Bastnazyt (bastenzyt, bastnezyt, hamartyt) – minerał z gromady węglanów, niekiedy zaliczany do grupy halogenków. Należy do minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od złoża Bastnäs koło Riddarhyttan w Västmanlandzie, w Szwecji.
Oprócz form podstawowych, na drodze diadochii tworzy wiele odmian, zawierających takie pierwiastki jak neodym, dysproz, europ czy lutet. Odmiany najczęściej występujące to: bastnazyt-(Ce) – CeCO3F bastnazyt-(Y) – YCO3F bastnazyt-(La) – LaCO3F
Właściwości Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym (nieco wydłużone). Występuje w skupieniach zbitych, rozetkowych i ziarnistych. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do przeświecającego.
Występowanie Jest składnikiem pegmatytów i utworów pneumatolitycznych hydrotermalnych. Bywa spotykany w skarnach i karbonatytach. Współwystępuje z cerusytem, allanitem, kalcytem, dolomitem, monacytem, barytem, fluorytem, burbankitem, ankylitem.
Miejsca występowania: Niemcy – Schwarzwald, Szwecja – Riddarhyttan, USA – Kalifornia, Kolorado, Nowy Meksyk, Rosja – Ural, Madagaskar, RPA.
W Polsce – został stwierdzony na Dolnym Śląsku (Żółkiewka), w okolicach Suwałk (rozpoznany w rdzeniu wiercenia Tajno).
Zastosowanie ważne źródło ceru i innych metali ziem rzadkich ceniony kamień kolekcjonerski
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Galeria http://webmineral.com/specimens/picshow.php?id=101, , Artykuły artykuł o bastnazycie – Ce artykuł o bastnazycie – La artykuł o bastnazycie – Y
Kategoria:Węglany (minerały)