thumb|180px|Lar familiaris – brązowa statuetka z Hiszpanii (I w. n.e.) thumb|180px|Lararium w zamożnym domu pompejańskim Lary (łac. lares, genii loci, lp. odpowiednio: lar, genius loci) – dusze zmarłych, czczone w Rzymie jako chroniące przed nieszczęściami bóstwa opiekuńcze domu i sprawcy pomyślności.
W kapliczkach (larariach) umieszczano ich statuetki, modlono się do nich i składano im ofiary. Z okazji wesela, urodzin lub rodzinnej uroczystości otrzymania przez chłopca bulli lub toga virilis, otwierano domowe kapliczki i składano larom ofiary z ciasta, wina, kadzidła, a całość zdobiono kwiatami. Przeciwieństwem larów były złe dusze – larwy (larvae).
Do najważniejszych należały Lares familiares opiekujące się rodziną i domem; w wierzeniach starożytnych Rzymian były to dusze zmarłych przodków, sprawujące pieczę nad żyjącymi krewnymi. Przedstawiano je jako młodzieńców trzymających rogi obfitości. Ich wizerunki znajdowały się przy ognisku domowym w atrium, w tzw. lararium, bądź w jadalni. Na wstępie posiłku składano im ofiarę z pokarmu, podobnie jak podczas wszelkich uroczystości domowych, a z okazji wyjazdu lub przyjazdu odprawiano do nich modłyWielka Encyklopedia PWN. T. 15. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 352..
Etymologia tego słowa pozostaje niejasna. Wyróżniano ogółem następujące odmiany larówJean-Claude Fredouille: Słownik cywilizacji rzymskiej. Katowice: „Książnica”, 1996, s. 153-154.: Lares familiares – opiekujące się pozostałymi przy życiu członkami rodziny: Lares rurales – sprawujące opiekę nad członkami rodziny na polu Lares permarini – sprawujące opiekę w zagrodzie, za granicą, na morzu Lares militares – zapewniające opiekę na lądzie, w wojsku i podczas podróży Lares publici – lary publiczne: Lares urbani – sprawujące opiekę nad całym miastem Lares praestites – opiekujące się całym państwem Lares viales – opiekunowie dróg publicznych Lares compitales – opiekunowie dróg i ścieżek Lares Augusti – czczone wraz z geniuszem Augusta
Czczono je składaniem ofiar podczas obchodzonych 23 grudnia Larentaliów (Larentinaliów), wywodzących się z dawniejszych kultów i tradycjiA Dictionary of Greek and Roman Antiquities (red. William Smith). London: John Murray, 1875, s. 668..
Zobacz też
penaty many (mitologia) Compitalia
Przypisy
Kategoria:Mitologia rzymska Kategoria:Bóstwa domowego ogniska