjana, kolejnego pretendenta do władzy cesarskiej. Ostatecznie pokonany został przez jego wojska w bitwie nad rzeką Margus – starciu o niewiadomym wyniku, przed którego rozstrzygnięciem podwładni Karynusa zdradziecko zamordowali swego cesarza.
W historiografii Karynusa często uważa się za ostatniego władcę Rzymu z okresu pryncypatu, przed zapoczątkowanym przez Dioklecjana i tetrarchów dominatem. Jego dokonania z czasu panowania zostały znacząco przytłumione przez silniejsze postacie następnych władców, a także wskutek szczególnie krytycznej oceny autorów późniejszych źródeł historycznychPor. Historia Augusta, Karus, Karynus i Numerianus 16-17.;.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Cesarze rzymscy Kategoria:Konsulowie Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Urodzeni w 250 Kategoria:Zmarli w 285 Kategoria:Zamordowani monarchowie Kategoria:Ofiary zabójstw w starożytnym Rzymie