240px|thumb|Maria Zientara-Malewska (pierwsza z prawej) z uczennicami; przed nią siedzi ks. Maksymilian Grochowski, po lewej siedzi ks. Bolesław Domański, a za nim stoją: (w jasnym garniturze) inspektor szkolny Józef Mozolewski i (w okularach) dyrektor szkoły polskiej w Złotowie, Juliusz Zieliński 240px|thumb|Pomnik Marii Zientary-Malewskiej w Brąswałdzie Maria Zientara-Malewska (ur. 4 września 1894 w Brąswałdzie, zm. 2 października 1984 w Olsztynie) – poetka, nauczycielka i działaczka warmińska. Budownicza Polski Ludowej.
Życiorys Córka Augustyna. W 1926 ukończyła Seminarium Nauczycielskie w Krakowie. W latach 1921–1923 pracowała w Gazecie Olsztyńskiej. W tym czasie organizowała też koła Kobiet Polek i Związku Towarzystw Młodzieży w Prusach Wschodnich. Krótko prowadziła polskie przedszkole w Gietrzwałdzie, a 10 kwietnia 1929 rozpoczęła nauczanie w polskiej szkole w Chaberkowie. W 1931 roku zdała egzamin kwalifikacyjny jako nauczycielka. Następnie kierowała Wydziałem Przedszkoli i Opieki Religijnej Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech (w latach 1929–1935 była nauczycielką w Złotowie i Zakrzewie, od 1935 do 1939 w Nowym Kramsku).
11 września 1939 została aresztowana przez hitlerowców, a później wywieziona do obozu koncentracyjnego Ravensbrück, z którego została zwolniona 18 kwietnia 1940.
W 1945 podjęła pracę w Wydziale Oświaty Pełnomocnika Rządu na Okręg Mazurski. Była członkiem Okręgowego Polskiego Komitetu Narodowościowego oraz Instytutu Mazurskiego, działała też w Polskim Stronnictwie Ludowym. W połowie 1952 została przyjęta w poczet Związku Literatów Polskich.
Jedną ze swoich książek kończy słowami:
Członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1958 rokuTrybuna Robotnicza, nr 4 (4350) 7 stycznia 1958 roku, s. 2..
Została pochowana na cmentarzu komunalnym w Olsztynie (kw. 15B rząd 2 grób 10).
Twórczość Debiutowała wierszem Pory roku zamieszczonym w Gazecie Olsztyńskiej (4 grudnia 1920).
Jej wiersze w latach międzywojennych były drukowane prawie we wszystkich czasopismach polskich w Niemczech, także w dwóch antologiach Warmia i Mazury oraz Nasi poeci. Po 1945 wydano jej 20 samodzielnych książek. Można je podzielić na trzy grupy: baśnie i legendy, m.in.: Legendy dwóch rzek (1955) Baśnie znad Łyny (1970) wspomnienia i opracowania z zakresu warmińskiego folkloru: Warmio moja miła (1959) Śladami twardej drogi (1966) Wspomnienia nauczycielki (1985) Wieś nad łąkami Brąswałd (Wydawnictwo Pojezierze, 1988) wiersze – 6 zbiorków, m.in.: Pieśni Warmianki (1963) Na warmińską nutę (1982) Miłość prostego serca (1985)
Niegdyś przypisywano jej autorstwo tekstu hymnu warmińskiego O Warmio moja miła, co mogło wynikać z podobieństwa do tytułu jednego z wierszy Marii Zientary-Malewskiej. Jednak nie ma dowodów na jej autorstwo hymnu. Czas powstania utworu (1920 rok) uważa się za zbyt wczesny dla tej poetki. Obecnie uznaje się za bezsporne, że tekst hymnu do melodii Feliksa Nowowiejskiego napisała jego przyjaciółka, poznańska poetka Maria Paruszewska, tak jak podaje to pierwodruk pieśni. Zientara-Malewska raczej inspirowała się pierwszymi słowami hymnu.
Odznaczenia W 1955 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej. Później została odznaczona Krzyżem Kawalerskim (19 lipca 1955) i Krzyżem Oficerskim (28 października 1959) Orderu Odrodzenia Polski. W 1960 została wyróżniona Odznaką honorową "Zasłużony dla Warmii i Mazur"Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, nr 9, 20 września 1960, s. 2. W 1972 została odznaczona Orderem Budowniczych Polski LudowejObchody Święta Odrodzenia, „Kurier Polski”, nr 171 z 24 lipca 1972, s. 2.
Upamiętnienie mały|Grób na cmentarzu przy ul. Poprzecznej w Olsztynie Patronka Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Kozłowie, Szkoły Podstawowej nr 30 w Olsztynie, Szkoły Podstawowej nr 3 w Kętrzynie, Szkoły Podstawowej w Bartach, Szkoły Podstawowej w Spychowie oraz Gimnazjum w Dywitach, ulic w Olsztynie, Kętrzynie, Reszlu, Iławie oraz Działdowie i Złotowie, jak również Biblioteki Publicznej Gminy Braniewo.
Przypisy
Linki zewnętrzne Maria Zientara-Malewska w Leksykonie Kultury Warmii i Mazur Strona poświęcona Marii Zientarze-Malewskiej
Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Nowym Kramskiem Kategoria:Ludzie związani ze Złotowem Kategoria:Ludzie związani z Brąswałdem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Olsztynie Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego (1945–1949) Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Politycy związani z Olsztynem Kategoria:Pisarze związani z Olsztynem Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy nauczyciele nauczania przedszkolnego Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Warmiacy Kategoria:Zmarli w 1984