Liga Mistrzów AFC Elite (ang. AFC Champions League Elite, w skrócie ACL Elite) – międzynarodowe, coroczne kontynentalne rozgrywki piłkarskie organizowane przez Azjatycką Federację Piłkarską (AFC) dla 24 najlepszych azjatyckich klubów zrzeszonych w federacji. Są to najbardziej prestiżowe rozgrywki w azjatyckiej piłce nożnej.
Turniej został stworzony w 1967 roku jako Turniej Azjatyckich Mistrzów Klubowych. W 2002 roku wprowadzono nową nazwę turnieju - Liga Mistrzów AFC. Od 2024 roku rozgrywki ponownie są rozgrywane pod zmienioną nazwą, jako Liga Mistrzów AFC Elite, w związku z reformą azjatyckich pucharów i wprowadzeniu Ligi Mistrzów AFC 2 i AFC Challenge League.
W fazie ligowej rywalizują 24 zespoły podzielone na dwa regiony - zachód i wschód. Zwycięzca Ligi Mistrzów AFC Elite zakwalifikuje się do Klubowych Mistrzostw Świata i Pucharu Interkontynentalnego.
Najwięcej tytułów zdobyła drużyna Al-Hilal - 4. Aktualnym mistrzem jest drużyna Al-Ahli z Arabii Saudyjskiej, która pokonała w finale edycji 2025/26 Machida Zelvia 1:0.
Historia 1967–1972 - Puchar Azjatyckich Mistrzów Klubowych Pierwszy pomysł stworzenia turnieju dla mistrzów krajów należących do AFC, na kształt rozgrywek europejskich został omówiony 21 kwietnia 1963 roku. Pierwsza edycja turnieju została rozegrana w 1967 roku jako Puchar Azjatyckich Mistrzów Klubowych. Pierwszy czempionat został rozegrany w systemie pucharowym, w trzech następnych wprowadzono fazę grupową.
Turniej na początku spotykał wiele problemów, między innymi brak chęci gry arabskich zespołów przeciwko drużynom z Izraela, które niemal zdominowały pierwsze edycje zawodów. W 1972 roku turniej zawieszono, natomiast Izrael opuścił AFC w 1974 roku.
1985–2002 - Klubowe Mistrzostwa Azji Turniej przywrócono w 1985 roku pod zmienioną nazwą. W 1990 roku stworzono Puchar Zdobywców Pucharów Azji, natomiast w 1995 wprowadzono Superpuchar Azji, w którym grali zwycięzcy Mistrzostw i Pucharu Zdobywców Pucharów.
2002–2024 - Liga Mistrzów AFC Poprzednio stworzono turnieje połączono w Ligę Mistrzów AFC. Mistrzowie i zdobywcy pucharów federacji należących do AFC grali w play-offach o grę w turnieju, w głównej fazie uczestniczyło 8 klubów z zachodniej Azji oraz 8 klubów ze wschodniej. Pierwszym zwycięzcą Ligi Mistrzów został emiracki Al-Ain FC, który pokonał w finale w dwumeczu 2:1 tajski BEC Tero Sasana FC. Turniej przez lata był wielokrotnie powiększany, maksymalnie przyjmując 40 drużyn.
Ostatnia edycja turnieju w tym formacie, w przeciwieństwie do poprzednich - została rozegrana w systemie jesień-wiosna.
Od 2024 - Liga Mistrzów AFC Elite 23 grudnia 2022 roku ogłoszono, że od 2024 roku liczba drużyn zostanie zmniejszona z 40 do 24 drużyn oraz wprowadzona zostanie faza ligowa, w zastępstwie fazy grupowej.
Format Kwalifikacje W kwalifikacjach uczestniczą 4 drużyny, 2 ze strefy zachodniej i 2 ze strefy wschodniej. Liczba ta może jednak wzrosnąć do pięciu, jeśli miejsce drużyny, która otrzymała prawo do gry w turnieju zajęła drużyna z tego samego kraju, która sezon wcześniej zdobyła tytuł mistrza Azji.
Główny turniej mały|Podział regionalny Ligi Mistrzów AFC Elite - kolorem niebieskim - region zachodni, żółtym - wschodni. W głównym turnieju uczestniczą 24 drużyny, podzielone na dwie grupy - wschodnią i zachodnią. Uprawnione do udziału są drużyny, które zajęły odpowiednie miejsca w tabelach ligowych 6 najlepszych lig z regionu zachodniego oraz 6 najlepszych lig z regionu wschodniego. W zależności od pozycji w rankingu, liczba uprawnionych do gry klubów z danego kraju się różni.
12 drużyn w każdej z lig rozgrywa 8 meczów, 4 u siebie i 4 na wyjeździe, z każdą wylosowaną spośród dwunastu drużyną mierzy się jednak tylko raz (podobnie jak w Lidze Mistrzów UEFA). Osiem najlepszych zespołów z każdej z lig awansuje do 1/8 finału, rozgrywanych w formacie z rewanżami. Od ćwierćfinałów turniej jest rozgrywany w systemie pojedynczych meczów, w jednym państwie. Zespół z regionu zachodniego może trafić na zespół z regionu wschodniego dopiero w finale rozgrywek, do tej pory, wszystkie fazy turnieju są losowane osobno dla każdego z regionów. Finały Ligi Mistrzów AFC 14 najlepszych azjatyckich federacji
Środkowa i zachodnia Azja PaństwoNazwa związkuBahrain Football AssociationIslamic Republic of Iran Football FederationIraq Football AssociationKuwait Football AssociationQatar Football AssociationSaudi Arabia Football FederationUnited Arab Emirates Football AssociationOʻzbekiston Futbol Federatsiyasi
Wschodnia Azja PaństwoNazwa związkuZwiązek Piłki Nożej Chińskiej Republiki LudowejPersatuan Sepak bola Seluruh IndonesiaJapan Football AssociationKorea Football AssociationFootball Association of ThailandLiên đoàn bóng đá Việt Nam W roku 2006 Football Federation Australia przystąpiła do AFC i wystawia kluby w Azjatyckiej Lidze Mistrzów od 2007 roku.
Finały Pucharu Mistrzów Turniej Azjatyckich Mistrzów Klubowych (1967–1972) Sezon Zwycięzca Wynik Drugie miejsce Miejsce 1967 Hapoel Tel Awiw2 – 1 Selangor FA Bangkok 1969 Maccabi Hajfa1 – 0 Yangzee FC Bangkok 1970 Taj2 – 1 Hapoel Tel Awiw Stadion Shahida Shiroudiego, Teheran 1971 Maccabi Hajfaw/oAl Shourta wycofał się z turnieju z powodów politycznych. Al Shourta Bangkok
Klubowe Mistrzostwa Azji (1985–2002) Sezon Zwycięzca Wynik Drugie miejsce Miejsce 1986 Daewoo Royals3 – 1 Al-Ahli Dżudda 1987 Furukawa ElectricFaza finałowa została rozegrana w ramach fazy grupowej, w których mecze rozgrywały cztery drużyny. Al-Hilal Rijad 1988 Yomiuriw/oAl-Hilal odmówił rozegrania pierwszego meczu finałowego, ponieważ zespół ten nie zgadzał się z obsadą sędziowską na pierwsze ze spotkań. Al-HilalFinał w formie dwumeczu 1989 Al-Sadd3 – 3 (bramki wyjazdowe) Al RasheedFinał w formie dwumeczu 1990 Liaoning FC3 – 2 Nissan FCFinał w formie dwumeczu 1991 Esteghlal2 – 1 Liaoning FC Bangabandhu National Stadium, Dhaka 1992 Al-Hilal1 – 1 (4-3 karnych) Esteghlal Doha 1993 Pas1 – 0 Al-Szabab Bahrajn 1994 Thai Farmers Bank2 – 1 Omani Club Bangkok 1995 Thai Farmers Bank1 – 0 Al-Arabi Bangkok 1996 Ilhwa Chunma1 – 0 Al-Nasr Stadion Króla Fahda, Rijad 1997 Pohang Steelers2 – 1 Ilhwa Chunma Kuala Lumpur 1998 Pohang Steelers0 – 0 (6-5 karne) Dalian Wanda Hong Kong Stadium, Hongkong 1999 Júbilo Iwata2 – 1 Esteghlal Stadion Azadi, Teheran 2000 Al-Hilal3 – 2 Júbilo Iwata Stadion Króla Fahda, Rijad 2001 Suwon Samsung Bluewings1 – 0 Júbilo Iwata Suwon World Cup Stadium, Suwon 2002 Suwon Samsung Bluewings0 – 0 (4-2 karnych) Anyang LG Cheetahs Stadion Azadi, Teheran
Liga Mistrzów AFC Finały w formie dwumeczów (2003–2008) SezonGospodarzWynikGośćMiejsceFrekwencja 2003 Al-Ain 2–0 BEC Tero Sasana Tahnoun Bin Mohammed Stadium, Al-Ajn BEC Tero Sasana 1–0 Al-Ain Rajamangala, Bangkok Al-Ain wygrał w dwumeczu 2 – 1 2004 Al-Ittihad 1–3 Seongnam Ilhwa Chunma Stadion Księcia Abdullaha al-Fajsala, Dżudda Seongnam Ilhwa Chunma 0-5 Al-Ittihad Tancheon Sports Complex, Seongnam Al-Ittihad wygrał w dwumeczu 6 – 3 2005 Al-Ain 1–1 Al-Ittihad Tahnoun Bin Mohammed Stadium, Al-Ajn Al-Ittihad 4-2 Al-Ain Stadion Księcia Abdullaha al-Fajsala, Dżudda Al-Ittihad wygrał w dwumeczu 5 – 3 2006 Jeonbuk Hyundai Motors 2-0 Al Karama Jeonju World Cup Stadium, Jeonju 25 830 Al Karama 2-1 Jeonbuk Hyundai Motors Khaled bin Walid Stadium, Hims 40 tys. Jeonbuk Hyundai Motors wygrał w dwumeczu 3 – 2 2007 Sepahan 1-1 Urawa Red Diamonds Foolad Shahr Stadium, Fuladszahr 30 tys. Urawa Red Diamonds 2-0 Sepahan Stadion Saitama, Saitama 59 034 Urawa Red Diamonds wygrała w dwumeczu 3 – 1 2008 Gamba Osaka 3-0 Adelaide United Osaka Expo '70 Stadium, Suita 20 639 Adelaide United 0-2 Gamba Osaka Hindmarsh Stadium, Adelaide 17 tys. Gamba Osaka wygrała w dwumeczu 5 – 0
Finały w formie jednego meczu (2009–2012) Sezon Zwycięzca Wynik Drugie miejsce Miejsce Frekwencja 2009 Pohang Steelers 2 – 1 Al-Ittihad Stadion Olimpijski w Tokio, Tokio25 743 2010 Ilhwa Chunma 3 – 1 Zob Ahan Isfahan Stadion Olimpijski w Tokio, Tokio27 308 2011 Al-Sadd SC 2 – 2 (4 – 2 w karnych) Jeonbuk Hyundai Motors Jeonju World Cup Stadium, Jeonju41 805 2012 Ulsan Hyundai FC 3 – 0 Al-Alhi Ulsan Munsu Football Stadium, Ulsan42 315
Finały w formie dwumeczów (2013–2019) +GospodarzWynikGośćMiejsceFrekwencja 2013 FC Seoul 2–2 Guangzhou Evergrande Seul World Cup Stadium, Seul 55 501 Guangzhou Evergrande 1–1 FC Seoul Tianhe Stadium, Kanton 42 984 Guangzhou Evergrande wygrał w dwumeczu 3 – 3 dzięki golom wyjazdowym 2014 Western Sydney Wanderers 1-0 Al-Hilal Parramatta Stadium, Sydney 20 053 Al-Hilal 0-0 Western Sydney Wanderers Stadion Króla Fahda, Rijad 63 763 Western Sydney Wanderers wygrał w dwumeczu 1 – 0 2015 Al-Ahli 0-0 Guangzhou Evergrande Malab Al Raszid, Dubaj9 480 Guangzhou Evergrande 1-0 Al-Ahli Tiahne Stadium, Guangzhou42 499 Guangzhou Evergrande wygrał w dwumeczu 1 – 0 2016 Jeonbuk Hyundai Motors 2-1 Al-Ain FC Stadion Jeonju World Cup, Jeonju36 158 Al-Ain FC 1-1 Jeonbuk Hyundai Motors Hazza Bin Zayed Stadium, Al-Ajn23 239 Jeonbuk Hyundai Motors wygrał w dwumeczu 3 – 2 2017 Al-Hilal 1-1 Urawa Red Diamonds Stadion Króla Fahda, Rijad59 136 Urawa Red Diamonds 1-0 Al-Hilal Stadion Saitama, Saitama57 727 Urawa Red Diamonds wygrała w dwumeczu 2 – 1 2018 Kashima Antlers 2-0 Persepolis FC Stadion Kashima, Kashima35 022 Persepolis FC 0-0 Kashima Antlers Stadion Azadi, Teheran100 000 Kashima Antlers wygrała w dwumeczu 2 – 0 2019 Al-Hilal 1-0 Urawa Red Diamonds King Saud University Stadium, Rijad22 549 Urawa Red Diamonds 0-2 Al-Hilal Stadion Saitama, Saitama58 109 Al-Hilal wygrała w dwumeczu 3 – 0
Finały w formie jednego meczu (2020–2021) Sezon Zwycięzca Wynik Drugie miejsce Miejsce Frekwencja 2020 Ulsan Hyundai 2-1 Persepolis FC Al Janoub Stadium, Al-Wakra 8517 Z uwagi na pandemię COVID-19 odbył się jeden mecz finałowy, który wygrał Ulsan Hyundai 2021 Al-Hilal 2-0 Pohang Steelers Stadion Króla Fahda, Rijad 50 171
Finały w formie dwumeczów (2022–2024) +GospodarzWynikGośćMiejsceFrekwencja 2022 Al-Hilal 1–1 Urawa Red Diamonds Stadion Króla Fahda, Rijad 50 881 Urawa Red Diamonds 1–0 Al-Hilal Stadion Saitama, Saitama 53 574 Urawa Red Diamonds wygrał w dwumeczu 2 – 1 2023/24 Yokohama F. Marinos 2–1 Al-Ain Nissan Stadium, Jokohama 53 704 Al-Ain 5–1 Yokohama F. Marinos Hazza Bin Zayed Stadium, Al-Ajn 24 826 Al-Ain wygrał w dwumeczu 6 – 3
Liga Mistrzów AFC Elite Sezon Zwycięzca Wynik Drugie miejsce Miejsce finału Frekwencja 2024/25 Al-Ahli 2 – 0 Kawasaki Frontale King Abdullah Sports City, Dżudda58 281 2025/26 Al-Ahli1 – 0 Machida Zelvia King Abdullah Sports City, Dżudda58 984
Statystyki Osiągnięcia według klubów Pochyleniem oznaczono kluby, które już nie istnieją lub startują w innych konfederacjach. DrużynaZwycięzcaFinalista Al-Hilal 4 5 Pohang Steelers 3 1 Urawa Red Diamonds 3 1 Esteghlal 2 2 Seongnam 2 2 Al-Ain 2 2 Al-Ahli22 Al-Ittihad 2 1 Jeonbuk Hyundai Motors 2 1 Al-Sadd 2 0 Guangzhou Evergrande 2 0 Maccabi Tel Awiw 2 0 Suwon Samsung Bluewings 2 0 Thai Farmers Bank 2 0 Ulsan Hyundai 2 0 Jubilo Iwata 1 2 Liaoning Whowin 1 1 Hapoel Tel Awiw 1 1 Busan IPark 1 0 Gamba Osaka 1 0 JEF United Chiba 1 0 Kashima Antlers 1 0 Pas 1 0 Tokyo Verdy 1 0 Western Sydney Wanderers 1 0 FC Seoul 0 2 Persepolis FC 0 2 Yokohama F. Marinos 0 2 Adelaide United 0 1 Al-Ahli 0 1 Al-Arabi 0 1 Al Karama 0 1 Al-Rasheed 0 1 An-Nassr 0 1 Al-Shorta 0 1 Al-Shabab 0 1 BEC Tero Sasana 0 1 Dalian Shide 0 1 Oman Club 0 1 Selangor 0 1 Sepahan 0 1 Yangzee 0 1 Zob Ahan Isfahan 0 1 Kawasaki Frontale01 Machida Zelvia01
Osiągnięcia według państw PaństwoZwycięzcaFinalista 12 7 8 10 8 7 3 6 3 2 3 1 2 3 2 1 2 1 1 1 0 2 0 1 0 1 0 1
Sponsorzy i partnerzy Molten Corporation Neom Qatar Airways Visit Saudi Konami Visa
Zobacz też Klubowe mistrzostwa świata
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Rozgrywki klubowe AFC