thumb|160px|Zasada działania wyciągu szybowego – maszyna wyciągowa zrębowa z kołem pędnym thumb|Nadziemna część górniczego wyciągu szybowego thumb|Koło wyciągowe z szybu KWK „1 Maja” w Wodzisławiu Śląskim thumb|Szola na terenie skansenu przy Zabytkowej Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach Górniczy wyciąg szybowy – dźwignica stosowana w górnictwie głębinowym do transportu urobku, osób i materiałów w szybie górniczym, najczęściej pionowym.
Budowa wieża szybowa basztowa (wolnostojąca) trzonowa pełna trzonowa dzielona trzonowa słupowa słupowa zastrzałowa jednozastrzałowa dwuzastrzałowa (kozłowa) nadszybie maszyna wyciągowa rodzaje napędów: wolnobieżny (bezpośredni), realizowany przy pomocy silnika synchronicznego lub asynchronicznego przekładniowy rodzaje maszyn wyciągowych: bębnowe (liny nawijane na jeden lub dwa bębny nawojowe) – droższe od wyciągów z kołem pędnym, stosowane przy bardzo dużych głębokościach, szybach pochyłych, przy głębieniu szybów, oraz przy bardzo trudnych warunkach ze względu na korozję bobinowe (od „bobina” – cewa) – wąski lecz wysoki bęben cierne (z kołem pędnym – liny przewijane przez bęben cierny) – stosowane przy głębokościach do naczynia wyciągowe klatka (szola) – najstarszy typ naczynia o wszechstronnym zastosowaniu: transport ludzi, kopaliny w wozach kopalnianych, maszyn; klatki mogą mieć do 6 poziomów kubły – stosowane w fazie drążenia szybu skipy – transport kopaliny luzem, o dużej wydajności, praca w pełni zautomatyzowana skipoklatki – do transportu ludzi i urobku liny nośne wyrównawcze prowadnicze odbojowe – zabezpieczające naczynia, przeciwciężary przed wychyleniem lub obrotem podszybie urządzenia załadowcze i wyładowcze urządzenia hamujące
Podział wyciągów szybowych Ze względu na funkcję: wydobywcze zjazdowo-materiałowe wielofunkcyjne do głębienia szybów wentylacyjne Ze względu na liczbę urządzeń wyciągowych w jednym szybie: jednoprzedziałowe dwuprzedziałowe wieloprzedziałowe Ze względu na liczbę lin, na których zawieszone jest naczynie: jednolinowe dwulinowe wielolinowe
Maszyny wyciągowe jak na urządzenia dźwigowe osiągają wysokie parametry techniczne: moce przekraczające , udźwigi do , prędkości przekraczające .
Zobacz też Wyciąg wiertniczy Dźwig szybowy
Kategoria:Maszyny górnicze Kategoria:Dźwignice