Nagroda Nautilus – coroczny plebiscyt czytelników na najlepszy polski fantastyczny utwór literacki wydany w danym roku, przyznawana w latach 2004–2012 (z wyjątkiem lat 2008 i 2011), stworzona przez Roberta J. Szmidta i związana z czasopismem „Science Fiction”.
Struktura Nagroda przyznawana była w następujących kategoriach: powieść roku (utwory o objętości minimum 240 tys. znaków) opowiadanie roku (utwory o objętości poniżej 240 tys. znaków)
Historia Została ona ustanowiona w 2004 przez Roberta J. Szmidta, redaktora naczelnego czasopisma „Science Fiction”. Kapitułę nagrody tworzyła redakcja pisma. Choć głosowanie było jednoetapowe, między zakończeniem głosowania a uroczystością wręczenia nagrody pierwsze pięć utworów w każdej kategorii ogłaszanych było jako utwory nominowane do nagrody, bez podawania kolejności.
Głosowanie na nagrodę odbywało się poprzez system SMS. Nagroda miała formę okolicznościowego dyplomu oraz gratyfikacji finansowej, na którą składały się środki pozyskane od sponsorów oraz wpływy finansowe uzyskane podczas bezpośredniego głosowania.
Po przejęciu czasopisma „Science Fiction” przez wydawnictwo „Fabryka Słów” z przyczyn formalnych, spowodowanych względami proceduralnymi przy zmianie wydawcy, nastąpiła roczna przerwa w edycji konkursu. Z tego powodu nie przyznano nagrody za utwory opublikowane w roku 2008. W roku 2010 przyznawanie nagrody wznowiono
Nazwa nagrody pochodzi od okrętu podwodnego kapitana Nemo z dwóch powieści Juliusza Verne’a: Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi i Tajemnicza wyspa wydanych w cyklu Niezwykłe podróże.
Opinie Krytycy nagrody uważają, że bezstronność nagrody była wątpliwa, jako że jednym z biorących udział w głosowaniu, a później nominowanych utworów w pierwszej edycji nagrody była powieść jej twórcy – Roberta J. Szmidta. On sam twierdził jednak, że jeśli nagroda ma w obiektywny sposób odzwierciedlać gusta czytelników, to nie można wykluczyć z głosowania żadnych utworów, tym bardziej że zadbano o bezstronność oddając nadzór nad procesem głosowania firmie niemającej żadnych powiązań z redakcją pisma. Innym zarzutem była też liczba oddawanych na tę nagrodę głosów (łącznie 1942 w obu kategoriach, w tym 1433 podczas pierwszej edycji) oraz to, że jedna osoba mogła głosować kilka razy z różnych numerów telefonu, co jednak nie powinno mieć wielkiego wpływu na wynik końcowy, zważywszy iż żaden system głosowania stosowany w tego typu nagrodach nie gwarantuje takich ograniczeń. Kolejny zarzut dotyczył procedury głosowania. Aby uatrakcyjnić nagrodę organizatorzy zdecydowali się nagrodzić osoby, które oddając głosy trafnie wytypują zwycięzców tego rankingu, co wpływać jednak może na wyniki głosowania, zwiększając szanse autorów dobrze recenzowanych tekstów. Kontrowersje wzbudzał też fakt, że według jego wypowiedzi na forum internetowym, Robert J. Szmidt miał wgląd do wyników przed zakończeniem głosowania.
W edycji 2004 przed zakończeniem zbierania głosów usunięto głosy podejrzane o pochodzenie od jednej osoby, która próbowała wpłynąć wyniki organizując akcję wysyłania SMS-ów z głosami na swój utwór. Według krytyków nagrody było to naruszeniem jej regulaminu. Zarzuty te potraktowane zostały przez gremium przyznające reaktywowaną (w roku 2013) nagrodę na tyle poważnie, że podjęło ono decyzję o odwołaniu edycji nagrody za rok 2013 (która miał być wręczona w r. 2014) i zmianie formuły przyznawania Nautilusa.
Laureaci i nominowani Do nagrody nominowane i nagrodzone były następujące utwory:
2003 Powieść: Andrzej Ziemiański – Achaja, tom 2. Jacek Dukaj – Inne pieśni Andrzej Pilipiuk – Kuzynki Robert J. Szmidt – Apokalipsa według Pana Jana Feliks W. Kres – Klejnot i wachlarz
Opowiadanie: Andrzej Ziemiański – Zapach szkła Wojciech Świdziniewski – Kłopoty w Hamdirholm Grzegorz Żak – Władca przekładów Szczepan Twardoch – Obłęd rotmistrza von Egern Agnieszka Hałas – By ją ocalić
2004 Powieść: Andrzej Sapkowski – Boży bojownicy Andrzej Ziemiański – Achaja, tom 3. Andrzej Pilipiuk – Księżniczka Jacek Dukaj – Perfekcyjna niedoskonałość Maja Lidia Kossakowska – Siewca Wiatru
Opowiadanie: Andrzej Pilipiuk – 2865 kroków: Wieczorne dzwony Eugeniusz Dębski – W krainie zaginionych bajtli Feliks W. Kres – Gówno Rafał Dębski – Dotyk kata Anna Brzezińska – Wody głębokie jak niebo
2005 Powieść: Jarosław Grzędowicz – Pan Lodowego Ogrodu Andrzej Pilipiuk – Dziedziczki Feliks W. Kres – Tarcza Szerni Maja Lidia Kossakowska – Zakon Krańca Świata Marek S. Huberath – Miasta pod skałą
Opowiadanie: Łukasz Orbitowski – Horror Show Jarosław Grzędowicz – Wilcza zamieć Magda Kozak – Operacja „Faust” Sebastian Uznański – Świt Czarnego Słońca Eugeniusz Dębski – Dziewczyna ze snu
2006 Powieść: Rafał Dębski – Czarny pergamin Rafał Kosik – Vertical Nominacje: Magdalena Kozak – Nocarz Łukasz Orbitowski i Jarosław Urbaniuk – Pies i Klecha. Ogień i blask Andrzej Sapkowski – Lux perpetua Opowiadanie: Szczepan Twardoch – Rondo na maszynę do pisania, papier i ołówek Nominacje: Jarosław Grzędowicz – Zegarmistrz i łowca motyli Magda Kozak – Cynglarze Łukasz Orbitowski i Jarosław Urbaniuk – Pies i Klecha. Żertwa
2007 Powieść: Rafał Dębski – Gwiazdozbiór kata Nominacje: Jarosław Grzędowicz – Pan Lodowego ogrodu t.2 Magdalena Kozak – Renegat Łukasz Orbitowski i Jarosław Urbaniuk – Pies i Klecha. Przeciwko wszystkim Jacek Dukaj – Lód Opowiadanie: Tomasz Bochiński – Cudowny wynalazek pana Bella Nominacje: Robert M. Wegner – Przebudzenie Rafał Dębski – Kura Robert M. Wegner – I będziesz murem Jakub Nowak – Jakub Nowak
2009 Powieść: Jarosław Grzędowicz – Pan Lodowego Ogrodu tom 3 Nominacje: Andrzej Pilipiuk – Homo Bimbrownikus Andrzej Pilipiuk – Oko Jelenia. Pan Wilków Jacek Piekara – Charakternik Katarzyna Berenika Miszczuk – Wilczyca Opowiadanie: Andrzej Pilipiuk – Rzeźnik drzew Nominacje: Andrzej Pilipiuk – Ostatnia misja Jakuba Jarosław Grzędowicz – Chwila przed deszczem Jakub Ćwiek – Gotuj z papieżem Robert M. Wegner – Wszyscy jesteśmy Meekhańczykami
2010 Powieść: Andrzej Pilipiuk – Oko Jelenia. Tryumf Lisa Reinicke Nominacje: Maja Lidia Kossakowska – Zbieracz Burz tom 1 Stefan Darda – Słoneczna Dolina Jacek Piekara – Ja, Inkwizytor. Dotyk zła Jacek Piekara – Ja, Inkwizytor. Wieże do nieba Opowiadanie: Andrzej Pilipiuk – Lazaret Nominacje: Jacek Piekara – Stowarzyszenie Nieumarłych Polaków Andrzej Pilipiuk – Staw Dariusz Domagalski – Piąta pora roku Robert M. Wegner – Najlepsze, jakie można kupić
2012 Powieść: Stefan Darda – Czarny Wygon. Bisy Nominacje: Luiza Dobrzyńska – Dusza Jarosław Grzędowicz – Pan Lodowego Ogrodu tom 4 Opowiadanie: Maciej Lewandowski – Czarna Leliwa Nominacje: Stefan Darda – Opowiem ci mroczną historię Monika Sokół-Rudowska – Droga Robert M. Wegner – Jeszcze jeden bohater Jakub Ćwiek – Writers INC
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie nagrody w dziedzinie fantastyki Kategoria:Polskie nagrody literackie Kategoria:Nagrody fandomu polskiego