Parafia św. Antoniego z Padwy – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w Orzeszu, w dzielnicy Zgoń. Parafia należy do dekanatu Łaziska i archidiecezji katowickiej. Powstała w 1957 r.
Początki Na obszarze parafii leżą dwie miejscowości: Zgoń i Mościska. Zanim utworzono tutaj parafię, obie miejscowości były częścią parafii pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła w Woszczycach.
W okresie międzywojennym w Zgoniu mieszkańcy wybudowali kościół, który stał się filialnym w stosunku do kościoła w Woszczycach. Mieszkańcy Zgonia tuż po zakończeniu wojny skierowali prośbę, aby do tego kościoła jesienią i zimą, kiedy to dojazd do Woszczyc jest znacznie utrudniony, przyjeżdżał wikary – lokalista z Woszczyc, przynajmniej w czwartek i pozostawał do niedzieli. W 1948 r. kuria biskupia w Katowicach postanowiła, że lokalista zamieszka na stałe w Zgoniu, będzie prowadził pracę administracyjną i duszpasterską odrębnie od Woszczyc. Lokalista uzyskał także prawo do dochodów proboszczowskich ze Zgonia i Mościsk. Mniej więcej w tym samym czasie mieszkańcy Mościsk skierowali prośbę o przyłączenie ich do lokalii w Zgoniu. W 1948 r. kuria katowicka przyłączyła Mościska do lokalii w Zgoniu, przy czym na okres 5 lat pozwolono parafianom z Mościsk korzystania z posług duszpasterskich. Ze sprawozdania wizytacyjnego z 1948 r. wiemy, że lokalia w Zgoniu liczyła 1241 wiernych, kościół nosił jeszcze liczne ślady zniszczeń z okresu wojny, plebania była w trakcie budowy, a w niedziele odprawiane były dwie msze św. oraz nieszpory.
20 grudnia 1957 r. biskup Stanisław Adamski podniósł lokalię w Zgoniu do rangi parafii. Terytorialnie objęła ona obszar miejscowości Zgoń i Mościska. Pierwotnie należała do dekanatu żorskiego, ale pod koniec 1957 r. została przeniesiona do dekanatu mikołowskiego, natomiast w 1979 r. parafia znalazła się w dekanacie dębieńskim, który w 1985 r. przekształcony został w dekanat orzeski. W 2005 r. dokonano podziału dekanatów mikołowskiego i orzeskiego, w wyniku czego powstał trzeci dekanat Łaziska, do którego obecnie należy parafia św. Antoniego w Zgoniu. thumb|260px|Wnętrze kościoła parafialnego
Budowa kościoła Pierwsze głosy o konieczności rozwiązania problemu zbyt dużej odległości, jaka dzieliła miejscowość Zgoń od kościoła parafialnego w Woszczycach, pojawiły się w 1924 r., ale dopiero w 1935 r., za zgodą kurii diecezjalnej, rozpoczęto budowę kościoła filialnego w Zgoniu. Autorem projektu jest inż. Affa. Mieszkańcy Zgonia zadeklarowali pieniądze na budowę kościoła, co miało wystarczyć na mury i dach. W zamian za wynajęcie na okres 12 lat polowania na terenie gminy Zgoń, administracja księcia pszczyńskiego dostarczyła drewna. Także urząd wojewódzki w Katowicach za pośrednictwem kurii dotował budowę kościoła w sumą 1000 zł. Mieszkańcy Wyr przekazali bezpłatnie ołtarz. Brakującą kwotę 4500 zł pokryto deklaracjami pieniężnymi mieszkańców Zgonia. 13 czerwca 1937 r. ks. Andrzej Zając dokonał poświęcenia zgońskiego kościoła. W uroczystości wzięli udział wojewoda T. W. Saloni oraz starosta pszczyński T. Jarosz. W 1955 r. kościół został odmalowany, a cztery lata później, prace malarskie rozpoczął prof. Adam Bunsch z Krakowa. Jest on autorem sześciu fresków: „Panny roztropne i nieroztropne”, „Robotnicy w winnicy Pańskiej”, „Syn Marnotrawny”, „Dobry Pasterz”, „Miłosierny Samarytanin” oraz „Siewca”, które to freski do dzisiaj zdobią ściany kościoła. W 1961 r. były już wybudowane salki parafialne oraz otynkowane kościół i plebania. W latach 2000–2006 dokonano kolejnego remontu. Odrestaurowano między innymi witraże, które zdobią okna kościoła. Gruntownie wyremontowano ołtarze w tym główny i dwa boczne.
Duszpasterstwo W parafii działa Bractwo Trzeźwości, Żywy Różaniec. Parafia w Zgoniu jest typową parafią wiejską, której wielu mieszkańców zajmuje się rolnictwem. Z tego powodu niezwykle ważne są coroczne uroczystości żniwne, zwane dożynkami. Na terenie parafii znajduje się kilkadziesiąt krzyży i kapliczek przydrożnych. Co roku w maju parafianie gromadzą się przy nich, aby odprawić nabożeństwa majowe. W październiku natomiast odmawiają przy nich wspólnie różaniec. Przy jednej z kapliczek w Mościskach, w niedzielę przypadającą po wspomnieniu św. Urbana, papieża, który jest patronem tej miejscowości, odprawiana jest msza święta. Jeden z krzyży, stojący w Zgoniu, upamiętnia ofiary zarazy, która nawiedziła tę miejscowość. Do parafii należy także cmentarz znajdujący się na pobliskim wzniesieniu. Znajdują się na nim m.in. groby parafian, którzy zginęli w czasie II wojny światowej. Na parafialnym cmentarzu jest też Grób Nieznanego Żołnierza, w którym pogrzebano żołnierzy, ofiary wojny.
Proboszczowie Źródło:
ks. Jerzy Raszka (lokalista 1948–1957, administrator 1957–1972) ks. Franciszek Wadas (1972–1981) ks. Stanisław Knop (1981–1994) ks. Józef Wojciech (1994–2010) ks. Jacek Nowak (2010–2012) ks. Krzysztof Jasek (administrator 2012–2013, proboszcz 2013–2025) ks. Dariusz Kreihs (od 2025 - 2025) ks. Mariusz Auguścik (od. 23.09.2025 - nadal)
Przypisy
Bibliografia Robert Ratajczak, Dzieje Orzesza, Orzesze 2002. Robert Ratajczak, Dzieje Orzesza po 1945 roku, Orzesze 2003 Katalog Archidiecezji Katowickiej 2005, Część II Dekanaty i Parafie, red. ks. J. Pawliczek, Katowice 2005.
Linki zewnętrzne
Informacje o parafii na stronie archidiecezji katowickiej
Antoniego z Padwy Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Antoniego z Padwy