Katedra św. Trójcy (niem. Kathedrale Ss. Trinitatis) – świątynia katolicka usytuowana nieopodal rezydencji Wettynów na Starym Mieście w centrum Drezna; znana również w literaturze jako Kościół Dworski (niem. Hofkirche).

Historia thumb|left|Kościół Dworski na rys. z ok. 1850 r. Kościół Dworski jest jedną z największych nowożytnych budowli sakralnych wzniesionych na terenie Saksonii. Świątynia w stylu późnego baroku została wzniesiona na zlecenie Augusta III Sasa przez włoskiego architekta Gaetano Chiaveriego w latach 1739–1751. Pomocnikami Chiaveriego byli m.in. działający w Krakowie Francesco Placidi i . Świadkiem budowy kościoła był Bernardo Bellotto, który w swoich widokach miasta ukazywał dopiero co powstający kościół. Kościół dedykowano Trójcy Przenajświętszej (Sanctissimae Trinitatis). Uroczysta msza święta z okazji konsekracji miała miejsce 29 czerwca 1751. Muzyczną oprawą tej mszy były dzieła Johanna Adolpha Hassego Messe in d-moll oraz Te Deum in D-dur. Konsekracji dokonał nuncjusz apostolski Polski i Toskanii, arcybiskup Alberico Archinto.

Podczas nalotu na Drezno 13–15 lutego 1945 kościół został zniszczony, w wyniku runięcia większości dachów do wnętrza. Ocalała wieża i większa część dekoracji rzeźbiarskiej elewacji zewnętrznych. W czerwcu 1945 odprawiono pierwszą mszę świętą. Odbudowa trwała do 1965 r. W 1980 r. dawny kościół dworski został podniesiony do godności katedry diecezji Drezna-Miśni. Jest on jednocześnie siedzibą parafii na Starym Mieście.

Architektura thumb|left|Kartusz z herbem Rzeczypospolitej Kościół powstał na planie zbliżonym do owalu. Składa się z trzech naw, przy czym nawy boczne są dwukondygnacyjne; wyższą kondygnację tworzą empory. Podobną strukturę mają ambity, dzięki czemu można nawę główną obejść zarówno idąc emporami, jak i dolną kondygnacją, pełniącą rolę obejścia procesyjnego. Nakryta sklepieniem kolebkowym z lunetami nawa główna zamknięta jest półkoliście zarówno po stronie ołtarzowej, jak chórowej. Nawy boczne są zakończone kaplicami; Najświętszego Sakramentu i Św. Krzyża oraz Św. Jana Nepomucena i Św. Benona.

Chociaż kościół ten jest świątynią katolicką, jego wygląd, zwłaszcza wewnątrz, nacechowany jest wpływami tradycji saskiej architektury protestanckiej. Także z zewnątrz podziały na kondygnacje i liczba ciągów okien przypominają świątynię luterańską. Od zewnątrz architektura kościoła jest silnie zintegrowana z bogatymi rzeźbionymi dekoracjami, których część stanowi zespół 78 monumentalnych pełnoplastycznych figur świętych umieszczonych na balustradach wieńczących nawy i obejście. Na ażurowej wieży, której dwie górne kondygnacje złożone są z samych kolumn znajdują się m.in. 4 figury przedstawiające alegorie Wiary, Nadziei, Miłości, oraz Sprawiedliwości. Rzeźby są dziełem Włocha .

Fasadę kościoła zdobi kartusz z polsko-litewsko-saskim herbem Rzeczypospolitej, zwieńczony polską koroną królewską.

thumb|Katedra widziana z Placu Teatralnego

Wymiary Nawa główna: dł. – 52,36 m, szer. – 17,56 m, wys. – 32,20 m. Nawy boczne: dł. – 39,20 m, szer. – 9,52, wys. – 15,95 m. Całkowita długość: 92 m. Całkowita szerokość: 54 m. Wysokość wieży: 86 m. Powierzchnia wnętrza: 4800 m².

Wystrój wnętrza

Monumentalny ołtarz główny wykonany jest z białego marmuru, wzbogacony brązową ornamentyką nawiązującą do stylu regencji. Wielki obraz przedstawiający scenę Wniebowstąpienia Chrystusa wykonał w latach 1752–1761 Anton Raphael Mengs. Ambonę wykonał Balthasar Permoser. Zdobią ją m.in. rzeźby na zwieńczeniu baldachimu przedstawiające Trójcę Świętą. Część chórową zdobią organy wykonane przez Gottfrieda Silbermanna (47 rejestrów w 4 klawiaturach: 3 manuałach i pedale) z 1755 r. Autorstwo prospektu organowego przypisywane jest Josephowi Hacklowi.

Dzwony Obecnie na wieży kościelnej zawieszonych jest 5 dzwonów.

Imię Waga (kg) Ton uderzeniowy Rok odlania Średnica (cm) Odlewnia 1 Göttliche Vorsehung 4860 kg g0+2 1747 204 cm Johann Gottfried Weinhold 2 Heiligste Dreifaltigkeit 2800 kg b0-5 1807 172 cm Heinrich August Weinhold 3 Heiligkreuz 1122 kg d¹+2 1807 136 cm Heinrich August Weinhold 4 Heiliggeist 1215 kg f¹+2 2001 123 cm Glockengießerei Lauchhammer 5 Ave Maria (Angelusglocke) 581 kg g¹-6 1978 110 cm Franz Peter Schilling, Apolda

Krypty Wettynów thumb|Sarkofagi króla Augusta III i królowej Marii Józefy oraz urna z sercem króla Augusta II thumb|Sarkofag Fryderyka Augusta I W kryptach pod kościołem znajdują się sarkofagi członków dynastii Wettynów, królów Saksonii i Polski. Polscy monarchowie spoczywają w Starej Krypcie, a polscy królewicze i królewny w Starej oraz Wielkiej Krypcie.

Stara Krypta thumb|Sarkofagi królewiczów Fryderyka Augusta i Józefa Augusta thumb|Sarkofag królewny Marii Małgorzaty Fryderyk August Wettyn, królewicz polski (zm. 1721) Józef August Wettyn, królewicz polski (zm. 1728) urna z sercem Augusta II Mocnego, króla Polski (zm. 1733) Maria Małgorzata Wettyn, królewna polska (zm. 1734) Maria Józefa, ostatnia królowa Polski (zm. 1757) August III Sas, król Polski (zm. 1763) Fryderyk Krystian Wettyn, elektor Saksonii, królewicz polski (zm. 1763) Maria Antonina Wittelsbach, elektorowa Saksonii (zm. 1780) Fryderyk August I, elektor i król Saksonii, książę warszawski (zm. 1827) Amalia Wittelsbach, królowa Saksonii, księżna warszawska (zm. 1828)

Wielka Krypta Karolina Burbon-Parmeńska, księżna Saksonii (zm. 1804) Franciszek Ksawery Wettyn, królewicz polski (zm. 1806) Maria Elżbieta Wettyn, królewna polska (zm. 1818) Maria Kunegunda Wettyn, królewna polska (zm. 1826) Maria Teresa Habsburg, królowa Saksonii (zm. 1827) Maria Karolina Habsburg, księżna Saksonii (zm. 1832) Antoni Dobry, król Saksonii (zm. 1836) Maksymilian, książę koronny Saksonii (zm. 1838) Maria Augusta Wettyn, córka Fryderyka Augusta I, Konstytucją 3 Maja przewidziana do objęcia tronu polskiego (zm. 1863)

Królewska Krypta i Nowa Krypta Fryderyk August II, król Saksonii (zm. 1854) Jan, król Saksonii (zm. 1873) Maria Anna Wittelsbach, królowa Saksonii (zm. 1877) Amelia Augusta Wittelsbach, królowa Saksonii (zm. 1877) Maria Anna Portugalska, księżna Saksonii (zm. 1884) Albert I, król Saksonii (zm. 1902) Jerzy I, król Saksonii (zm. 1904) Karola von Holstein-Gottorp-Vasa, królowa Saksonii (zm. 1907) Fryderyk August III, ostatni król Saksonii (zm. 1932)

Przypisy

Bibliografia Jürgen Helfricht: Dresden und seine Kirchen – Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig 2005.

Linki zewnętrzne

Kościół Dworski

Świętej Trójcy Drezno Drezno Kategoria:Architektura barokowa w Niemczech Kategoria:Miejsca spoczynku władców Polski Kategoria:Kościoły w diecezji Drezna-Miśni