thumb|Ludzki zarodek w 7 tygodniu ciąży jajowodowej, wielkości 10 mm. thumb|Ludzki zarodek w 9 tygodniu ciąży jajowodowej. thumb|Ilustracja ciąży pozamacicznej (Regnier de Graaf, XVII wiek)
Ciąża ektopowa, ciąża pozamaciczna (łac. graviditas extrauterina) – ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe ulega implantacji poza błoną śluzową jamy macicy. Zwykle jest zlokalizowana w obrębie jajowodu (97% przypadków), rzadziej w obrębie jajnika, otrzewnej lub szyjki macicy. Ze względu na lokalizacje wyróżnia się: ciążę jajowodową, jajnikową, brzuszną i inne. Ciąża pozamaciczna często kończy się poronieniem, ale może też być przyczyną pęknięcia jajowodu i niekiedy śmiertelnego krwotoku do jamy otrzewnej. Ciąża pozamaciczna stanowi przyczynę 10–15% zgonów kobiet w ciąży.
Epidemiologia Ciąża pozamaciczna stanowi około 2% wszystkich ciąż. Odsetek ten jest różny w zależności od rozpowszechnienia czynników ryzyka i statusu socjoekonomicznego w poszczególnych regionach świata. W krajach wysokorozwiniętych obserwuje się wzrost zapadalności.
Rozpoznanie Podejrzewać ciążę pozamaciczną należy zawsze w przypadku wystąpienia następujących objawów: zatrzymanie miesiączki pojawiające się krwawienie z dróg rodnych (po kilku tygodniach, zwykle w drugim miesiącu od zatrzymania miesiączki) ból brzucha.
W początkowym okresie przebieg jest bezobjawowy, następnie pojawiają się jednostronne bóle brzucha i plamienia, wreszcie nasilające się bóle powodują pojawianie się objawów ogólnych (bladość, poty, tachykardia), czyli symptomów rozwijającego się wstrząsu.
Diagnostyka różnicowa W diagnostyce różnicowej ciąży pozamacicznej należy uwzględnićGrzegorz Bręborowicz (red.). Położnictwo i ginekologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 89 i nast. .: ciążę wewnątrzmaciczną zapalenie wyrostka robaczkowego poronienie samoistne pęknięcie torbieli jajnika skręcenie przydatków macicy endometriozę
Czynniki ryzyka Do czynników ryzyka ciąży pozamacicznej zalicza się: przebyte zapalenie narządów miednicy mniejszej, zwłaszcza zakażenie chlamydiami operacje jajowodów w wywiadzie techniki wspomaganego rozrodu wcześniejsze wystąpienie ciąż pozamacicznych.
Lokalizacja ciąża jajowodowa (zarodek rozwija się w jajowodzie) – najczęstsza w części bańkowej jajowodu (80%) w cieśni jajowodu (12%) w strzępkach jajowodu (5%) ciąża brzuszna (w obrębie jamy brzusznej; 1,4%) ciąża jajnikowa (w obrębie jajnika; 0,2%)
Częstość lokalizacji ciąży pozamacicznej ulega modyfikacji w przypadku rozpatrywania grupy kobiet, u których uprzednio wystąpiła już ciąża jajowodowa, wtedy wzrasta jej ponowne ryzyko. U kobiet poddanych leczeniu metodami wspomaganego rozrodu rozpoznaje się częściej ciążę zlokalizowaną w jajniku – 3,2% wszystkich ciąż pozamacicznych.
Przebieg Z uwagi na to, że 97% ciąż pozamacicznych rozwija się w jajowodzie (najczęściej dochodzi do tej sytuacji w wypadku zaburzenia jego drożności), możliwe są dwie sytuacje: uwolnienie się jaja do jamy otrzewnowej, tak zwane poronienie trąbkowe (łac. abortus tubarius) pęknięcie jajowodu (łac. ruptura tubae uterinae), które przebiega z objawami wstrząsu.
Leczenie Stosuje się trzy strategie postępowania: postępowanie wyczekujące leczenie farmakologiczne (metotreksat) leczenie operacyjne (laparotomię lub laparoskopię).
Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Ciąża pozamaciczna Ciąża brzuszna Ciąża jajowodowa Ciąża jajnikowa Inna ciąża pozamaciczna Ciąża ektopowa nieokreślona Przypisy
Kategoria:Ciąża