thumb|Zespół CRPS prawej kończyny górnej. thumb|Zespół CRPS lewej kończyny górnej. thumb|Zespół CRPS lewej kończyny dolnej. thumb|Obraz RTG nadgarstka i ręki w zespole CRPS kończyny górnej. Widoczny zrost po przebytym złamaniu części dalszej kości promieniowej, przebyte złamanie wyrostka rylcowatego kości łokciowej, osteoporoza kości nadgarstka, zmiany zwyrodnieniowe stawów nadgarstkowo-śródręcznych oraz przykurcze zgięciowe palców.
Kompleksowy zespół bólu regionalnego (ang. Complex Regional Pain Syndrome (CRPS)). Nazywany czasami: zespół Sudecka, zespół algodystroficzny, zespół odruchowej dystrofii współczulnej, zespół ramię-ręka, kauzalgia, zespół Steinbrockera, zespół wieńcowo-łopatkowy, pozawałowe stwardnienie palców.
CRPS to rzadki zespół chorobowy, charakteryzujący się bólem i obrzękiem kończyny, połączony z zaburzeniami krążenia w jej obrębie, zmianami troficznymi skóry i osteoporozą. Jest przewlekłą, przebiegającą z zaostrzeniami chorobą kończyn, zaliczaną do zespołów algodystroficznych.
Epidemiologia Średnia wieku dla zachorowania wynosi 42 lata, kobiety zapadają na chorobę 3 razy częściej niż mężczyźni.
Etiologia Uważa się, że przyczyną tego zespołu jest nieprawidłowa aktywność nerwów współczulnych unerwiających daną kończynę, która może być spowodowana następującymi przyczynami: urazy kończyn, choroby płuc, opłucnej i osierdzia choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, nieprawidłowo lub zbyt ciasno założony opatrunek gipsowy, choroby naczyniowe mózgu, odruchowa stymulacja współczulna, w przebiegu stosowania leków: barbiturany, cyklosporyna A, leki przeciwgruźlicze.
W 1/3 przypadków tło jest nieznane.
Przebieg kliniczny Przebiega trójfazowo: faza I – parzący ból i obrzęk dystalnej części kończyny, którym towarzyszy ocieplenie, nadmierna tkliwość skóry, wzmożone pocenie i często nadmierny porost włosów, ograniczone i bolesne ruchy w stawach faza II – pojawia się w przeciągu 3–6 miesięcy i przejawia się zanikami skóry – skóra staje się cienka, chłodna i ma błyszczący wygląd faza III – pojawia się po kolejnych 3–6 miesiącach, przejawia się dalszymi zmianami zanikowymi skóry, która się staje sucha i towarzyszą jej przykurcze w obrębie stawów, co powoduje szponowanty wygląd kończyny, w badaniu RTG kości stwierdza się obecność plamistego zaniku.
Zapobieganie Wykazano, że przyjmowanie witaminy C w dawce 500 mg na dzień zmniejsza ryzyko wystąpienia zespołu algodystroficznego w przypadku złamań w obrębie nadgarstka.
Leczenie Nie jest znane leczenie przyczynowe, dlatego stosuje się różne próby leczenia oparte na: farmakoterapii: leki przeciwdepresyjne, kortykosteroidy, leki rozszerzające naczynia, leki alfa-adrenolityczne (α-blokery), leki beta-adrenolityczne (β-blokery), miejscowe iniekcje lidokainy, leki przeciwbólowe (np. NLPZ i sterydy), fizjoterapii: TENS (ang. transcutaneous electrical nerve stimulation) krioterapia kinezyterapia leczenie przeciwobrzękowe, poprzez elewację (uniesienie) kończyny psychoterapii sympatektomii (uszkodzeniu unerwienia współczulnego) w najcięższych przypadkach takich jak niedokrwienie chorej kończyny, poprzez: metody chirurgiczne radioterapię środki chemiczne
Przypisy
Bibliografia Youngson R., Collins; Słownik Encyklopedyczny; Medycyna, RTW, 1997 .
Kategoria:Ból Kategoria:Choroby układu nerwowego Kategoria:Ortopedia Kategoria:Zespoły chorobowe