thumb|Informacja o zniesieniu stanu wyjątkowego w Poznaniu w 1926 roku, podpisana przez Adolfa Bnińskiego Adolf Rafał Jan Bniński, ps. „Białoń” (ur. 21 sierpnia 1884 w Kosowie, zm. 8 lipca 1942 w pobliżu Stęszewa) – hrabia, ziemianin, organizator kółek rolniczych w Wielkopolsce, działacz monarchistyczny i konserwatywny; wojewoda poznański w latach 1923–1928, współzałożyciel Stronnictwa Zachowawczego, senator IV kadencji w II RP, Główny Delegat Rządu RP na ziemie wcielone do III Rzeszy w latach 1940–1941, kawaler maltański (w zakonie od 14 marca 1940), kawaler Honoru i Dewocji.

Życiorys Okres zaborów Był synem hr. Karola Bnińskiego, właściciela Buszewa k. Szamotuł, i Emilii z Potworowskich. Uczęszczał do gimnazjum w Inowrocławiu, w którym w 1905 zdał maturę. Następnie studiował rolnictwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiował także na niemieckich uczelniach w Monachium i Halle. W 1909 został administratorem majątków Gułtowy, Biskupice, Nowojewo i Wysławice oraz działaczem kółek rolniczych, którym był do 1914. W tym samym roku przejął administrowane majątki na własność, a także poślubił Marię z domu Skórzewską oraz został ojcem dwóch córek o imionach Maria Emilia (jedna z nich zmarła w dzieciństwie). W listopadzie 1918 mianowano go komisarzem Łodzi i okolicznych powiatów – brzezińskiego, łaskiego i łódzkiego. Funkcję tę pełnił do 8 grudnia 1918.

II RP Od 17 stycznia 1919 do 2 września 1920 sprawował funkcję starosty powiatu średzkiego, a od 2 stycznia 1923 do 8 lipca 1928 – wojewody poznańskiego. W okresie 1920–1922 był prezesem Wielkopolskiej Izby Rolniczej. W 1926 brał udział w wyborach prezydenckich przeciwko Ignacemu Mościckiemu. Od 1929 był prezesem Towarzystwa Czytelni Ludowych, a od 1934 Naczelnego Instytutu Akcji Katolickiej z siedzibą w Poznaniu. Działał także m.in. w Towarzystwie Łączności z Polakami na Obczyźnie. Ideologicznie reprezentował poglądy konserwatywno-monarchistyczne. Prezydent Rzeczypospolitej powołał go na senatora IV kadencji (1935–1938).

Okupacja niemiecka Na początku okupacji niemieckiej został wywłaszczony ze swojego majątku, w związku z czym przeniósł się do Poznania, gdzie włączył się do działalności konspiracyjnej. W lipcu 1940 podczas inauguracyjnego posiedzenia Porozumienia Stronnictw Politycznych został wybrany Głównym Delegatem Rządu RP na ziemie wcielone. 3 grudnia otrzymał oficjalną nominację od premiera gen. Władysława Sikorskiego. Opowiadał się za koncepcją utworzenia autonomicznej konspiracji polskiej na terenach włączonych do Rzeszy. Współtworzył Okręgową Delegaturę Rządu RP na obszar Pomorza.

Tortury i śmierć 26 lipca 1941 został aresztowany przez Niemców z powodu odmowy podpisania manifestu do narodu polskiego w sprawie antyradzieckiej akcji u boku Niemiec. Został uwięziony w Forcie VII w Poznaniu, w trakcie śledztwa był torturowany. 18 stycznia 1942 władze Polskiego Państwa Podziemnego wystosowały nieudany apel do rządu brytyjskiego, by ten poprosił państwa neutralne o interwencję w Berlinie na rzecz Adolfa Bnińskiego. Nocą z 7 na 8 lipca 1942 wywieziono go z poznańskiej Cytadeli i zamordowano w okolicach Stęszewa. 10 października Ministerstwo Spraw Zagranicznych III Rzeszy zatwierdziło skazanie go na śmierć w Berlinie.

Ordery i odznaczenia Order Orła Białego (pośmiertnie, 29 listopada 1995) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923) Krzyż Armii Krajowej (pośmiertnie) Złota Odznaka Honorowa L.O.P.P. I stopnia Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża I stopnia Krzyż Wielki Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego (Stolica Apostolska) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Piusa IX (Stolica Apostolska) Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Zasługi Rolniczej (Francja)

Przypisy („w uznaniu wielkich historycznych zasług dla niepodległości i chwały Rzeczypospolitej Polskiej”).

Bibliografia

Linki zewnętrzne Publikacje Adolfa Bnińskiego w serwisie Polona.pl

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci uczelni w Monachium Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze Adolf Rafał Bniński Kategoria:Członkowie Akcji Katolickiej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Czytelni Ludowych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Wielkopolskiej Izby Rolniczej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Delegaci Rządu na Kraj Kategoria:Hrabiowie Królestwa Kongresowego Kategoria:Kandydaci na urząd prezydenta II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani ze Środą Wielkopolską Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża I stopnia Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w Okręgu Rzeszy Kraj Warty Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Piusa IX Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Rolniczej (Francja) Kategoria:Politycy Stronnictwa Zachowawczego Kategoria:Politycy Związku Ludowo-Narodowego Kategoria:Polscy hrabiowie Królestwa Prus Kategoria:Polscy kawalerowie maltańscy Kategoria:Polscy monarchiści Kategoria:Polscy ziemianie Kategoria:Senatorowie II Rzeczypospolitej (nominacja prezydenta) Kategoria:Senatorowie IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Starostowie łódzcy Kategoria:Starostowie powiatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Więźniowie KL Posen Kategoria:Wojewodowie poznańscy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1942